-D.3/82 Birleştirilmiş
YİM 277/80 ve YİM 278/80

Yüksek İdare Mahkemesi Ölarak Oturum Yapan.

Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Salih S. Dayı-oğlu, N. Ergin Salâhi.
Anayasanın 118. Maddesi hakkında.

YİM 277/80

Müstedi: Rubberex Co. Ltd. Lefkoşa.

ile -

Müstedaaleyh: 1. Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vasıtasıyle KTFD,
Lef-koşa.

2. Ticaret Sanayi ve Kooperatifler Bakanlığı vasıtasıyle
Lefkoşa.

Arasında.

Müstedi namına: Abdullah Alpay ve Ergin Ulunay.
Müstedaale-yh namına: Yaşar Boran.

YİM 278/80

Müstedi: Rubberex Co. Ltd., Lefkoşa.

ile -
Müstedaaleyh: 1. Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vasıtasıyle KTFD,
Lefkoşa.
2. Ticaret Sanayi ve Ko-operatifler Bakanlığı vasıtasıyle
KTFD,Lefkoşa

Müstedi namına: Abdullah Alpay ve Ergin Ulunay.
Müstedaaleyh namına: Yaşar Boran.

Yasa Maddesi: Bakanlar Kurulunun Ç-86-80 sayılı kararı ile Ç-347-79 sayı ve 25.5.1-979 tarihli kararı.

İstemin Özeti: Müstedaaleyhin döviz tahsis belgesi ile ithal ettiği malları gümrükten çekebilmek için döviz fiyatı artışı talep eden kararı ve temel kurdan verilmiş olan tahsisi katlı kura çeviren kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna- ve hiçbir kanuni sonuç tevlit etmediğine dair karar istemi.

OLAY: Klorlu boru ithal etmek isteyen Müstedi, 2. Müstedaaleyhten döviz tahsis belgesi ile ithal iznini aldı. Mûstedi buna dayanarak bankada akreditif açtı. İlgili Bakanlık Müstediye temel- kurdan döviz tahsis belgesi verirken, temel kur uygulanacak ithal mallarının listesini gösteren Bakanlar Kurulunun ilgili kararını da verdi. Daha sonra Bakanlar Kurulu plâstik hammadelerine katlı kur uygulanmasını öngörmüştür. Müstedi plâstik hammaddeleri-ne katlı kur uygulanmasını ön gören emirnamenin diğer maddeler yanında Anayasaya aykırı olduğunu iddia etti. Anayasa Mahkemesi Müstedaaleyh 2'nin ithal malların listesini yetkisiz ve herhangi bir yasal dayanak olmadan ilân edilmiş olduğunu belirtti.

SONU-Ç: Bu durumda 2. Mûstedaaleyhin Müstediye verdiği döviz tahsis belgesinin herhangi bir yasal değeri yoktur ve .yegâne geçerli belge katlı kur uygulamasını öngören belgedir ve Müstedaaleyhlerin ithal edilen malı katlı kur üzerinden hesaplanması gerektiği hu-susunda verdikleri kararın gayri kanuni ve hükümsüz olmadığına karar verilir.
Her iki başvuru reddolunur.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- 7/81 sayılı Anayasa kararı.

HÜKÜM
Ülfet Emin, Başkan: Müstedi 277/80 sayılı idari davada müstedaaleyh Ma-liye Bakanlığının müstedinin 10924 numaralı döviz tahsis belgesi ile ithal ettiği malları gümrükten çekebilmek için döviz fiyatı artışı talep eden kararı ve temel kurdan verilmiş olan tahsisi katlı kura çeviren kararının geçersiz, kanunsuz, hükümsüz olduğu- ve hiçbir kanuni sonuç tevlit etmediği hakkında bir emir talep etti.
278/80 sayılı idari davada ise müstedi müstedaaleyh Maliye Bakanlığından 277/80 sayılı idari davada talep edilen aynı emirleri talep etti. Her iki idari davada da müstedi ve müstedaaleyh-ler ayni kişilerdir. Müstedi Fasıl 113 altında kayıtlı hükmi şahsiyeti haiz bir şirkettir. Müstedi plâstik sanayü ile iştigal etmektedir. Müstedi takriben 12.10.1979 tarihinde ikinci müstedaaleyh olan Ticaret, Sanayi ve Kooperatifler Bakanlığına müracaat e-derek 5720 dolar değerinde Alloprene R2(,a) (klorlu lâstik) ithali için izin talep etti. Müstedaaleyh 2 de 12.12.79 tarih ve 11924 sayılı döviz tahsis belgesi ile- temel kuradan ithal izni verdi. Müstedi buna dayanarak 20.12.1979 tarihinde söz konusu mal i-çin banka vasıtası ile akreditif açtı. Akreditif açıldığı zaman temel kurdan bir doların değeri 35.70TL idi. İlgili Bakanlık müstediye temel kurdan döviz tahsis belgesi verirken 25 Mayıs 1979 tarih ve 43 sayılı Resmi Gazetenin Ek IV'ünde