-D.6/06
YİM 34/2000

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti:Gönül Erönen,Seyit A.Bensen,Necmettin Bostancı.

Davacı: Yaman M.Ali n/d Yaman M.Pekin, Minareliköy

- ile -

Da-valı: 1-İçişleri ve Köyişleri Bakanlığı vasıtasıyla, KKTC
Başsavcılığı, Lefkoşa
2-Lefkoşa Kaymakamlığı vasıtasıyla, KKTC
Başsavcılığı, Lefkoşa
3-Vakıflar ve Din İşleri Dairesi, Lefkoşa

A r a s ı n d a.-

Davacı namına:Avukat Hüseyin İzveren adına Avukat Arzu İzveren

Davalı 1 ve 2 namına: Kıdemli Savcı Behiç Öztürk

Davalı 3 namına: Avukat Ergin Ulunay.

---------------------

H Ü K Ü M

Gönül Erönen: Bu davada Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Necmettin -Bostancı okuyacaktır.

Necmettin Bostancı: Davacı Davalılar aleyhine ikâme ettiği işbu davada aşağıdaki şekilde talepte bulunmuştur.

Davacının yasal tasarrufunda ve/veya zilyetliğinde bulundurduğu ve/veya galleharı olduğu Lefkoşa Kazasına bağlı Gökhan top-rağında kain Pafta/Harita: XXII/20.W.I,19.E.I, Blok: B, Parsel 454 tahtındaki taşınmaz malda ve/veya tarlada, Davacının iki adet ev ve/veya hane inşa etme ve/veya ruhsat talebinin reddine ilişkin olan ve/veya mezkûr parselde iki adet ev ve/veya hane için- inşaat ruhsatı verilebilmesi için Vakıflar İdaresinden onay belgesi temin etmesini salık veren ve/veya bu yönde ifadesini bulan Davalı No:1'in ve/veya Davalı No:2'nin her türlü işlem ve kararlarının geçersiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına -dair Mahkemece karar verilmesi,-
Davacının yasal tasarrufunda ve/veya zilyetliğinde bulundurduğu ve/veya galleharı olduğu yukarıda belirtilen taşınmaz mala Davacının iki adet ev ve/veya hane inşa etme talebinin YİM: 67/96 sayılı Mahkeme Nizamatı kapsamında- uygun görülmediğine dair olan ve/veya bu yönde ifadesini bulan Davalı No:3'ün takriben 19/1/2000 tarih ve 112/223-A sayılı kararının ve/veya işleminin tamamen geçersiz ve/veya hükümsüz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına Mahkemece karar verilme-si,-

Davacının talep takririne karşılık, Davalı 1 ve 2 ayrı,
Davalı 3 de ayrı olmak üzere müdafaa takriri sunmuşlardır.

Davanın duruşması amacıyla taraflar herhangi bir tanık çağırmamışlar, sadece Mahkemeye hitapla yetinmişlerdir. Bu arada Davalı -No 3 Avukatı, Yüksek İdare Mahkemesinin bu davaya bakma yetkisinin olmadığını, ihtilâfın kamu hukuku sahasında değil de özel hukuk sahasında olduğu iddiasını yapmıştır.

Dava ile ilgili olguları aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:
Lefkoşa Kazasına ba-ğlı Gökhan köyünde kain, Pafta/Harita XXII/20 WI, 19.EI, Blok B, Parsel 454 referanslı taşınmaz mal, Saadettinzade Ahmet Efendi Hasan Vakfına ait olup, Davacı sözkonusu malın galleharlarından birisidir. Konu taşınmazla birlikte, ayni referanslara tabi Pars-el 455, önceleri Davacının babasının tasarrufunda, onun ölümünden sonra da Davacının tasarrufunda olmuş ve halen de Davacının tasarrufundadır. Vakfa ait daha başka taşınmaz mallar da bulunmaktadır. Dava konusu parsel de dahil olmak üzere sözkonusu vakfa ai-t tüm taşınmazların mütevellisi Vakıflar İdaresidir.

Davacı galleharı bulunduğu vakfa ait parsel içerisine inşaat yapmak istemiş ve bu amaçla Davalı No 3'e başvurmuştur. Davalı No 3, 23/2/1990 tarih ve 112/223 sayılı Emare 8 yazı ile, Davacının sözkonus-u taşınmazın galleharı olduğunu ve bu mal üzerinde, her türlü inkişaf, inşaat yapma ve plântasyon hakkına sahip olduğunu bildirmiştir. Bilâhare Davacı, bahse konu parsel içerisine inşaat yapmak için, Davalı No 2'den Emare 9'daki inşaat ruhsatını temin et-miştir. Daha sonra ayni parsel içerisine kuyu kazmak için yine Davalı No 2'den Emare 10'daki 4/12/1990 tarihli kuyu kazma ve inşasına dair ruhsatı almıştır.

Müteakiben Davacı, Davalı No 3'e başvurarak vakfa ait olup kendi tasarrufunda olan 455 parsel nu-maralı taşınmazı tellemek için izin talep etmiş, Davalı No 3 de, Emare 11'deki 14/6/1993 tarihli yazı ile, Davacının sözkonusu parseli Emare 11'deki deyimi ile "telleyip, içerisine inşaat ve inkişaf yapma talebini uygun bulmuştur". Davacı buna dayanarak p-arsel 454 ve 455'i tellemek amacıyla ruhsat almak için Davalı No 2'ye başvurmuştur. Davalı No 2, Davalı No 3'ün görüşünü aldıktan sonra 8/3/1996 tarihli Emare 14'teki kararı ile Davacının bu talebini reddetmiştir.

Daha sonra Davalı No 3 Davacıya Emare 1-5'te görülen 12/3/1996 tarihli ve 112/223 sayılı yazıyı göndererek Davacının Parsel 454 üzerindeki tasarruf hakkını dondurmuştur. Bunun üzerine Davacı bu davadaki Davalılar aleyhine 67/96 sayılı davayı dosyalamıştır. Bahse konu davanın görüşülmesi esnasın-da taraflar arasında mutabakat sağlanmış ve söz konusu mutabakat Mahkeme Nizamatı olarak kaydedilmiştir.

Sözü edilen Mahkeme Nizamatı aşağıdaki şekildedir:
"1. Davacı Pafta XXII/20.W.1 ve 19.E.1 Parsel 454
ve 455 üzerine Vakıf ve Din İş-leri Dairesinden
izin alıp daha sonra Kaymakamlık'tan inşaat
izni aldıktan sonra bir ev inşa etmiştir ve bu
evin avlusunu yani parsel 454 ve 455'in
etrafını telle kesmiş bulunmaktadır.
2. Davacı- bu ev ile söz konusu parsellerin mülkiyetinin Saadettinzade Ahmet Efendi Hasan vakfına ait olduğunu kabul eder ve mülkiyetle ilgili herhangi bir hak talep etmez. Davacı ayrıca mütevellinin Vakıflar ve Din İşleri Dairesi olduğunu kabul eder.
3. Ev-in inşa edilmesi ve söz konusu parseller üzerine yapılan masraflarla ilgili Davacının herhangi bir talebi olmayacaktır.
4. Söz konusu Vakıfla ilgili ileride herhangi bir işlem yapıldığı takdirde Davacı diğer galleharlarla aynı statüde olacak ve da-ha fazla hak talep etmeyecektir.
5. Davacının dava konusu taşınmaz mallardaki tasarrufu devam edecektir. Vakıflar İdaresi söz konusu Vakıfla ilgili malların tesbiti sonunda söz konusu vakıf mallarını kiralama yönüne giderse Davacı tasarrufunda tu-ttuğu malların kirasını ödeyecektir.
6. Davalı Davacıya telleme izni verecek ve söz konusu malların tasarrufuna müdahale etmeyecektir."

Daha sonra Davacı, dava konusu parsel içerisine iki adet konut inşa etmek için proje çizdirmiş ve takriben -Aralık 99'da inşaat ruhsatı almak amacıyla Davalı No 2'ye müracaat etmiştir. Davalı No 2 Davacıdan, Davalı No 3'ten onay almasını istedi. Bunun üzerine Davacı Emare 20'deki dilekçesi ile Davalı No 3'e müracaat etti, Davalı No 3 Emare 21'deki 19/1/2000 tar-ihli ve 112/223-A sayılı yazısı ile Davacının ev inşa etme talebini uygun görmediğini Davacıya bildirmiş, bunun üzerine Davacı işbu davayı dosyalamıştır.

Fasıl 96 Yol ve Binaları Düzenleme Yasasının 19/1 maddesi uyarınca çıkarılan ve Yol ve Binalar Tüzüğ-ü olarak isimlendirilen Tüzüğün 5(1) maddesi aşağıdaki şekildedir:

"5.(1)Herhangi bir bina inşa etmek, yıkmak
veya imar etmek veya herhangi bir binaya
tadilât yapmak, ilâve etmek veya onu tamir
etmek ruhsatı verilmesi -için yapılan her
dilekçe, iki suret olarak yetkili makama
sunulur. (Bu ruhsattan bundan böyle 'inşaat
ruhsatı' olarak bahsedilir). Dilekçe, mal
sahibi veya onun gerekli şekilde yetkili
kılınan temsilcisi tara-fından imzalanır ve
zaman zaman yetkili makamca tespit edilecek
şekilde olur. Her dilekçeye aşağıdaki belgeler
de eklenmelidir: -
.............................................
................................-........... "

Görüleceği gibi, ilgili tüzüğün, ilgili maddesine göre, inşaat ruhsatı alınması amacıyla sunulan dilekçe mal sahibi veya onun temsilcisi tarafından imzalanır.

İnşaat ruhsatı talebine konu olan taşınmaz mal, vakıf bir mal olduğuna ve bu va-kıf malın mütevellisi Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi olduğuna göre, Davalı No 2'nin, Davacının inşaat ruhsatı almak amacıyla sunduğu dilekçenin, Davalı No 3 tarafından imzalanmasını istemesi yukarıda anılan tüzük gereğidir. Davalı No 2 bu şekilde da-vranmakla tüzüğe uygun hareket etmiştir. Dolayısıyle, Davacının talep takririnin (A) paragrafındaki talebinin reddi gerekir.

Vakıflar İdaresinin verdiği 19/1/2000 tarihli karara gelince, Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi Anayasal bir kuruluştur. Nit-ekim, 73/91 sayılı Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları ) Yasası 5'nci madde 2'nci fıkrada Davalı 3'ün tanımı:

"5.(2)Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi,
Ahkâmül Evkaf kurallarına göre devamlı bir
- mevcudiyeti olan, resmi bir mühürü bulunan,
mal iktisap etme, elde tutma, temlik etme,
akit yapma, hukuki şahsiyeti adına dava
etme ve dava edilme ehliyetini haiz tüzel
kişiliğe sahip Anayasal bir kuruluştur.
- Merkezi Lefkoşa'dadır."

şeklinde yapılmaktadır.

Anılan yasanın "kapsam" kenar başlığını taşıyan 4(1)'nci maddesi aynen şöyledir:

"4.(1)Bu Yasa, Vakıflar Örgütü ve Din İşleri
Dairesi tüzel kişiliği içinde yer alan
Vakı-flar İdaresini kapsamına alır. Aynı
tüzel kişilik içinde yer alan Din İşleri
Dairesi için ayrı bir Din İşleri Dairesi
Kuruluş Yasası hazırlanır."

Ayni yasanın "Vakıflar İdaresinin Görevleri" kenar başlığını taşıyan 7. maddesi -aynen şöyledir:

"7. Bu Yasanın 6'ncı maddesi kuralları saklı
kalmak koşulu ile ve bunların genelliğine
halel gelmeksizin, Vakıflar İdaresi aşağıda
gösterilen görevleri görür ve işleri yapar:
(1)Bütün- mazbut vakıfları asaleten idare
ve temsil eder,
(2)Tayin edilmiş mütevellileri bulunmayan
veya mütevellileri normal olarak yabancı
bir memlekette ikâmet etmekte olan mülhak
vakıfları emaneten idare ve temsil eder.
(3)Mütev-ellileri bulunan mülhak vakıfları
kontrol eder ve mütevellileri görevlerinde
gözetir. Vakıf menfaatlarını