-
D.3/2014 YİM: 27/2013

Yüksek İdare Mahkemesinde.

Anayasanın 152. maddesi hakkında.

Yargıç Ahmet Kalkan Huzurunda.

Davacı : Özgün Akcan, Yenişehir - Lefkoşa.

ile

Davalı : 1. Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği,
- Lefkoşa.
2. Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
Yüksek Onur Kurulu, Şht.İbrahim Ali Sok.No.1
Çağlayan - Lefkoşa.

A r a s ı n d a.

Davacı namına : Avukat Mehmet Şahoğlu hazır.
Davalı No.-1 namına: Avukat Selçuk Gürkan hazır.
Davalı No.2 namına: Avukat Özge Bengüsu hazır değil, adına Avukat Mine Aslı hazır.

---------------

H Ü K Ü M

Davalılar tarafından, aleyhine yürütülen disiplin soruşturması sonucunda uyarma cezası alan Da-vacı, kararın iptali için bu davayı dosyaladı.

TALEP:

Davacının talebi şöyledir.

"Davalılar ve/veya Davalı No.1 ve/veya Davalı No.1'in bir
organı olan Yüksek Onur Kurulu tarafından oy birliği ile 1.3.2013 tarihinde alınan ve davacıya 4.3.2013 tar-ihinde tebliğ edilen uyarma cezası kararının ve/veya bu husustaki tüm işlemlerin esaslı bir şekilde sakat olması nedeniyle yoklukla malûl olduğuna ve hiçbir sonuç doğurmayacağına dair bir Hüküm veya Emir verilmesi."

TALEP TAKRİRİ:

Davacı, talep takriri-nde, davasını dayandırdığı hukuki esasları belirttikten sonra, özetle, 3 dönemden beri ve halen İnşaat Mühendisleri Odası(Bundan böyle İMO olarak anılacaktır) Başkanı olduğunu, 2000 yılından beri müşterisi olan Sıdıka Atalay'a ait, Vadim Finans Ltd. isimli- şirketin statik projelerini yaptığını, konu projeleri vizelendirdiğini ve Şehir Planlama Dairesinden bunlar için onay aldığını, 49. Dönem KTMMO Birliği Yönetim Kurulunda gündeme gelen soruşturma dilekçesinin, disiplin soruşturmasına gerek görülmediğinden -kapatıldığını, 50. Dönem Yönetim Kurulunun konuyu tekrar gündeme getirdiğini, soruşturma memuru atandığını, soruşturma memurunun suç isnadı olmadan dosya hazırlayarak Davalı No.1'e sunduğunu, Davalı No.1'in konuyu Davalı No.2'ye aktardığını, Davacının, Avu-katı vasıtasıyla savunmasını sunduğunu, meselenin Yüksek Onur Kurulunda görüşüldüğünü, açık ve anlaşılır bir suç isnadında bulunulmadan, hukuka aykırı bir şekilde Davacıya uyarma cezası verildiğini iddia ederek, kararın iptalini talep etti.

MÜDAFAA TAKRİ-Rİ:

Davalılar ayrı ayrı kendi Avukatlarıyla müdafaa hazırladılar.

Davalı No.1, müdafaa takririnde, özetle, Davacının meşru menfaatı olmadığını, davanın iptidaen reddedilmesi gerektiğini, Davacının Vadim Finans Ltd. isimli şirketin statik projesini Fa-sıl 96 Yollar ve Binalar Yasası'na aykırı olarak, Mimarlar Odası Vize Bürosu tarafından vizelenmiş mimari proje olmaksızın 4.11.2010 tarihinde vizelettiğini, statik projeden önce vizelenmesi gereken 2011/1005 sayılı mimari proje ise 29.7.2011 tarihinde Fas-ıl 96'da yapılan tadilattan sonra vizelendiğini, konunun 50. Dönem KTMMO Genel Kurulunda gündeme geldiğini, yeni yönetimin soruşturma memuru atadığını, atamanın mevzuata uygun yapıldığını, soruşturma memurunun raporu doğrultusunda Davalı No.1'in Yönetim Ku-rulunun konuyu Davalı No.2'ye aktardığını, mevcut mevzuat çerçevesinde yapılan işlemler sonucunda Davacıya disiplin cezası verildiğini ve hukuka aykırı işlem olmadığını iddia ederek, davanın iptalini talep etti.

Davalı No.2, müdafaa takririnde, öncelikl-e iki ön itirazda bulundu. Buna göre, birinci ön itiraz olarak, dava unvanında gösterilen Davalı No.2'nin ayrı tüzel kişiliği olmadığını, Davalı No.1'in organı olduğunu, bu nedenle Davalı No.2 aleyhindeki davanın iptalinin gerektiğini, ikinci iptidai itira-z olarak, Davacının disiplin cezasını çektiğini, bu nedenle dava tarihinde olumsuz etkilenen meşru bir menfaati olmadığını, davanın iptidaen reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Davanın esası ile ilgili olarak Davalı No.1'in müdafaasına benzer nitelik-te iddialar ileri süren Davalı No.2, verilen cezanın esasen, Sıdıka Atalay'a ait Vadim Finans Ltd. isimli şirketin statik projesinin, mimari projeden önce vizeletilerek, o tarihe değin Davalı No.1'e üye tüm mühendis ve mimarların uyduğu uygulamanın dışına -çıkarak, "Birliğin ve Odaların" amaçlarına aykırı veya üyeler arası dayanışmayı bozan bir davranıştan kaynaklandığını, yapılan disiplin sorgulaması ve işlemlerinin hukuka uygun olduğunu iddia ederek, davanın iptalini talep etmiştir.

MÜDAFAAYA CEVAP:

Da-vacı, her iki müdafaa takririne cevap vererek, yapılan iddiaları reddetti ve kendi iddialarını yineledi.

OLGULAR:

Taraflar 1'den 35'e kadar sayılandırılmış yazılı belgeleri emare olarak sundular.

Davacı, duruşmada şahadet vermedi, sadece İnşaat Müh-endisi Seran Aysal'ı tanık olarak dinletti.

Davalılar tanık çağırmadılar.

Dava layihaları, ibraz edilen emareler ve sunulan şahadet ışığında dava ile ilgili olgular şöyledir:

Davacı, inşaat mühendisi olup, bu dava ile ilgili zamanlarda ve halen İnşa-at Mühendisleri Odası Başkanı'dır.

Davalı No.1, tüzel kişiliği haiz Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (Bundan böyle KTMMOB adıyla anlılacaktır) ismiyle faaliyet yürüten kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur.

Davalı No.2, Davalı No.-1'in disiplin işlemlerini yürüten bir organdır.

Davacı, müşterisi olan Vadim Finans Ltd.e ait projenin statik projelerini yaptı.

Vadim Finans Proje ve Taahhüt Şti.Ltd, Lefkoşa, İbrahim Paşa Mahallesi, Pafta XII,Harita 38.5.1-11, Parsel No.K.1080, Koç-an No.A.2070'de kain taşınmaz mal üzerinde yeni inşaat yapmak için, Şehir Planlama Dairesine 5.3.2010 tarihinde başvurdu.

Şehir Planlama Dairesi, Vadim Finans Şirketine 25.3.2010 - 24.3.2013 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Planlama Onay Belgesi v-erdi.

Vadim Finans Şirketine ait proje, 13.5.2010 tarihinde Elektrik Mühendisleri Odası, 5.6.2010 tarihinde Makine Mühendisleri Odası,4.11.2010 tarihinde İnşaat Mühendisleri Odası ve 29.7.2011 tarihinde Mimarlar Odası tarafından vizelendi.

Mimarlar O-dası, 11.5.2010 tarihinde üyelerine gönderdiği Emare No.6 yazı ile, üyeler herhangi bir projenin uygulama projelerini tamamlamadan, yani vizeyi almadan önce, birlikte çalıştıkları inşaat, makina, elektrik mühendislerinden proje hizmet alımlarında, bu disip-linlerin hazırladığı projelerin vizelerinin, mimari proje vizesi alındıktan sonra alınmasına dikkat edilmesini duyurdu.

20.12.2010 tarihinde, İnşaat Mühendisleri Odası eski Başkanları Özer Seyitali, Salim Piyale ve Osman Yılmaz, KTMMOB'ye bir yazı gönder-erek, Davacı Özgün Akçan'ın müellifi olduğu statik proje nedeniyle Lefkoşa Türk Belediyesi ile Mahkemelik olunduğu, İnşaat Mühendisleri Odası Başkan ve Yönetim Kurulunun görevlerini kasıtlı olarak yerine getirmeyerek kişisel menfaat sağlayacak kararlar ald-ıkları ve haksız rekabete sebebiyet verecek davranışlarda bulundukları hakkında şikayette bulunarak, İnşaat Mühendisleri Odası (İMO)Başkan ve Yönetim Kurulu Üyelerinin Yüksek Onur Kuruluna sevkini talep ettiler.

14.4.2012 tarihinde, aynı kişiler KTMMOB -50. Olağan Genel Kurulu Divan Başkanlığına bir yazı göndererek, konunun gündeme alınmasını istediler.(Emare No.11)

Birliğin 50. Olağan Genel Kurulunda, önerge olarak kabul edilen konu yazı, 7. gündem maddesi olarak ele alındı.
(Emare No.12)

23.7.2012- tarihinde, Yüksek Onur Kurulu Sekreteri, KTMMOB Yönetim Kuruluna Emare No.12 yazıyı göndererek, 50. Genel Kurulda gündeme alınan bu konunun, Birlik Yönetim Kurulunun gündemine alınıp alınmadığını sordu.

26.7.2012 tarihinde Birlik Yönetim Kurulu yaptığı -toplantıda, Yönetim Kurulu Üyesi Ali Kanlı'nın soruşturma memuru olarak atanmasına karar verdi.

Soruşturma memuru olarak atanan Ali Kanlı, konu ile ilgili olarak, Avukatının huzurunda, Davacı, İMO eski Başkanları Özer Seyitali, Salim Piyale ve Osman Yılm-az ile ayrı ayrı görüştü. Soruşturma memuru, görüşlerini içeren 3.10.12 tarihli yazıyı, KTMMOB Başkanına göndererek, Davacının, statik projeyi mimari proje onaylanmadan vizelettirmekle, hem etik hem de hukuk dışı davrandığına ilişkin görüş bildirdi.

KTM-MOB Yönetim Kurulunun, 4.10.2012 tarihinde yaptığı toplantıda, Soruşturma Memuru Ali Kanlı'nın sunduğu rapor görüşüldü ve Davacı hakkında gizli oylama yapılmasına karar verildi. Yapılan oylamada 11 Evet ve 2 Çekimser oyla, Davacının disiplin Kuruluna sevki-ne karar verildi. Aynı toplantıda hazır bulunan Davacı, Yönetim Kurulunu etkilememek için toplantıdan ayrıldı. (Emare No.16)

Alınan karardan sonra Soruşturma Memuru Ali Kanlı, İnşaat Mühendisi Ahmet Ö.Çağnan, Mimar Ekrem Bodamyalızade, İnşaat Mühendisi S-alim Piyale ve İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kuruluna birer yazı göndererek, konu ile ilgili bilgi, belge ve değerlendirmelerini 10 gün içerisinde Yüksek Onur Kuruluna göndermelerini istedi. Soruşturma Memuru, Davacıya gönderdiği 9.10.2012 tarihli yazı- ile en geç 10 gün içerisinde savunmasını vermesini istedi.

Konu kişiler, yazılı bilgi verdiler. Davacıya gönderilen yazı üzerine, İMO Yönetim Kurulu, KTMMOB Başkanına Emare No.18 yazıyı yazarak, yapılanların haksız ve kanunsuz olduğunu bildirdi.

KTMMO-B, 8.11.2012 tarihli Emare No.25 yazıyı Yüksek Onur Kuruluna göndererek, Davacının Yüksek Onur Kuruluna sevk edildiğini bildirdi ve İMO Yönetim Kurulu üyelerinin de konunun bir parçası olduğunu ileri sürerek, onların da aynı şekilde değerlendirilmesini ist-edi.

Yüksek Onur Kurulu Başkanı, 27.11.2012 tarihinde KTMMOB Başkanına gönderdiği Emare No.26 yazıda, İMO Yönetim Kurulu için karar alınması gerektiğini bildirdi.

KTMMOB, 2.1.2013 tarihinde Yüksek Onur Kuruluna Emare No.28 yazıyı göndererek, İMO Yöne-tim Kurulu ile ilgili karar alamadığını, Davacı ile ilgili sevk kararının değerlendirilmesini istedi.

Yüksek Onur Kurulu Başkanı, 7.1.2013 tarihinde Davacı Özgün Akcan'a Emare No.29 yazıyı göndererek, aleyhindeki isnadı bildirdi. Yazının ilgili kısmı ay-nen şöyledir:

"Size isnad edilen suçlar, statik proje müellifi
olduğunuz ve kamuoyunda adı Sıdıka Atalay ile anılan projenin yürürlükteki uygulama dışına çıkılarak şahsi çıkar amaçlı ve imar mevzuatına da aykırı şekilde vizelettirilerek yasa ve yönetm-eliklere aykırılık yanında etik dışı davranışlar sergilemiş olmanızdır."
Bu nedenle KTMMOB Yasası'nın 14(5) maddesine göre, en
geç 15 gün içerisinde şahsen ve avukatınız aracılığı ile
yazılı savunma hakkınızı kullanabileceğinizi
b-ildiririz."

Davacı Avukatı, Yüksek Onur Kuruluna usul ile ilgili Emare No.30 yazıları gönderdikten sonra, Emare No.31 yazılı savunmasını, 21.1.2013 tarihinde Yüksek Onur Kuruluna teslim etti.

Disiplin duruşması 21.2.2013 ve 22.2.2013 tarihlerinde ya-pıldı.

Yüksek Onur Kurulu, 1.3.2013 tarihinde verdiği gerekçeli kararında, Davacının şahsi çıkar sağladığı iddialarına itibar etmedi, ancak Davacıyı, mimari projesi vizelenmemiş bir projenin, statik projesini vizeleterek ve/veya bu projenin söz konusu ş-ekilde vizelenmesini kabul ederek, belirtilen suçu işlediği, Birliğin ve Odaların amaçlarına aykırı hareket ettiği, üyeler arası dayanışmayı bozan ve meslek onurunu zedeleyen davranışlarda bulunduğu ve bunu bilerek ve isteyerek, kasten yaptığı gerekçesiyle- 21/2005 KTMMOB Yasası 15(1) maddesi uyarınca "uyarma" cezası ile cezalandırdı.

İNCELEME:

Sunulan şahadeti, ibraz edilen emareleri, mevcut olguları ve taraf Avukatlarının hukuki argümanlarını inceleyip değerlendirdim.

Öncelikle Davalılar Avukatları-nın ön itirazlarını incelemeyi uygun gördüm.

Davalı No.1 Avukatı, duruşmadaki hitabında, Davanın kabul edilebilmesi için, Davalıların aldığı kararın, Davacının meşru menfaatini olumsuz yönde etkilemesi gerektiğini, Mahkemenin huzurunda Davacının meşru m-enfaatinin ne olduğu ve nasıl etkilendiği konusunda şahadet olmadığını, başka bir söylemle, Davacıya verilen uyarma cezasının Davacıya hiçbir olumsuz etkisi olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı No.2 Avukatı, Davalı No-.1 Avukatının meşru menfaat yokluğu ile ilgili itirazına katılmıştır.

Bilindiği üzere, sahip olduğu meşru bir menfaati, idari bir karar veya işlem veya ihmal yüzünden olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenenler YİM'de dava açabilmektedir.

İdari da-valarda, meşru menfaat bir ön koşuldur ve taraflarca uyuşmazlık konusu yapılır veya mevcut olgulardan davacının meşru menfaatinin olmadığı açıkça ortaya çıkarsa, bu husus mahkeme tarafından resen incelenir ve karara bağlanır.

Birçok içtihat kararında be-lirtilmiş olmakla birlikte, bir kez daha tekrarlamak gerekirse, menfaatin meşru olabilmesi için hukuki bir durumdan çıkması, böyle bir duruma dayanması lazımdır. Anayasa, kanun, nizamname, talimatname, idari teamüller, içtihat, mukavele veya diğer idari ka-rardan çıkan genel veya özel bir hukuki duruma dayanan menfaatler meşru sayılır. Sıddık Sami Onar'ın anlatımı ile "davanın kabulü için meşru, şahsi ve halen mevcut bir menfaat olması lazımdır." (Bkz. İdare Hukukunun Umumi Esasları, 1952 Baskısı, sayfa 1233-)

Davacıya verilen uyarma cezasının, Davacıya zarar vermemiş olması, Davacının görevini sürdürmesi veya verilen cezanın ileride kınama cezası almasına zemin hazırlayacak olmasının, meşru menfaatin güncelliği açısından önemi yoktur.

Davacının, 25/2005- sayılı Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yasası'nın ilgili hükümlerince, Yüksek Onur Kurulu tarafından disiplin soruşturması ve yargılanmasına tabi tutularak, uyarma cezasına çarptırılması, konu idari işlem ile Davacı arasında ciddi ve makul b-ir ilgi kurulması için yeterlidir.

Bu neticeden hareketle, Davacıya verilen disiplin cezası nedeniyle, Davacının meşru bir menfaatinin olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilendiğine ve bu etkilenmenin güncel olduğuna ilişkin bulgu yaparım.

Bu bulgum- ışığında, Davalı Avukatlarının meşru menfaat ile ilgili iptidai itirazlarını reddederim.

Davalı No.2 Avukatı, müdafaa takririnde iptidai itiraz olarak, unvanda yer alan Davalı No.2 KTMMOB Yüksek Onur Kurulunun tüzel kişiliği haiz olmadığını, davada tar-af olmayacağını, bu nedenle Davalı No.2 aleyhindeki davanın ret ve iptalini talep etmiştir.

Davalı No.2 Avukatı, duruşma sırasında bu itirazı ile ilgili hukuki argüman ileri sürmemekle birlikte, Mahkemenin sorusu üzerine iptidai itirazında ısrarlı olduğ-unu ifade etmiştir.

KTMMOB, 21/2005 sayılı Yasa ile kurulmuş, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Kamu tüzel kişiliğini haiz bir kurumun bir organı tarafından alınan bir karar, idari dava konusu yapıldığında, dava kamu tüzel kişisi aleyhine -açılır.

Dava unvanının yanlış veya hatalı olması idari davalarda tali bir konudur ve böyle hallerde asli görev olan idari karar veya işlemin yargısal denetimi görevi yerine getirilir. Eğer gerekirse unvan tadil edilir veya tadil edilmesine izin verilir.- (YİM 53/93 (D.11/98))

Huzurumdaki meselede, kamu tüzel kişiliği haiz KTMMOB'nin ismi, davada Davalı No.1 ve No.2 olarak gösterildiğinden, kararı veren Yüksek Onur Kurulunun adının Davalı No.2'de yer alması, fazladan yapılmış bir işlemdir ve bu nedenle d-avanın reddine veya tadiline gerek yoktur.

Davalı No.2 Avukatının, davanın unvanına yönelik iptidai itirazını reddederim.

Davanın esasına gelince:

Davacı, KTMMOB Yüksek Onur Kurulunun aleyhine verdiği disiplin cezasının iptalini talep etmektedir.

D-avacı Avukatının iddialarına bağlı olarak meselenin incelenmesine geçmeden önce, disiplin işlemlerinin niteliğine kısaca değinmeyi gerekli gördüm.

Disiplin cezası, bir kurumda çalışan memurların veya kurumun üyelerinin, kurumun düzenini bozucu davranışla-rına karşı uygulanan yaptırımlardır. (Bkz.Prof Dr.A.Ş.Gözübüyük ve Prof.Dr.Turgut Tan, İdare Hukuku, Cilt 1)

Disiplin hukukunun temel niteliklerinden birisi, Yasallık ilkesidir. Disiplin cezasını gerektirecek davranışlar ve bu davranışlara uygulanacak dis-iplin cezaları önceden belirtilmelidir. Suç ve cezanın hukuksal bir dayanağının bulunması gerekmektedir. Ceza hukukundan farklı olarak disiplin suçları yasalarda ayrıntılı olarak belirtilmemiştir. Bir kurumun düzenini bozacak davranışların ayrıntılı olarak- düzenlenmesine hem olanak hem de gerek yoktur. (Bkz. Prof Dr.A.Ş.Gözübüyük ve Prof.Dr.Turgut Tan, İdare Hukuku, Cilt 1, sayfa 1019)

Disiplin hukuku bakımından diğer önemli bir husus, oransallık ilkesidir. Fiilin ağırlığı ile karşılığı cezayı saptamada id-areye tanınan takdi