-D.4/88 YİM 41/87

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Aziz Altay huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında.

Müstedi: Hasan E. Hakkı-, Lefkoşa.
- ile -
Müstedaaleyh: 1. Merkezi İhale Komisyonu ve/veya Başkanı vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
2. Maliye ve Gümrükler Bakanlığı vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Ümit Özdil.
Müstedaaleyh namına: Yaşar Boran.

Yasa Maddesi:

İstemin Özeti: Doğu Akdeniz Üniversitesi demir sandalye ihalesinin Hasçelik Ltd. tarafından kazanıldığına ilişkin Merkezi İhale K-omisyonu kararının tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Çelik ofis malzemeleri imal edip satmakta olan Müstedi, gazetede çıkan bir il(n üzerine Merkezi İhale Komisyonuna baş vurarak ihale-ye katılmak istediğini duyurdu ve teklif verdi. Doğu Akdeniz Üniversite- sinin daha önce kendi yaptığı sandalyelerin aynisinin temini için ihaleye gittiğini üniversitenin İdare Amirliğinden öğrenen Müstedi, diğer firmalardan düşük bir teklifle ihaleye kat-ılmasına rağmen kendi teklifi uygun görülmedi. Müstedi daha yüksek teklif veren Hasçelik Ltd.'in tekifini uygun gören Müstedaaleyhin bu kararına karşı işbu başvuruyu dosyaladı.

SONUÇ: Merkezi İhale Komisyonu, daha düşük teklif eden Müstedinin teklifini ne-den uygun görmediğini, kararı alırken nelere dikkat ettiği ile ilgili herhangi bir tutanak tutmuş değildir. Kaldı ki ihaleye katılanlardan numune istenmemesine rağmen daha sonra numune verenlerden alınmış ve hatta sahadetten bazılarından da istendiği öğren-ilmiştir. Komisyon numune isterken ya herhesten isteyecekti veya hiçkimseden numune almayacaktı. Böylelikle numuneler ve fiyatlar teker teker değerlendiril- dikten sonra bir sonuca varılırdı.
Bu nedenlerle başvuru kabul edilir ve Merkezi İhale Komisyonu-- nun 20/87 sayılı kararının tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhamgi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.
____________________

H Ü K Ü M

Müstedi bu başvurusu ile müstedaaleyhlerin 9.1.1987 tarihli toplantıda aldığı ve Doğu Akdeniz Üniversi-tesi demir sandalye ihalesinin Hasçelik Ltd. tarafından kazanıldığına ilişkin M.İ.K.20/87 sayılı kararının tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesini istedi. Bu başvurunun olguları özetle şöyledir.

Müst-edi ticaret ile iştigal etmekte ve çelik ofis möblesi imal edip satmaktadır. 26.11.1986 ve 27.11.1986 tarihlerinde müstedaaleyhlerin Halkın Sesi gazetesinde yayınlanan "Teklif Kabulü" başlığı altındaki bir il(ndan başka eşyalar yanında, demir ayaklı ve muş-amba kaplı sandalye için en geç 10.12.1986 günü öğleden evvel saat 9'a kadar teklif kabul edildiği, daha fazla bilgi, numune ve şartların Gazi Magosa'da Doğu Akdeniz Üniversitesi rektöründen temin edilebileceği ve %5 geçiçi teminat göstermeyenlerin teklifl-erinin ise kabul edilmiyeceği duyuruldu.

Müstedi jonu il(ndan sonra Magosa'da Doğu Akdeniz Üniversitesine giderek laboratuvar sorumlusu, öğretim üyesi ve mimar olan ve konu teklifler ile ilgili şartnameyi, pl(n ve krokiyi hazırlayan Ayhan Köle'yi gördü, -ilgili pl(n ve şartnameyi aldı ve diğer numuneler yanında gösterilen sandalye numunesini de inceledi. Müstedi sandalye numunesinin, üniversitenin Yüksek Tekoloji Enstitüsü adı altına faaliyet gösterdiği 1983 yılında kendi firması tarafından imal edilip tes-lim edilen sandalyelerden olduğunu saptadı ve bunu Ayhan Köle'ye de açıkladı. Mimar Köle numune sandalyenin üniversitedeki sandalyeler içinde en uygun ve uzun ömürlü olduğunu ve aynisinden 490 adet yaptırmak istediklerini söyledi. Müstedi 9.12.1986 tarihin-de demir sandalyeler için, Magosa'ya teslim edilmek üzere, tanesi 6875TL'den teklif verdi ve istenen teminat mektubunu da teklifine ekledi.

Teklif süresinin kapanmasından sonra teklif kutusu açıldı ve verilen 13 tekliften kimin hangi eşya için ne teklif -yaptığını gösteren bir çizelge hazırlandı. Teklifler Merkezi İhale Komisyonu tarafından incelenip karara bağlanmadan önce Doğu Akdeniz Üniversitesinden Ayhan Köle Komisyona davet edildi ve İdare Amiri Mustafa Kemal Ayhan Köle'nin eline mahkemeye emare V ol-arak ibraz edilen çizelgeyi vererek en düşük teklifleri işaretlemesini istedi. Ayhan Köle çizelgeyi inceledikten sonra tüm eşyalar için verilen en düşük teklifleri çizelgede işaretledi. Ayhan Köle'ye göre demir sandalyeler için işaretlediği şartnameye uygu-n en düşük teklif Eser Möble tarafından verilen 5,500TL idi. Daha düşük başka teklifler olmakla beraber şartnameye uygun olmayan bu teklifleri dikkate almadı. Ayhan Köle yapmış olduğu bu tesbitten sonra ihalenin en ucuz teklif verenlere bırakılacağı inancı- ile Komisyondan ayrıldı. Ne varki Komisyon 17.12.1986 tarihli toplantısında, demir sandalyeler hariç, diğer eşyalar için verilen en düşük teklifleri kabul ederek karara bağladı. İl(n tahtasına asılan karardan sandalye ihalesinin karara bağlandığını gören -müstedi, birçok kez telefon ederek bazen de şahsen gidip sandalyelerin ne zaman karara bağlanacağını sordu. Her defasında ihalenin henüz karara bağlanmadığı söylenmekle beraber hiçbir zaman kendisinden teklifi hakkında ek bilgi veya numune vermesi istenmed-i.

Demir sandalyelerin ihalesi karara bağlanmadan önce Ayhan Köle tekrar Merkezi İhale Komisyonuna davet edildi ve İdare Amiri Mustafa Kemal kendisine sandalye çizimi yetersiz buldukları için teklif sahiplerinden numune istediklerini belirterek orada bul-unan 8-10 adet demir sandalyeyi gösterdi ve fiyatlarını sormadan, en uygun bulduğu sandalyeyi seçmesini istedi. Kendisi için süpriz teşkil eden Komisyonun bu istemi karşısında, gösterilen sandalyeler içinden Üniversitedeki numune sandalye gibi düz tablalı -ve şartnameye en yakın ve uygun bulduğu bir sandalyeyi seçen Ayhan Köle, emare V çizelgenin altına "Şartnameye en uygun sandalye bu firmanın örnek sandalyesi seçilmiştir." şeklinde bir not yazarak imzaladı. Ayhan Köle "fiyat soramazsın" dedikleri için terc-ihini fiyat bilmeden yaptığını, kendisine müstedinin aynı sandalyeyi daha düşük fiyata yapmağa hazır olduğu söylenmiş olsaydı müstedinin teklifini tercih edeceğini samimi bir şekilde itiraf etti. Şartnameye uygun bulup seçtiği sandalyenin fiyatının 16,000T-L olduğunu daha sonra öğrenince İdare Amiri Mustafa Kemal'e bunun pahalı olduğunu söyledi ancak Mustaf Kemal yeniden ihaleye çıkmak için yeterli zaman olmadığını söyledi. Komisyon aynı gün Ayha