-D.19/2019 YİM: 272/2016

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasa'nın 152. Maddesi Hakkında

Mahkeme Heyeti: Mehmet Türker, Tanju Öncül, Beril Çağdal

Davacı: Simge Okburan, Karaca Sokak, No.3 Salamis Hotel
Karşısı, -Yeni Boğaziçi, Gazimağusa.

- ile -

Davalı: Gazimağusa Belediyesi, Gazimağusa Belediye Başkanı,
Gazimağusa Belediyesi Başkan Yardımcısı, Gazimağusa
Belediye Meclisi, Gazimağusa Belediyesi Hemşehrileri,
Gazi-mağusa.

A r a s ı n d a

Davacı namına: Avukat Öncel Polili
Davalı namına: Avukat Tağmaç Bilgehan ve Avukat Saffet Mehmetalioğulları adına Avukat Irmak Özkoç

-----------------

- K A R A R

Mehmet Türker: Davacı, Davalı aleyhine ikame ettiği bu dava ile,

"A. Davacının bilgisine 07/12/2016 tarihinde gelen
Davalının, Davacı hakkında almış olduğu 2016 yılı
baremini III.2/4 (III. Derece, Barem 2'n-in
4. Basamağı) olarak düzenleyen ve/veya maaşını
3,081.39TL olarak düzenleyen kararının ve/veya
işleminin ve/veya bu karar tahtında yapılan tüm
işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve

herhangi bir sonuç doğurm-ayacağına dair Mahkeme
emri ve/veya hükmü,
B. Davacının bilgisine 07/12/2016 tarihinde gelen
Davalının, Davacı hakkında almış olduğu 2016
yılı baremini III.2/4 (III. Derece, Barem 2'nin
4. Basamağı) olarak düzenleyen k-ararının ve/veya
işleminin ve/veya bu karar tahtında yapılan tüm
işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve
herhangi bir sonuç doğurmayacağına dair Mahkeme
emri ve/veya hükmü,
C. Davacının bilgisine 07/12/2016 tarihinde- gelen
Davalının, Davacı hakkında almış olduğu 2016
yılı maaşını 3,081.39TL olarak düzenleyen
kararının ve/veya işleminin ve/veya bu karar
tahtında yapılan tüm işlemlerin hükümsüz ve
etkisiz olduğuna ve herhangi bir- sonuç
doğurmayacağına dair Mahkeme emri ve/veya hükmü,
D. Davacının bilgisine 07/12/2016 tarihinde gelen
47,277.32TL fazla maaş ödemesi yapıldığına
yönelik kararının ve/veya işleminin ve/veya
bu karar tahtında yapılan- tüm işlemlerin hükümsüz
ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğurmayacağına dair Mahkeme emri ve/veya hükmü,"

verilmesi taleplerinde bulunmuştur.

Davalı tarafından dosyalanan Müdafaa Takriri ile Davacının iddiaları reddedilmi-ş ve davanın iptali gerektiği ileri sürülmüştür.

Davanın duruşma gününde, Davalının Müdafaa Takririnde ileri sürdüğü, bu davanın Yüksek İdare Mahkemesinin görev alanına girmediği ve yetkisiz olduğu ön itirazının öncelikle ele alınmasının taraflarca t-alep edilmesi ve Mahkemenin bu talebi uygun bulması üzerine, bu husustaki iptidai itiraz ele alınmıştır.

Davalının Müdafaa Takririndeki bu iptidai itiraz şöyledir:

"A. Yüksek İdare Mahkemesinin yargı kapsamında bulunan
herhangi bir idari- işlem ve/veya karar bulunmadığını
ve/veya Davacının dava sebebi olarak, Davalı ile
Davacının üyesi olduğu sendikası arasında akdedilen
Toplu İş Sözleşmesi hükümlerini ileri sürdüğünü
ve/veya Davalının Toplu İş Sözleşmesi -hükümlerine
aykırı hareket ettiğini ve/veya Davacıya Toplu İş
Sözleşmesinden elde ettiği hakları vermediğini ileri
sürdüğünü, buna bağlı olarak Davacının taleplerinin
Yüksek İdare Mahkemesinin görev alanına girmediğini
- ve/veya yetkili ve/veya görevli Mahkemenin Yüksek
İdare Mahkemesi olmadığını ve/veya Adli Yargı
olduğunu ön itiraz olarak sürer, Davacının davasının
masraflarla birlikte ret ve iptal edilmesini talep
eder."

Duruşm-aya başlandığı zaman, taraflar şahadet sunmayarak, toplam 8 adet belgeyi emare olarak ibraz ettikten sonra, müşterek olguları beyan etmişlerdir.

Taraflarca beyan edilen müşterek ve ihtilâfsız olgular şöyledir:

1. Davacı, Davalının müstahdemidir-.
2. Davalı, Davacının işvereni olup, maaş ve barem
düzenlemesini toplu iş sözleşmesine göre yapan idari
organdır.
3. Davalı, davaya konu kararları almıştır.
4. Davacı, 23.8.2012 tarihinden itibaren sözleşmeli
per-sonel olarak, Yüksek Öğrenimli Hizmet Sınıfı, Toplu
İş Sözleşmesinde düzenlenen barem 9'un birinci
kademesinden ödenmek üzere Davalı tarafından istihdam
edilmiştir.
5. Davacı, Gençlik Merkezinde görev yapmak üzere,
1-.11.2012 tarihinden itibaren yürürlükte olan Toplu
İş Sözleşmesinde düzenlenen Üniversite Hizmetleri
Sınıfı Baremlerinden kadrolanmış ve bu Hizmet Sınıfına
uygulanan ücret tablosunun birinci derecesinden maaş
alması öngörülm-üştür. Davacının maaşı daha sonra
Toplu İş Sözleşmesindeki düzenlemelerle artmıştır.

6. Davacının maaşı 31.10.2012 tarihine dek, 47/2010
sayılı Kamu Çalışanlarının Aylık (Maaş-Ücret) ve
Diğer Ödeneklerinin Düzenlenmesi -Yasası altında
ödenmiş, ancak Toplu İş Sözleşmesinin Üniversite
Baremi Kadrosunda çalışmaya başladığı zaman, maaşı
Toplu İş Sözleşmesine göre ödenmiştir.
7. Davacının üye olduğu Mağusa Türk Genel İş Sendikası
ile- Davalı arasında 1.1.2012-31.12.2012 tarihleri
arasında geçerli olan Toplu İş Sözleşmesi
yürürlükteydi. Daha sonra yürürlükte olan Toplu İş
Sözleşmesindeki maaş baremleri aynı kalmış ve/veya
47/2010 sayılı Kamu Çalışanları-nın Aylık (Maaş-
Ücret) ve Diğer Ödeneklerinin Düzenlenmesi Yasası
ile uyumlu değildi ve çalışanın lehineydi.

TARAFLARIN ARGÜMANLARI
Davalı Avukatı, Davalının kararının Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine dayandığını, dava edilen karar (-Emare 8) ile Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine dayanarak Davacının barem ve ücretinin düzenlendiğini, Davacının taleplerinin Toplu İş Sözleşmesine dayandığını, Davalının, Davacının Toplu İş Sözleşmesine aykırı davrandığı nedeniyle bu davayı ikame ettiğini, D-avalının kamu gücünü kullanmadan, Toplu İş Sözleşmesi hükümleri gereğince aldığı bu kararın Yüksek İdare Mahkemesinin yetki alanına girmediğini, bu nedenlerle iptidai itirazın kabul edilerek Davacının davasının iptal edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

- Davacı Avukatı ise, Davacı hakkında alınan kararın Toplu İş Sözleşmesine dayanmayan, İdarenin tek yanlı bir kararı olup Davacının barem ve maaşının Toplu İş Sözleşmesi hükümleri dikkate alınmadan tek yanlı olarak ve kamu gücü kullanılarak değiştirildi-ğini, alınan kararın, Davacının haklarını etkileyen İdarenin icrai nitelikli bir kararı olduğunu, bu nedenlerle iptidai itirazın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

İNCELEME
Toplu İş Sözleşmelerine dayalı talepler söz konusu olan ihtilâflarda y-etkili Mahkemenin İş Mahkemesi, İş Mahkemesinin olmaması halinde ise Kaza Mahkemesi olacağı 42/1996 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Referandum Yasası'nın
2. maddesinde düzenlenmiştir. Toplu İş Sözleşmelerinin özel hukuk sözleşmeleri olduğu ve toplu iş- sözleşmesi kurallarından kaynaklanan ihtilâfların çözümünde kaza mahkemelerinin yetkili olduğu, gerek Yargıtay gerekse YİM kararlarında belirtilmiştir. (Gör.Yargıtay/Hukuk 119/2011 D.6/2013,
YİM 265/2012 D.35/2013, Yargıtay/Hukuk 136/2014 D.51/2015)

- Bu meselede, Davacı, alınan kararın Toplu İş Sözleşmesine dayanan bir karar olmadığını, Davalı ise Toplu İş Sözleşmesine dayalı bir karar olduğunu iddia etmekte ve yetkili mahkemenin hangi mahkeme olduğu hususunda tarafların farklı iddiaları bulunmaktadı-r. Dolayısıyla Davalı tarafından alınan kararın Yüksek İdare Mahkemesinin görev yetkisi ile ilgili kararları ışığında, tarafların iddialarının değerlendirilmesi ve yetkili mahkemenin saptanması gerekmektedir.

Bir sözleşmenin olduğu durumlarda, İdaren-in almış olduğu karar neticesinde İdare ile kişi arasında alınan karar nedeniyle ortaya çıkan ihtilâflarda görev yetkisinin nasıl saptanacağı, birçok YİM/İstinaf ve YİM kararında açıklanmıştır.

YİM 193/2015 D.18/2017'de ilgili bazı YİM/İstinaf ve YİM- kararlarına atıfla şöyle denmektedir:

"Görev yetkisinin nasıl saptanacağı ile ilgili
YİM/İstinaf 6/2013 D.6/2014'te, daha önceki bazı YİM
ve YİM/İstinaf kararlarına da atıfta bulunularak şöyle
denmektedir:

'Görev yetkisi ile ilgi-li olarak YİM'in kararlarında
benimsediği prensiplere göre, İdare kamu gücünü
kullanarak, sözleşmenin içeriğinde yer almayan sebep
veya sebeplerle sözleşmeyi feshederse, alınan bu
kararın denetimi Yüksek İdare Mahkemesi yetkisindedir-.
Böyle bir kararın hükümsüz kılınması veya iptal edilmesi
için Yüksek İdare Mahkemesinde dava açılmalıdır. Eğer
İdare akit taraf gibi hareket eder ve sözleşmede yer
alan bir veya birden fazla sebebe dayanarak sözleşmeyi
sona e-rdirirse, bu durumlarda ihtilafı sonuçlandırmaya
yetkili Mahkeme Kaza Mahkemesidir.

YİM 108/2009 D.6/2012 sayılı davanın çoğunluk kararında,
bu kural şöyle ifade edilmektedir:

'Sözleşmede kural olup olmadığına bakılmaksızın,
idare-, karar veya işlemini kamu gücüne dayanarak
gerçekleştiriyorsa, (örneğin, idarenin kamu gücünü
kullanarak, idari sözleşmede yer alan hükümlere
aykırı bir şekilde sözleşmeyi sonlandırması) bu
konudaki ihtilâfın çözüm yeri, idari yargıdır.
Eğer ida-re, idari karar veya işlemi gerçekleştirirken
akit taraf olarak