-D. 1/98 YİM 3/98

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.

Yargıç Gönül Erönen huzurunda.

Davacı: Gümrük Çalışanları Sendikası, Lefkoşa

-ile-

Davalı: KKTC Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC Başsavcılığı, - Lefkoşa
A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avukat Mehmet Öner Ekinci
Davalı namına: Başsavcı Yardımcı Muavini Mehmet Ali Şefik.

--------------

Ara Karar

Gönül Erönen: Davacı, 16.1.1998 tarihinde açmış olduğu dava altında bir istida dosyalayarak, 14-.1.1998 tarih ve 5 sayılı Resmi Gazetenin Ek.4 Bölüm 1'inde 2 numaralı Amme Enstrümanı olarak yayımlanan Bakanlar Kurulunun 12.1.1998 tarih ve E-82-98 sayılı "Gümrük Çalışanları Sendikasının, Gümrük Hizmetlerindeki Grevin ertelenmesine ilişkin kararının du-rdurulması ve/veya yürürlükte ve/veya uygulamada kalmaması yönünde ara emri talebinde bulunmuştur.

Tek taraflı dosyalanan bu istidanın karşı tarafa tebliği uygun görüldükten sonra Davalı bu istidaya itiraz dosyalamıştır. Bu istidaya ilişkin olgular şöyle- özetlenebilir:-

Davacı/Müstedi Gümrük Çalışanları Sendikasıdır ve 13/71 sayılı Sendikalar Yasası altında kurulmuş bir sendikadır. Davalı, KKTC Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC Başsavcılığıdır. Davacı/Müstedi grev kararı almıştır.

Davalı/Müstedaaleyh 1-2.1.1998 tarihinde aldığı ve 14.1.1998 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan kararı ile Müstedi tarafından alınan grev kararını 60 gün süreyle ertelemiştir.Bu karar neticesinde Davacı/Müstedi sendikal hak ve özgürlüklerinin kısıtlandığından yakınmaktadır. Da-vacı/Müstediye göre,bu karar Anayasal haklarını zedeleyecek ve kullanılmaz hale getirecektir. Keza haklı ve geçerli nedenlerden yoksun, keyfi ve çalışma barışını bozacak niteliktedir. Davacı/Müstedi, kararın yanlı ve keyfi bir karar olduğunu iddia ederek, -42/96 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Referandum Yasasının dava konusu kararın alınmasına yetki veren 16. maddesinin 3. fıkrası kuralının Anayasanın 54(2) maddesine aykırı olduğunu da ileri sürmektedir. Davacı/Müstedinin iddialarına göre söz konusu Baka-nlar Kurulu kararı geçerli, anlaşılır ve açık gerekçelerden yoksun, grev hakkının kullanılmasını sınırlar niteliktedir. Keza, Davacı/Müstedinin yürüttüğü grevi ertelerken Bakanlar Kurulu yasayı yanlış yorumlayıp uygulamış ve tamamen keyfi hareket ederek ye-tkilerini kötüye kullanmıştır. Ara emri verilmemesi halinde Anayasal ve yasal grev hakkı zedelenmiş olacak bu da telafisi imkânsız, geriye dönüşü mümkün olmayan bir hak yitirimine ve dolayısıyle etkin bir zarara yol açacaktır.

Davacı/Müstediye göre Baka-nlar Kurulu bir yandan Kamu-Sen ile yapmış olduğu protokolu yasallaştırmak amacıyla maaş düzenlemelerine ilişkin yasa tasarılarını Cumhuriyet Meclisine sunmuş diğer yandan da Davacı/Müstedinin de içinde yer aldığı 18 Sendikanın katılımı ile oluşan Sendikal- Mücadele Platformunun ortak olarak yürüttükleri ekonomik hak ve çıkarlarını geliştirmek ve enflasyon karşısında 1998 yılı içinde ezilmemek için başlattıkları mücadelelerini kırmak amacıyla en etkin servis olan Gümrük Hizmetlerindeki grevi yasaklamıştır. Y-asağın devam etmesi halinde Davacı/Müstediye göre "Sendikal Mücadele" etkisizleştirilecek ve Hükümet söz konusu tasarıları yasallaştıracaktır.

Davalı/Müstedaaleyh ise söz konusu kararın 42/96 sayılı yasa tahtında alındığını,bir başka deyişle Bakanlar Kur-ulunun bu kararı almaya yetkili olduğunu iddia etmektedir. Davalı/Müstedaaleyh, Davacı/Müstedinin kendi başına grev kararını kaldırdığını ve/veya askıya aldığını bu nedenle talep edilen ara emrinin verilmesine hukuken imkân kalmadığını ileri sürmektedir.
-
Şahadet sunmayıp yukarıda belirtilen hususlarla ilgili Mahkemeye sadece hitapta bulunan taraflar konuya ilişkin içtihatlara da atıfta bulunmuşlardır.

Davalı/Müstedaaleyh ara emri maksatları bakımından dava sebebinin ciddi olduğunu teslim etmekle birlikt-e, telafisi imkânsız zarar ziyanın bulunmadığını, keza konu iş yerinde halen herhangi bir grevin olmaması ve çalışmaların devam etmesi nedeniyle ara emri verilmesi halinde statükonun değişeceğini bu nedenle de ara emri verilmemesi gerektiği görüşündedir. B-unun yanında bu meselede ara emri alabilmek için gerekli unsurların mevcut olmadığı ve Davacı/Müstedi tarafından da isbat edilmediği cihetle ara emrinin verilemeyeceğini ileri sürmektedir.

Huzurumdaki istida, itiraz,bunlara ilişkin yemin varakaları ve t-arafların Mahkeme huzurunda yapmış oldukları beyanlar incelenmiştir. Keza işbu istidada karar verirken ara emrinin verilip verilemiyeceğine ilişkin hukuki prensipler, yerli ve yabancı içtihat kararları da değerlendirilmiştir.

İstidaya konu 42/96 sayılı Y-asanın 16(3) maddesi aynen şöyledir:-
"Karar verilmiş veya başlamış olan bir grev, genel sağlığı,ulusal ve kamu güvenliği,anayasal düzeni bozucu nitelikte olması halinde veya elzem hizmetlerde Bakanlar Kurulunca altmışar günü aşmamak koşuluyla, bir yılda i-ki kez ertelenebilir.".......

Prof. Dr. Şeref Gözübüyük Yönetsel Yargı 9. Baskı adlı eserinde sayfa 331 de yürütmeyi durdurma konusuna şöyle değinmektedir.-
"Danıştayın, yürütmeyi durdurma kararlarında yeterince titiz davranmaması, içtihadında bir düzen -kuramaması,siyasal iktidarların, Danıştayın aldığı yürütmeyi durdurma kararlarından gocunmaları, 1973 yılında çıkarılan 1740 sayılı Yasa ile, yürütmeyi durdurma kararlarının alınabilmesi, belli koşullara bağlanarak, güçleştirilmiş ve 'yürütmeyi durdurma ka-rarları, telafisi güç du