-D.4/2002 YİM 28/97
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti: Metin A. Hakkı, Mustafa H. Özkök, Seyit A. Bensen.
Davacı: 1. Ahmet Güzelay, Mağusa
2. Emete Güzelay, Mağu-sa
- ile -
Davalı: 1. Çalışma ve İskân Bakanlığı vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
2. İskân Encümeni vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
3. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu vasıtasıyle
KKTC, Lefkoşa
4. Mağusa Kaza Tapu Amirliği v-asıtasıyle, KKTC.

A r a s ı n d a.

Davacılar namına: Avukat Güner Çakın
Davalılar namına: Savcı Süleyman Candar.

--------------------

H Ü K Ü M

Metin A. Hakkı: Davacılar, 21.2.1997 tarihinde, Anayasanın 152. maddesine istinaden Yüksek İdare Mahkem-esi olarak oturum yapan Yüksek Mahkemede, Davalılar aleyhine dosyaladıkları yukarıda ünvan ve sayısı gösterilen dava ile aynen aşağıdaki taleplerde bulunmuşlardır:

"A) Davalı No.2'nin 2.12.1996 tarih ve 12/363/96 sayılı
kararı ile YİM 45/96 -sayılı başvuruya konu ve Davacılara
ait TM 8898 sayılı dosyadaki düzenleme tarihi 9.6.1993
olan "T" cetvelindeki 2,3,4,5,6,7,8 ve 10 sıra
numarasındaki kaynakların, SİD alanı ilân edildiğinden
"T" cetvelinden çıkarılması- ve bu kaynaklar yerine

P/H XXIV.60.W1&W2 Blok C'de kain 1203,
P/H XV.44.W.1 de kain 51/2/5+51/2/4/2+51/2/3/1,
P/H XXIV.34.E1 de kain 156+157,
P/H XXIV.26.E.1 de kain 167/1/1/1,
P/H XXIV.34.E.1 de kain 155/1+155/1/1+155/2/1+155/3/1+155/4/1+155/5/1,
P/H XX-IV.35.W.1 de kain 5/1+6/1+7/1+9+10/1 ve
P/H XXXIII.3.E.1, Blok C'de kain 7 numaralı parsellerin İTEM yasasının 92. maddesi çerçe-vesinde değerlendirerek "T" cetveline işlenmesi doğrultusundaki kararı için gerekli işlem ve/veya muameleleri yapmakta Davalı ve/veya Davalıların müştereken ve/veya münferiden göstermiş oldukları ihmalin yapılmaması gerektiğine karar verilmesini,

B)- Yukarıda A paragrafında değinilen ve Davalı ve/veya
Davalılarca yapılması ihmal edilen eylem ve/veya
işlemlerin yapılmaması gerektiğine karar verilmesini"

Davanın Davalılara tebliğini müteakip Davalılar 9.6.1997 tarihinde mezkûr da-vaya bir Müdafaa Takriri dosyalamışlar ve özetle, Davacıların talep ettikleri kararı almaya hakları olmadığını ileri sürüp davanın masrafla reddolunması talebinde bulunmuşlardır. Davalılar tarafından Müdafaa Takririnin dosyalanmasını müteakip Davacılar 26-.6.1997 tarihinde Mahkemeye, Müdafaaya Cevap Takriri dosyalamış ve davalarında ısrar etmişlerdir. Davanın talimatı 25.9.1997 tarihinde gerçekleşmiş ve duruşması birçok tehirlerden sonra ancak 6.2.2002 tarihinde ele alınabilmiştir. Duruşma 6.2.2002 tarih-inde neticelenmemiş ve 13.2.2002 tarihinde de devam edip 2 celsede tamamlanabilmiştir. Davanın duruşması 6.2.2002 tarihinde ele alındığında taraflar davanın kökeninde yatan olgular ile ilgili olarak aralarında büyük ölçüde ihtilâf olmadığını Mahkemeye bey-an ettikten sonra davanın kökeninde yatan ve evraklardan oluşan 25 adet emareyi karşılıklı mutabakat çerçevesinde Mahkemeye ibraz etmişler ve akabinde üzerinde mutabık oldukları olguları Mahkemeye beyan etmişlerdir. Davacılar tarafı Mahkemeye aktarılan mü-şterek olgular ve emareler ile yetinirken, Davalılar tarafı müşterek olguların haricinde kalan birkaç hususla ilgili olarak şifahi şahadet de ibraz etmiş ve 2 tanık dinletmiştir. Davalılar namına şahadet veren Tanık No.1 Ramazan Biryılmaz Tanık No.2 ise T-apu ve Kadastro Müdürü Güner Asilkan olmuştur. Tanık No.1 halen 2. Saptama, Değerlendirme ve Tanzim Komisyonununda Başkan Yardımcısı olarak görev ifa etmektedir ve 1985'den beridir İskân Bakanlığında çalışmaktadır.
Önümüzde ibraz olunan emareler, Mah-kemeye aktarılan müşterek olgular ve istintaka tabi tutulan şifahi şahadeti değerlendirdikten sonra meselenin olgularını aşağıdaki şekilde tespit etmiş bulunuyoruz. Bulgularımıza göre davanın kökeninde yatan olguları aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:-

Davacılar, Güney göçmeni olup karı-kocadırlar. Eşdeğer alacaklısı değillerdir. Davacılar, 1974 sonrası Tuzla'da iskân edilmiş ve kendilerine 1975'de Tuzla'da ikametleri için bir konut ve buna ilâveten Davacı bir taksi şöförü olduğu için yarım yöre- normundan oluşan 41 dönüm civarında muhtelif parsellerden oluşan kuru tarla tahsis edilmiş ve dolayısıyla Davacılar topraklandırmadan hak sahibi yapılmışlardır. Davacıların yasal tasarruflarındaki bu kaynaklar için 9/6/1993 tarihinde, TM 8898 numaralı do-syada ve emare 2 ve 3'de görülen "T" cetvelleri düzenlendi ve yukarıda sözü edilen gayrımenkuller bu "T" cetvellerine işlendi. Değerlendirme tarihinde yürürlükte olan Değerlendirme Tüzüğüne göre ise bu arada Tüzük'de değişiklik olduğundan sıra No.1'de bul-unan kaynak konut olarak, emare 3'de sıra No.2'den 9'a kadar olan kaynaklar (sıra No. 2 ve 9 dahil) arsa nitelikli, 10. sırada görünen kaynak ise kuru tarla olarak değerlendirildi. Buna göre Davacıların Kuzey'de bulunan ve tasarruflarında olan gayrımenkul-lere cem'an 4,222,096 puan değer biçildi. Yukarıda vurgulandığı gibi Davacılar eşdeğer alacaklısı değildirler ancak Davacı 1'in emare 1'de görülen 514.444 adet Mücahit puanı mevcuttu, dolayısıyla Davacıların kendilerine tahsis edilip "T" cetvellerine işle-nen gayrımenkullerin koçanlarını alabilmeleri için 3,707,652 adet ek puana ihtiyaçları vardı. Davacı No.1, Haziran 1993 içerisinde Davalılara müracaat ederek eksilen puanlarını satın alarak tamamlamak için Davalılardan izin istedi. 17.6.1993 tarihinde Da-vacıların bu müracaatları Davalılarca uygun karşılandı ve kendilerine gerekli satın alma izni verildi. Bu durumda Davacı 1'in, 1 milyon 596 bin puan, Davacı 2'nin ise, 2 milyon 111 bin 048 adetden oluşan eksilen puanlarını 4 ay içinde satın alarak tamamla-maları gerekirdi. Davacılar öngörülen 4 ay süre içinde eksik puanlarının hiçbirini almadılar ve Davalılara tekrar müracaat ederek satın alma süresinin uzatılmasını ta