-D.7/95 YİM 35/93

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Celâl Karabacak, Mustafa Özkök, Gönül Erönen.
Anayasanın 152. Maddesi hakkında-.

Müstedi: Tözen Selçuk n/d Tözen Atış, 12 Ersin Aydın Sokak, Girne.
ile
Müstedaaleyh: 1. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu
vasıtasıyle KKTC.
2. İskân Bakanlığı vasıtasıyle KKTC.
3. Girne Kaza Tapu Dairesi vasıtasıyle KKTC.
4. Girn-e Belediyesi veya Girne Belediye Başkanı, Asbaşkanı,
Belediye Meclisi Üyeleri ve Girne Hemşehrileri, Girne.
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Avukat Ergin U-lunay.
Müstedaaleyh 1, 2 ve 3 namına: Başsavcı Yardımcısı Muavini Mustafa Arıkan.
Müstedaaleyh 4 namına: Avukat Neşe Keskin.
İlgili Şahıslar namına: Avukat Kıvanç M. Riza.

Yasa Maddesi: KKTC Anayasasının 136, 152(2) maddeleri, 41/77 sayılı İskân, Toprak-landırma ve Eşdeğer Mal Yasası.

İstemin Özeti: A. Girne'de Ersin Aydın Sokağında Pafta/Harita XII/20.3.IV Blok B Parsel 60 üzerinde inşa edilen dükkânlardan birisini oluşturan 22C'deki dükkânın tahsisini kendisinden iptal eden Müstedaaleyhlerin 27.6.1990 -gün ve GİD 47/90-1 sayılı kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına,
B. Adına tahsis edilmiş olan konu yerin tasarruf belgesi veya koçanının kendisine verilmesi doğrultusunda Müstedaaleyhlerin bir karar vermemiş veya işle-m yapmamış olmalarının yapılmaması gereken bir ihmal olduğuna,
C. Konu gayrimenkulün "T" cetveline işlenerek kendisine kesin tasarruf belgesi verilmemesinin yapılmaması gerken bir ihmal olduğuna ve,
-D. Ayni parsel üzerinde bulunan dükkânların tahsis sahipleri ve bilâhare koçanlı sahipleri bulunan ve başvuruya İlgili Şahıs olarak katılan Özgün Ahmet Mümtaz Soyer, İbrahim Hacı Şakiroğlu, Mualla Tanlı, Şule Keleşoğlu, Özdal Cam, Refia Cam, Dilsun Cam -ve Aysın Ersin'e Müstedaaleyhler tarafından takriben 2.2.1990 tarihinde verilen üst katın inşaatı ile ilgili izninin veya inşaata izin veren kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna, keza inşaat ızninin tasvip edilmemesi gerektiğinden iptal edilmesi istemi.

O-LAY: Müstedi göçmen ve eşdeğerde hak sahibidir. Adına tahsisli işyerinin "T" cetvelinde gösterilmediğini, buna itiraz ettiğini, henüz bir yanıt almadığını ancak tahsis belgesinde "üst kat yapılıncaya kadar" ibaresi yer almakla birlikte bilahare bu ibarenin- çizildiğini, kaldıki üst kata çıkışın kuzeyden ve arkadan mümkün olduğunu, buna rağmen Müstedaaleyhler tarafından tahsisin iptalinin hatalı olduğunu iddia etmiştir.

SONUÇ: Başvuru konusu yer ile ilgili tahsisin iptalinin yasal olduğu ve dolayısıyle Müste-dinin bu yer üzerinde tahsisten kaynaklanan yasal bir tasarrufu kalmadığı YİM "137/90 sayılı başvuruda karara bağlanmıştır. Müstedi bunun aksini savunamayacağına göre, Müstedinin meşru menfaatinin devam ettiği söylenemez. Müstedinin meşru menfaati kalmadığ-ı nedeniyle başvuru ret ve iptâl edilir.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
YİM 137/90 - (D.4/93) sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM 35/93 sayılı Yüksek İdare Mahkeemsi kararı.
Marinos Pieris v. The Republic (1963) 3 CLR 1054.
Marinos Rose and -Partners (a firm) v. Hillman (1961) 2 ALL E.R., 891.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
Phipson on Evidence, 13. baskı, sayfa 614, para 28-26.

-H Ü K Ü M

Celâl Karabacak: Müstedi Tözen Selçuk n/d Tözen Atış, 17.7.1990 tarihinde Yüksek İdare Mahkemesinde Müstedaaleyh (1) İskân Bakanlığı, (2) Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonları, (3) Girne Tapu ve Kadastro Dairesi ve (4) Girne Belediyesi a-leyhine dosyalamış olduğu YİM:137/90 sayılı bir başvuru ile:

A. Girne'de Ersin Aydın Sokağında Pafta/Harita XII/20.3.IV Blok B Parsel 60 üzerinde inşa edilen dükkânlardan birisini oluşturan 22C'deki dükkânın tahsisini kendisinden iptal eden Müstedaaleyhle-rin 27.6.1990 gün ve GİD 47/90-1 sayılı kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına,

B. Adına tahsis edilmiş olan konu yerin tasarruf belgesi veya koçanının kendisine verilmesi doğrultusunda Müstedaaleyhlerin bir karar ve-rmemiş veya işlem yapmamış olmalarının yapılmaması gereken bir ihmal olduğuna,

C. Konu gayrimenkulün "T" cetveline işlenerek kendisine kesin tasarruf belgesi verilmemesinin yapılmaması gerken bir ihmal olduğuna ve,

D. Ayni parsel üzerinde bulunan dükkâ-nların tahsis sahipleri ve bilâhare koçanlı sahipleri bulunan ve başvuruya İlgili Şahıs olarak katılan Özgün Ahmet Mümtaz Soyer, İbrahim Hacı Şakiroğlu, Mualla Tanlı, Şule Keleşoğlu, Özdal Cam, Refia Cam, Dilsun Cam ve Aysın Ersin'e Müstedaaleyhler tarafın-dan takriben 2.2.1990 tarihinde verilen üst katın inşaatı ile ilgili izninin veya inşaata izin veren kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna, keza inşaat ızninin tasvip edilmemesi gerektiğinden iptal edilmesine

karar verilmesini talep etmiştir.

Müstedi göç-men ve eşdeğerde hak sahibi olduğunu, adına çıkarılan "T" cetvelinde başvuru konusu işyerinin gösterilmediğini, buna itiraz ettiğini, itirazına henüz bir yanıt verilmediğini, adına yapılan tahsiste "üst katın giriş yeri olması nedeniyle üst kat yapılıncaya- kadar" tahsis yapıldığı belirtimekle beraber sonradan bu ibarenin çizildiğini, dolayısıyle bu şartın ortadan kalktığını, ayrıca binaya kuzeyden ve arkadan olmak üzere iki giriş daha bulunduğunu, bu girişlerin üst katlara ulaşımı sağlamaya yeterli olduğunu-, Müstedaaleyhlerin işyerini iptal kararını alırken tüm bunları ve uzun yıllardan beridir işyerini kullandığını dikkate almadan ve tahsisteki şartın belli bir süre sonra ortadan kaldırıldığını da değerlendirmeden bir karar vermekle hata ettiğini iddia etmi-ştir.

Müstedaaleyhler ile İlgili Şahıslar bu başvuruya karşı itirazname dosyalamışlardır. Gerek İlgili şahıslar gerekse Müstedaaleyhler itirazna-melerinde, Müstedinin "T" cetveline itiraz etmekle beraber daha sonra bu talebini takip etmeyerek olumsuz son-ucu kabullendiğini, başvuru konusu yerin esas binanın ana giriş yeri olduğunu, binaya başka giriş yerleri de olmakla beraber bunların yetersiz olduğunu, binaya esas giriş olan başvuru konusu yerin 11.2.1977 tarihinde "binanın üst katı yapılıncaya kadar" şa-rtına bağlı olarak Müstedinin kullanımına verildiğini, tahsis belgesi veya kağıdına bu şartın silinmesi ile ilgili işlemin kimin tarafından yapıldığı belli olmadığından ve arşivlerinde olan nüshada ise böyle bir silinme bulunmadığından bunun yetkili birisi- tarafından yapılmadığını, ortak kullanım alanı olarak gösterilen başvuru konusu yerin 1984 veya daha sonraki yıllarda İlgili Şahıslara verilen kesin tasarruf belgelerine de işlendiğini, İlgili Şahısların üst kata inşaat yapmak için 17.5.1990 tarihinde inş-aat izni aldıklarını, bunun üzerine 27.6.1990 gün ve GİD 47/90-1 sayılı yazı ile Müstedinin şartlı kullanımına son verildiğini iddia ederek başvurunun masraflarla reddini talep etmişlerdir.

Yüksek İdare Mahkemesi, yukarıdaki başvurunun esasını dinlemiş -ve başvuruyu karar için süresiz ertelenmiştir.

Müstedi ise bu başvurunun kararını beklemeksizin 23.2.1993 tarihinde aynı Müstedaaleyhler aleyhine Yüksek İdare Mahkemesinde YİM:35/93 sayılı ikinci bir başvuru daha dosyalamış ve diğer şeyler meyanında, 197-4 göçmeni ve eşdeğerde hak sahibi bir şahıs olduğunu, eşi ile birlikte toplam 1500000 puanı bulunduğunu, başvuru konusu dükkânın takriben 1975 ve/veya 1977 yılında kendisine tahsis edildiğini, mezkûr tarihten beri konu dükkânı yasal tasarrufunda bulundurdu-ğunu, eşdeğerci olarak kendisine "T" cetveli geldiğinde dükkânın cetvele işlenmediğini görünce buna itiraz ettiğini, itirazının henüz sonuç-lanmadığını, tahsisinin ise 27.6.1990 tarihinde iptal edildiğini, bunun üzerine YİM 137/90 sayılı başvuruyu dosyalad-ığını, bu başvurunun halen devam ettiğini, YİM:137/90 sayılı başvurunun duruşması esnasında konu dükkânın söz konusu koçan ve/veya kesin tasarruf belgelerine ortak kullanım alanı olarak işlendiğini öğrendiğini, ayrı ve bağımsız bir birim olan konu dükkânın- tahsisi iptal edilmeden ortak kullanım alanı olarak başkalarının koçan ve/veya kesin tasarruf belgelerine işlenemeyeceğini, işlenmenin yoklukla malûl olduğunu, kaldı ki İlgili Şahıslar dükkânı yasal tasarruflarında bulundurmadıkları gibi kendisine karşı ö-nceliklerinin de olmadığını iddia ederek Mahkemeden:

1. Tahsis ve yasal tasarrufunda bulunan Girne'de Kasaba İçi mevkiinde Ersin Aydın Sokağı No.22C'de Pafta/Harita XII/20.3.IV Blok B Parsel 160 üzerindeki dükkânın başvuruya İlgili şahıs olarak katılan Öz-gün Ahmet Mümtaz Soyer ve/veya İbrahim Hacı Şakiroğlu ve/veya Mualla Tanlı ve/veya Şule Keleşoğlu ve/veya Özdal Cam ve/veya Refia Cam ve/veya Dilsun Cam ve/veya Aysın Ersin'e verilen koçan ve/veya kesin tasarruf belgelerine ortak kullanım alanı olarak işle-nmesi ile ilgili karar ve/veya işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesini,

2. Kendisine tahsisli başvuru konusu dükkânın tahsisini iptal etmeden ve/veya kendisine başka bir işyeri göstermeden dükkânı s-öz konusu şahısların koçan ve/veya tahsis belgelerine işleyen karar ve/veya işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğur-mayacağına karar verilmesini ve,

3. Konu dükkânın "T" cetveline işlenmesini ve/veya kendisine koçan ve/veya k-esin tasarruf belgesi verilmesini

talep etmiştir.

Öte yandan birinci başvuruyu dinleyen Mahkeme, yukarıda belirtilen ikinci başvurunun dosyalanmasından 3 gün sonra 26.2.1993 tarihinde YİM:137/90 (D.4/93) sayılı birinci başvurunun kararını vermiştir. Mah-keme kararına, diğer şeyler meyanında Girne'de Ersin Aydın Sokağı No.22C'deki işyerinin esas binanın ana girişini oluşturduğunu, bu işyerinin Müstediye gönderilen "T" cetveline işlenmediğini, Müstedinin buna itiraz ettiğini, Müstedinin bu itirazına aradan -çok uzun bir zaman sonra ve ancak başvurunun duruşma safahsında olumsuz yanıt verilerek reddedildiğini, binadaki alternatif giriş yerlerinin binanın büyüklüğü konumu ve ihtiyacı dikkate alındığında yetersiz olduğunu, konu yerin "binanın üst katı yapılıncay-a kadar" Müstediye tahsis edildiğini, bu tahsisin şartlı bir tahsis olduğunu, şartlı idari kararların ise şartın yerine gelmesi ile ya kendiliğinden kalktığını ya da idari bir kararla iptal edilerek ortadan kaldırıldığını, binanın üst katının yapılmasına k-arar ve izin verildiği tahrihten sonra Müstedinin konu yer üzerindeki tahsisinin sona ermiş sayılması gerektiğini, idarenin bununla da kalmayarak Müstedinin tahsisini başvuru konusu kararla sona erdirdiğini, idarenin bu kararı alırken yanlış hareket ettiği- ve konuları yanlış değerlendirerek yanlış bir karara vardığının söylenemiyeceğini belirterek, Müstedinin konu yerle ilgili tahsisini iptal eden 27.6.1990 ve GİD 47/90-1 sayılı kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına kara-r verilmesini içeren başvurunun A paragrafındaki istemini reddetmiştir. A paragrafındaki işlem reddedildiği cihetle Mahkeme, Müstedinin B, C ve D paragraflarındaki istemlerinin de aynı nedenlerle reddedilmesine karar vermiştir.

Yukarıdaki kararın verilme-sinden sonra Müstedaaleyhler ile İlgili Şahıs-lar