-D.7/2015 YİM: 39/2011

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında

Mahkeme Heyeti: Narin F. Şefik, Mehmet Türker, Tanju Öncül

Davacı: Turgut Umarlar, Yeşilada Arsaları Salkam Apartmanı,
No.1, Gö-nyeli

- ile -

Davalı: 1. KKTC İçişleri Bakanlığı vasıtası ile KKTC
Başsavcılığı, Lefkoşa.
2. KKTC Bakanlar Kurulu vasıtası ile KKTC
Başsavcılığı, Lefkoşa.
3. Polis Genel Müdürlüğü, -Lefkoşa.

A r a s ı n d a.

Davacı tarafından: Avukat Öncel Polili.
Davalılar tarafından: Kıdemli Savcı Fatma Ertuğrul.

---------------

K A R A R-

Narin F. Şefik: Bu davada, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Mehmet Türker okuyacaktır.

Mehmet Türker: Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olan Davacı, 1997 yılından beri, ailesi ile birlikte KKTC'de yaşamaktadır. 29/9/1990 doğumlu olan Davacı, KKTC'ye ailesi -ile birlikte geldiği 1997 yılında 7 yaşında idi. Davacının anne ve babasının KKTC'de çalışma ve ikamet izni bulunmaktadır. Davacının ise KKTC'de çalışma ve ikamet izni veya başka herhangi bir yasal statüsü bulunmamaktadır. İlkokul mezunu olan Davacı, hafif- zekâ geriliği olan bir kimsedir. 22/2/2011 tarihinde Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesinde, ciddi darp ve soygun suçlarından mahkûm edilerek soygun suçundan 2 ay, ciddi darp suçundan ise 1 ay süreli hapislik cezasına çarptırılmıştır.

Davacının mahkûmiyetin-den sonra Muhaceret Dairesi Müdürü, 1/3/2011 tarihinde, Fasıl 105 Yabancılar ve Muhaceret Yasası'nın 6(1)(d) ve 14(1) maddeleri uyarınca, Davacının tutuklanıp KKTC'den ihraç edilmesine ve KKTC'ye tekrar girişine izin verilmemesine karar vermiştir.

Da-vacının mahkûmiyet süresi 28/3/2011 tarihinde sona ermekte idi.

Davacı, 1/3/2011 tarihli karara karşı 28/3/2011 tarihinde bu davayı dosyalayarak aşağıdaki şekilde talepte bulunmuştur:

"A) Davalı No.1 ve/veya Davalı No.2 tarafından
- tarihinde alınan ve Davacı No.1'in KKTC'ye
girişini yasaklayan ve/veya Davacı No.1'in
KKTC'den sınırdışı edilip tekrardan KKTC'ye
girmesini yasaklayan kararın tamamen hükümsüz
ve etkisiz ve/veya batıl (nu-ll and void)
olduğuna ve/veya herhangi bir sonuç
doğurmayacağına ilişkin bir hüküm ve/veya
emir,
B) Davalı No.1 ve/veya Davalı No.2 tarafından
Davacı No.1'in KKTC sınırdışı edilmesini
-öngören karara istinaden davacının tutuklu
kalması ve/veya özgürlüğünün kısıtlanması
yönündeki karar ve/veya işlemin tamamen
hükümsüz ve etkisiz ve/veya batıl (null and
void) olduğuna ve/veya herhangi bir so-nuç
doğurmayacağına ilişkin bir hüküm ve/veya
emir,
C) İşbu dava masrafları."

Muhaceret Dairesi Müdürü tarafından alınmış olan dava konusu karar aynen şöyledir:
"KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
- İÇİŞLERİ VE YEREL YÖNETİMLER BAKANLIĞI
MUHACERET DAİRESİ

Sayı : MHD.0.00-259810/11-11/956
Konu : Turgut UMARLAR hk.
TİE. : 9472 Lefkoşa, 01.03.2011

ÇOK GİZLİ

- Polis Genel Müdürlüğü,
Lefkoşa.

TUTUKLAMA - İHRAÇ EMRİ

İlgi:a) Merkezi Cezaevi Müdürlüğünün MCM.0.00-39/77/19-
11/163 sayı ve 23.02.2011 tarihli yazısı.

Hatay-1992 doğumlu Turgut UMARLAR isimli T.C. uyruklu -
şahsın, 'Soygun v.s' suçundan 2 ay hapis cezasına
mahkum olduğu belirtilmektedir.

Adı geçenin K.K.T.C. bölgesinde ikâmeti sakıncalı
görülmüş olup Fasıl 105 Yabancılar ve Muhaceret
Yasası madde 6(1)(d) ve 14(1)'in bana verdiği yetkiy-e
dayanarak tutuklanıp derhal Adadan ihraç edilmesini
ve isminin belgelenmiş şahıslar listesinde muhafaza
edilerek tekrar K.K.T.C.'ye girişine izin verilmemesi
işbu emirname ile emrolunur.

Hasan HACI-LAR
Muhaceret Dairesi Müdürü

20/98 sayılı yasadan faydalandı

Tahliye Tarihi: 28.03.2011
Dağıtım:Merkezi Cezaevi Müdürlüğü"

Davacı talep takririnde hukuki esaslar ve ol-gular kısımlarında sair iddialar yanında, Davacının doğuştan Mental Reterdasyon (zekâ geriliği) hastalığı bulunduğunu, kendisine bakma becerisi bulunmadığını, kendi kendine bakmaktan aciz durumda olduğundan sınır dışı edilmesi halinde bilmediği bir ülkede -yalnız ve bakıma muhtaç bir şekilde kaderine terkedilmiş olacağını, aile bütünlüğünün bozulacağını, alınan kararın hiçbir gerekçe ve yasal dayanağı bulunmadığını, mevzuata aykırı olup, haklı nedenlere dayanmadığını, sebep, gerekçe ve amaçtan yoksun olup, i-dari kararların gerekçeli olma ilkesinin ihlâl edilerek alındığını, sebep unsurunda sakatlık bulunduğunu, karar Davacıya yazılı olarak tebliğ edilmediğinden, şekil ve usul unsurlarının da eksik ve hatalı olduğunu iddia etmektedir.

Davalılar adına müd-afaa dosyalayan Başsavcılık ise Davacının iddialarını reddederek, dava konusu Emare 7 kararın Fasıl 105 Yabancılar ve Muhaceret Yasası hükümlerine uygun olarak alındığını, Davacının 22/2/2011 tarihinde soygun ve ciddi darp suçlarından mahkûm olduğunu, KKTC-'de çalışma ve ikamet izni olmadan gayriyasal olarak yaşadığını, yasaklı göçmen statüsünde bulunduğunu, Davalıların Yasanın verdiği yetki ile gerekli araştırmayı yaptıktan sonra Yasaya uygun olarak karar aldıklarını ileri sürerek, Davacının davasının redde-dilmesini talep etmektedir.

Davanın duruşmasında Davacı 4 tanık, Davalılar ise yine 4 tanık dinlettikten sonra Mahkemeye yasal argümanlarını sunmuşlardır.

Davacı talep takririnde ve Davacı Avukatı hukuki argümanlarında, Davalılar tarafından alı-nan 1/3/2011 tarihli Emare 7 kararın şekil, usul ve sebep yönünden sakat olduğunu ileri sürmüştür.

İdare hukuku ilkelerine göre, idari kararlar veya işlemler, yetki, mevzu, şekil ve usul (Biçim), sebep (Neden), maksat (Amaç) yönünden incelenip hukuka- uygun olup olmadıkları saptanır.

Fasıl 105 Yabancılar ve Muhaceret Yasası'nın 6. maddesinde yasaklı göçmen addedilen kişiler belirtilmektedir.
6. maddenin 1. fıkrasının a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l ve m bentlerinde sayılan kişiler, yasaklı g-öçmen olurlar.

Dava konusu iptali istenen karar, Fasıl 105 Yabancılar ve Muhaceret Yasası'nın 6(1)(d) ve 14(1) maddelerine dayanmaktadır. Madde 6(1)(d) ve madde 14(1) aynen şöyledir:

Kıbrıs'a "6.(1) Aşağıdaki kişiler yasaklı göçmen
girmesi - sayılırlar ve bu Yasada veya bu Yasa
yasaklanan uyarınca yapılan herhangi bir Tüzükte
göçmenler. veya Bakanlar Kurulunca ısdar edilen
herhangi bir emirnamede öngörülen
durumlar dışın-da Kıbrıs'a girmelerine
müsaade edilmez:-

(d) Kasten adam öldürmekten hüküm giyen
veya işlediği bir suçtan mahkûm
edilerek bir süre hapis cezasına
- çarptırılan ve cezası kayıtsız
koşulsuz affedilmemiş bulunan ve
kasten adam öldürmekle veya işlediği
suçla ilgili durum dolayısıyla
Muhaceret M-emurunca istenmeyen bir
göçmen sayılan herhangi bir kişi,

Prohibited 6.(1) The following persons shall be prohibited
immigrants. immigrants and, save as provided in this
Law or as may be provided -in any
Regulations made thereunder or in any
Order of the Governor, shall not be
permitted to enter the Colony:-

(d) any person who, not having received
- a free pardon, has been convicted
of murder or an offence for which
a sentence of imprisonment has been
passed for any term and who, by reason
of the circums-tances connected
therewith, is deemed by the immigration
officer to be an undesirable immigrant,

Sınır dışı 14.(1)Bu Yasa kurallarına ve bu Yasa veya
edilme bu Yasa uyarınca çıkarılan herhan-gi bir Tüzük
emirleri. gereğince verilen herhangi bir ruhsat veya
izindeki kayıtlara bağlı kalınması koşuluyla,
Baş Muhaceret Memuru, yasaklı göçmen olan herhangi
bir yabancının veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine
- sınırlı bir süre kalmak üzere izinli olarak giren,
ancak o süre bittikten sonra Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyetinde kalmaya devam eden herhangi bir
kişinin veya 6. maddenin (1). fıkrasının
(i)bendi-nde gösterilen kategoriye giren herhangi
bir kişinin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinden
sınır dışı edilmesini ve bu arada, sınır dışı
edilinceye kadar muhafaza altında alıkonmasını
emredebilir.

Deportati-on 14.(1) Subject to the provisions of this Law
orders. and the terms of any licence or permit granted
under this Law or any Regulations made thereunder,
the Chief Immigration Officer may order any alien
who is a p-rohibited immigrant or any person who,
having entered the Colony with permission to
remain therein for a limited period, remains
in the Colony after that period has expired or
any person who comes within the cate-gory
enumerated in paragraph (i) of subsection (1)
of section 6 to be deported from the Colony
and, in the meantime, to be detained in custody."

Yasa metninden görüldüğü gibi, madde 6(1)(d)'de sayılan
yasaklı göçmenler- aşağıda belirtilen şekilde olur:

"a- Kişi kasten adam öldürme suçundan mahkûmiyet
alacak veya
b- İşlediği bir suçtan dolayı mahkûmiyet alacak. Bu
mahkûmiyet nedeni ile hapis cezasına çarptırılmış
olacak ve cezası kayıtsız şartsız affedil-memiş
olacak.
c- Yukarıda sayılan suçlar nedeni ile kişi, muhaceret
memuru tarafından istenmeyen göçmen sayılacak."

Bu davadaki Davacı işlemiş olduğu ciddi darp ve soygun suçları nedeni ile Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi tarafından -mahkum edilmiş, hapis cezasına çarptırılmış ve cezası affedilmemiştir. Fasıl 105'in yasaklı göçmen addedilme için aradığı şartlardan biri olan madde 6(1)(d)'deki şart, Davacı açısından gerçekleşmiştir.

Yasaklı göçmen sayılan bir kişi ile ilgili tutuk-lama ve sınır dışı etme yönünde karar verme yetkisinin, Yasaya göre Muhaceret Dairesi Müdürüne ait olduğu, Davacı ile ilgili Emare 7 kararı da Muhaceret Dairesi Müdürünün aldığı göz önünde bulundurulduğu zaman, bu kararın alınmasında bir yetkisizlik veya y-etki aşımı olduğu söylenemez.

Davacı, ihraç kararı verme yetkisi olan Muhaceret Dairesi Müdürünün kararını dayandırdığı, Fasıl 105 madde 6(1)(d) ve 14(1) altında takdir yetkisi bulunmasına rağmen, Davacının durumunu göz önüne almayarak ve Davacı ile -ilgili gerekli araştırmayı yapmayarak takdir hakkını kötüye ve Davacı aleyhine kullanarak dava konusu kararı aldığını, bu nedenle kararın sebep yönünden sakat olup iptal edilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Davalılar adına hazır bulunan Savcıya göre ise-, Fasıl 105 madde 6(1)(d) İdareye herhangi bir takdir hakkı vermemektedir.

Fasıl 105 Yabancılar ve Muhaceret Yasası'nın 6(1) maddesi hangi kişilerin yasaklı göçmen sayılacağını belirlemiştir. Maddede belirtilen şartları taşıyan kişiler yasaklı göçmen- sayılır. Davacı Fasıl 105 madde 6(1)(d)'deki şartları taşıdığı nedeniyle yasaklı göçmen sayılıp, KKTC'den ihracına emir verilmiştir. Daha önce de belirtildiği gibi bir kimsenin Fasıl 105 madde 6(1)(d) gereğince yasaklı göçmen sayılabilmesi için kasten ada-m öldürme suçundan mahkûm olması veya işlediği bir suçtan dolayı mahkûm edilerek hapislik cezasına çarptırılmış olması, cezasının affedilmemiş olması ve Muhaceret Memuru tarafından istenmeyen göçmen sayılması gere