-D. 1/99 YİM 29/97
YÜKSEK İDARE MAHKEMESİNDE
ANAYASANIN 152. MADDESİ HAKKINDA.
Mahkeme Heyeti: Celâl Karabacak, Gönül Erönen, Seyit A. Bensen.
Davacı: 1. Belma Derviş Borucu, B.2, Tuzla, Mağusa
2. Derviş Boruc-u, B.2, Tuzla, Mağusa
ile -
Davalı: 1. Çalışma ve İskân Bakanlığı vasıtasıyle,
KKTC, Lefkoşa
2. İskân Encümeni vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
3. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu
vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
- 4. Mağusa Kaza Tapu Amirliği vasıtasıyle, KKTC
A r a s ı n d a.
Davacılar namına: Avukat Güner Çakın
Davalılar namına: Savcı Ali F. Yeşilada

-----------------

- H Ü K Ü M

Celâl Karabacak: Önümüzdeki dava, Davacılar tarafından
dosyalanmış olup Davalı No.(2) İskân Encümeninin 2.12.1996 tarih ve 12/364/96 sayılı kararı uyarınca Davalı No.(3) Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonunun,
Pafta/Harita XXXII-I/4.W.2 Blok C Parsel 2489,
Pafta/Harita XXIV/59 E.2 Blok D Parsel 2537,
Pafta/Harita XXXIII/4.W.2 Blok C Parsel 2492 ve
Pafta/Harita XXIV/26 E.2 Parsel 184+185/1+186/1/1+
186/2+187/1'
de görülen taşınmaz malları değerl-endirerek Davacı No.(1)'in "T" cetveline işlemesi gerekirken bu işlemleri yapmamasının yapılmaması gereken bir ihmal olduğuna ve ihmal olunan bu işlemlerin yapılması gerektiğine dair Mahkemeden bir hüküm talep edilmektedir.

Davalılar, Davacıların bu -taleplerine karşılık müdafaa dosyalamışlar ve Davacıların bu taleplerinde haksız oldukla-rını ileri sürerek davalarının reddedilmesi gerektiğini iddia etmişlerdir.

Davanın duruşması sırasında, Davacılar vekilleri sıfatıyle ve 1. Tanık olarak Zühtü Ya-vuz'u, 2. Tanık olarak da İskân Encümeni Üyesi Hasan Orhunöz'ü dinletirken, Davalılar, sadece Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu Başkan Yardımcısı olan Ramazan Biryılmaz'ı şahadete çağırmışlardır. Duruşmada, ayrıca, 13 adet belge de emare 1 - 13 o-larak taraflarca Mahkemeye ibraz edilmiştir.

Sunulan şahadetler ve ibraz edilen emareler incelendi-ğinde, davadaki olguları aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:

Önümüzdeki davada Davacı No.(1) konumunda bulunan Belma Derviş Borucu ile Davacı- No.(2) olarak görülen Derviş Borucu karı-koca olup 1974 Barış Harekâtını müteakip Güneyden Kuzeye göç etmişler ve Tuzla-Mağusa'da B-2 numaralı konuta iskân
edilmişlerdir. Davacı No.(1) Güneyde terkettiği taşınmaz
mallarından dolayı eşdeğer alacaklısı ol-ması yanında, toprak-
landırmadan da hak sahibi bulunmaktadır ve bu husus dikkate alınarak kendisine takriben 1975 - 1976 yıllarında, diğer araziler yanında, Tuzla-Mağusa'da Pafta/Harita XXIV/42 W.1,
Parsel 179/6'da görülen ve 36 dönüm 3 evlekten oluşup ön-ümüzdeki davaya konu olan taşınmaz mal, kuru tarla olarak tahsis edilmiş ve o tarihlerden itibaren tasarrufundadır.

Öte yandan Davacı No.(2), Güneyde herhangi bir taşınmaz mal terketmemiş olup sadece 650000 mücahit puanı sahibidir.
Bu kişi, Ekonomi v-e Maliye Bakanlığına bağlı Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi ile yaptığı 25.4.1984 tarihli emare 1 Kira Sözleşmesi tahtında, Mağusa'da, Topcular Sokak, 22.A'da bulu-nan ve Tapu referansları Pafta/Harita XXXII/12.3.III, Blok B, Parsel 438/1'deki bodrum ve dü-kkânı döşemeci dükkânı olarak kullanmak üzere 1.5.1984'den 30.4.1985 tarihine kadar 1 yıllı-ğına kirasına almıştır. Daha sonra emare 2'den görüleceği üzere, kira süresi, 30.4.1988 tarihine değin uzatılmıştır.

Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyo-nu eşdeğer işlerini incelerken Davacı No.(1)'in durumunu da ele almış
ve Güneyde terkettiği mallarına 90844 eşdeğer puanı takdir etmiştir. Aynı Komisyon, 28.1.1992 tarihinde B-2'deki konut ile Davacı No.(2)'nin kirasında bulunan işyerini kapsayan
T.(2) C-etvelini de Davacı No.(1)'e göndermiştir. Davacı
No.(1) bu cetvelde topraklandırmadan hak sahibi olması nede-niyle halen tasarrufunda bulunan diğer taşınmazların yer alma-dığını bildirip cetvelin bu şekline itiraz etmiş ve eşinin kirasında bulunan işyeri-nin konu cetvelden çıkarılarak bahse
konu taşınmazlarının T.(2) Cetveline eklenmesini talep etmiştir.

Bu itiraz üzerine Ortak Komisyon toplanarak işyerinin Davacı No.(1)'in T.(2) Cetvelinden çıkarılmasına ve yukarıda tafsilâtı verilen Parsel 179/6 da-hil Davacı No.(1)'e toprak-landırmadan verilen taşınmazların T.(2) Cetveline işlenmesine karar vermiştir.

Ortak Komisyonca üretilen bu karar ışığında, 8.3.1993 tarihinde Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu Davacı

No.(1)'in T.(2) Cetvelini yen-iden tanzim ederek B-2 adresin-deki konut yanında, topraklandırmadan verilen tüm arazileri
de cetveline işlemiştir. Emare 3 Cetvelin 2. sırasında bulunup Parsel 179/6 altında, 36 dönüm 3 evlekten oluşan arazi, o tarihte yürürlükte bulunan Değerlendirme Tü-züğü ışığında arsa nitelikli diye değerlendirilmiş ve puanı da 3905496 olarak tespit edilmiştir.

Hâl böyle iken, Bakanlar Kurulunun 6.10.1993 tarihinde aldığı E-1207-93 sayılı kararla SİD alanları onaylanmış ve Davacı No.(1)'in tasarrufunda bulunan -ve yukarıda tafsilâtı verilen Parsel 179/6 numaralı taşınmaz mal da 2. Derece SİD alanı kapsamına girmiştir. Eski Eserler ve Müzeler Dairesi Müdürü Ali Kanlı tarafından Davacı No.(1)'e gönderilen
emare 6 yazıda, 2. Derece SİD alanına giren konu arazisind-e sadece tarımsal amaçlı faaliyette bulunulabileceği bildirilmiştir.

Bilâhare, 28.8.1995 tarihinde 52/1995 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal (Değişiklik) Yasası yürürlüğe girmiş ve 13. maddesinden görüleceği üzere, Esas Yasaya 90. madded-en hemen sonra, diğer maddeler yanında, davayı ilgi-lendiren yeni 92. madde eklenmiştir. Yasanın yeni eklenen
bu maddesine göre, SİD alanında kalan taşınmaz mallara sahip
kişilere bazı koşulların mevcudiyeti halinde birtakım haklar
tanınmıştır.

Bun-un üzerine Davacılar 26.2.1996 tarihinde, emare 7 feragatnameyi imzalayarak oturdukları konut ve diğer taşınmaz mallar için 90844 eşdeğer ve 650000 mücahit puanlarının tümünü kullanmışlar, eksilen miktar için de puan satın alıp bu yerlerin koçanını almışla-rdır. Ancak, 2. Derece SİD alanı içerisinde kalan taşınmazla ilgili olarak puanı bulunmayan Davacı No.(1) bu araziye karşılık Değişiklik Yasası altındaki haklarını kullanarak bazı rezerv kaynaklar tespit etmiş ve 92. madde uyarınca konu taşınmazın bunlarl-a takas edilmesi tale-binde bulunmuştur.

Bu talebine yazılı veya sözlü bir yanıt alamayan Davacı No.(1), vekili Zühtü Yavuz vasıtasıyle Yüksek İdare Mahkeme-sine başvurup YİM 87/96 sayılı başvuruyu dosyalamış ve aynı
gün dosyaladığı bir ara emri ist-idası altında da, yukarıda
söz konusu edilen rezerv araziler için herhangi bir işlem yapılmamasını istemiştir.

Konu istidayı inceleyen Yüksek İdare Mahkemesi, bu isti-danın karşı tarafa da tebliğine emir vermiş ve önümüzdeki baş-vuruda Davalılar ola-rak görülen kurumlar da istidaya emare
8'deki itiraznameyi dosyalamışlardır.

Bu istidanın görüşülmesine devam edilirken İskân Encümeni 2.12.1996 tarih ve 12/364/96 sayılı emare 10 kararı almıştır. Bu kararı aynen alıntı yapmayı uygun görüyoruz.

- "Karar No : 12/364/96
Karar Tarihi : 2.12.96

KARAR

YİM.87/96 nolu dosya ile Dava konusu olan,

DD:17236 nolu dosyadaki T. cetvelinin 2. sıra-
sındaki kaynak 52/1995 sayılı İTEM Değişiklik -Yasası
altında SİT.alanı ilân edildiğinden T.cetvelinden
çıkarılmasına, Magosa'da pafta:XXXIII.12.3.III B