-D.7/2021 YİM: 263/2016

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında

Mahkeme Heyeti: Mehmet Türker, Tanju Öncül, Beril Çağdal

Davacı: Eray Manik, Şht. Mustafa Manik Sokak - Yeşilköy -
İskele.
- - ile -

Davalı: No.1- K.K.T.C Bakanlar Kurulu vasıtası ile K.K.T.C,
Lefkoşa.
No.2- K.K.T.C İçişleri Bakanlığı vasıtası ile K.K.T.C-
Lefkoşa.
No.3- K.K.T.C Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı
- vasıtası ile K.K.T.C - Lefkoşa.

İlgili Şahıs: İstanbul Teknik Üniversitesi K.K.T.C Eğitim ve
Araştırma Yerleşkeleri, Namık Kemal Mahallesi,
Gazimağusa.
A r a s ı n d a

Dava-cı namına: Avukat Ulaş Sabancı
Davalılar namına: Kıdemli Savcı Meryem B. Özduran
İlgili Şahıs namına: Avukat Özşen A. Mehmetalioğulları ve Avukat Saffet Mehmetalioğulları

----------------

K A R A R

-
Mehmet Türker: Davacı Davalılar aleyhine dosyalamış olduğu bu dava ile,
"A. Davalı No.1'in 06.10.2016 tarihinde almış olduğu
ve Davacının adında kayıtlı bulunan İskele kazasına
bağlı Yeşilköy'de kain Pafta/Harita No III/36.W2'de
- kain Parsel No: 100/1+100/2, 101, 97 referanslı
gayrimenkullerin kamulaştırılmasına ilişkin emri
onaylayan K(I)1023-2016 sayılı kararının hükümsüz
ve/veya etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğuramayacağına dair Mahke-me kararı,
B. 06.10.2016 tarih ve 126 sayılı Resmi Gazete Ek IV
Sayfa 968'da yayınlanmış olan ve Davacının adında
kayıtlı bulunan İskele kazasına bağlı Yeşilköy'de
kain Pafta/Harita No III/36.W2'de kain Parsel
No: 100/1-+100/2, 101, 97 referanslı taşınmaz malın
kamulaştırılmasını emreden A.E.99 sayılı Kamulaştırma
Emrinin hükümsüz ve/veya etkisiz olduğuna ve
herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair Mahkeme
kararı,

C. Ahar bir çare- ve

D. Bu dava masrafları."

taleplerinde bulunmuştur.

OLGULAR
Davanın duruşmasında 22 adet belge Emare 1-22 olarak ibraz edilmiştir.

Davanın duruşmasında Davacı bizzat şahadet vermiş, Mimar Osman Saner'i de 2. tanık olarak celbederek d-inletmiştir.

Davalılar Gazimağusa Tapu Şube Amiri Ramadan Şehitoğluları'nı ve Eğitim Bakanlığında Müdür Muavini olup, halen Kıbrıs Türk Devlet Tiyatrolarında görev yapan ve İTÜ- KKTC Yönetim Kurulu Üyesi olan Erdinç Akgür'ü tanık olarak dinletmiştir.-

İlgili Şahıs ise, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde Yardımcı Doçent olup KKTC İTÜ Yerleşkesinde Projelerden Sorumlu Rektör Danışmanı olarak görev yapan Aslı Çekmiş Kanan'ı tanık olarak dinletmiştir.

Tarafların sunduğu şahadet,- ibraz edilen emareler ve dava layihalarına göre dava ile ilgili olguları özetle şöyle tespit ederiz:

İskele Kazası Yeşilköy'de Pafta/Harita No: III/36.W2'de kâin Parsel No.100/1+100/2, 101 ve 97 referanslı taşınmaz mallar Davacı adına kayıtlıdır.

- Konu taşınmaz mallar Davacıya tahsis edilmiş ve Davacı bilahare 6/10/2011 tarihinde bu taşınmaz malları ilgili yasal mevzuat uyarınca adına kaydettirmiştir.

Bakanlar Kurulu 4/8/2016 tarihli Resmi Gazete 98, Ek IV Sayı 273'te yayımlanan 21/7/2016- tarihli ve H(K-1)490-2016 sayılı karar ile Davacıya ait gayrımenkullerle ilgili kamulaştırma ihbarını onaylamıştır. Kamulaştırma ihbarını onaylayan Bakanlar Kurulu kararı aynen şöyledir:

"KARAR SAYISI:H(K-I)490-2016
KAM-ULAŞTIRMA İHBARI (YEŞİLKÖY)

(Önerge No:1146/2016)
(İ.B.)

Bakanlar Kurulu, KKTC'nde eğitim ve öğretimin
sağlanması, idamesi ve geliştirilmesi için g-erekli
olduğundan, İskele Kazası'na bağlı Yeşilköy'de kain
Pafta/Harita III/36.W2'de bulunan 100/1+100/2, 101,
97 sayılı parsellerin tümünden oluşan alanın
kamulaştırılmasına ilişkin, 15/1962 sayılı Zorla
Mal İktisabı Yasası'nın 4. maddesi -uyarınca
hazırlanan ve ekte sunulan 'Kamulaştırma İhbarı'nı
onayladı.

21.7.2016"

Davalılar, Davacının konu taşınmaz malları için 4/8/2016 tarihinde 98 Sayılı Resmi Gazetede Ek III s.994'te Amme Enstrümanı 455 olarak kamulaştırma ihbarını -yayımladı. İhbarda itirazı olanların 15 gün içinde itirazlarını ve nedenlerini İçişleri Bakanlığına bildirmeleri istendi. Resmi Gazetede yayımlanan kamulaştırma ihbarı (Emare 8) şöyledir:

"Sayı: 455

1962 ZORLA MAL İKTİSABI YASASI
- (15/62 Sayılı Yasa)
Madde 4 Gereğince Kamulaştırma İhbarı

Bu ihbardaki cetvelde tarif edilen taşınmaz malların
kamu yararı amacı ile, yani Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti'nde eğitim ve öğretimin sağlanması -idamesi
ve geliştirilmesi için gerekli olduğundan kamulaştırılması
gerektiği ihbar edilir.
Söz konusu taşınmaz mallar üzerinde herhangi bir hak
veya yarar talep eden ve teklif edilen kamulaştırmaya
itiraz eden herhangi bir kişinin, -bu ihbarın Resmi
Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak on beş gün
içinde İçişleri Bakanlığına hak veya yararının tafsilatını
ve bunun delillerini ve itirazını destekleyen tam
nedenlerini bildirmesi istenir.

- CETVEL

İskele kazasına bağlı Yeşilköy köyünde kain olup özel
mülkiyette olan Yeşilköy köyü, Pafta/Harita III/36.W2'de
bulunan 100/1+100/2, 101, 97 sayılı parsellerin tümünden
oluşan ve İçişleri Bakanlığı Müsteşarı tarafından
imzalan-an ........tarihli plan üzerindeki kırmızı boya
ile boyanmış saha içinde kalan ve tafsilatlı şekilde
görülen taşınmaz malların kapsadığı sahanın hepsi
2-Plan, ilgili kişiler tarafından Lefkoşa'da İçişleri
Bakanlığında tetkik edilebilir.
- M'saD218/10)"

Davacı bu kamulaştırma ihbarına herhangi bir itirazda bulunmamıştır. Bakanlar Kurulu 29/9/2016 tarihinde Karar Sayısı H(K-I)1023-2016 olan karar ile (Emare 7 ve Emare 11) Tapu ve Kadastro Dairesi tarafından hazırlanan "Kamulaştırma -Emri"ni onayladı.

Resmi Gazetede yayımlanan kamulaştırma emrini onaylayan karar aynen şöyledir:

"KARAR SAYISI: H(K-I)1023-2016
KAMULAŞTIRMA EMRİ (YEŞİLKÖY)

(Önerge No:-1756/2016)
(İ.B)

Bakanlar Kurulu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki
eğitim ve öğretimin sağlanması, idamesi ve geliştirilmesi
için gerekli olduğundan, kamu yararı amacıyla İskele
- Kazasına bağlı Yeşilköy'de özel mülkiyette bulunan
Pafta/Harita III/36.W2'de kain 100/1+100/2, 101, 97
numaralı parsellerin kamulaştırılmasına ilişkin
15/1962 sayılı Zorla Mal İktisabı Yasası'nın 6. maddesi
uyarınca Tapu ve Kadastro Da-iresi tarafından hazırlanan
ekteki 'Kamulaştırma Emri'ni onayladı.

29.9.2016"

Kamulaştırma emri 6 Ekim 2016 tarihinde 126 Sayılı Resmi Gazete Ek III sayfa 2041'de Amme Enstrümanı 640 olarak yayımlanmıştır. (Emare 11)

Resmi Gazetede ya-yımlanan Kamulaştırma Emri şöyledir:

"Sayı: 640
1962/ZORLA MAL İKTİSABI YASASI
(15/62 Sayılı Yasa)
Madde 6 Gereğince Kamulaştırma Emri

04 Ağustos, 2016 tarihli Kuzey Kıbrıs Türk
Cumh-uriyeti 98 sayılı Resmi Gazetesi'nin Ek III'de
yayınlanan 455 sayılı Amme Enstrümanı ile kamulaştırmayı
yapan makam olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nce
Kamulaştırma ihbarının verilmiş olmasına, ayni İhbarın
cetvelinde gösterilen taşınmaz m-alın/malların kamu
yararı için yani Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde
eğitim ve öğretimin sağlanması, idamesi için gerekli
olduğu ve kamulaştırılmasının zorunlu olduğunun
bildirilmesine, bu taşınmaz mal/mallar herhangi bir
hak veya menfaat t-alep edenin ve ihbar edildiği
şekilde kamulaştırmanın yapılmasına itirazı olanın
itirazını, saptanan süre içinde yapılmasının
bildirilmesine ve talep edilen hak ve menfaatlerin
tafsilatının delillerin ve itirazını destekleyen tüm
nedenleri-n İçişleri Bakanlığı sunulmasının istemine,
Ve belirtilen süre içinde hiçbir itirazın
yapılmadığına ve meselenin Bakanlar Kurulu'na aktarılmış
olmasına,
Ve Bakanlar Kurulu, bütün ahvali dikkate alarak
Kamulaştırma İhbarının kapsadığ-ı taşınmaz mallar
belirtilen amaç için kamulaştırılmasının uygun
bulunmasına ve kamulaştırmanın Emri'nin isdar edilmesini
onaylanmış olmasına,
Binaen
15/1962 Sayılı Zorla Mal İktisabı Yasası'nın
6. maddesinin kendisine verdiği ye-tkiyi kullanarak
Bakanlar Kurulu belirtilen taşınmaz malların adı geçen
yasa kurallarına uygun olarak Kamulaştırılmasını emreder.
(M/saD218/10)"

Bunun üzerine Davacı 1/12/2016 tarihinde huzurumuzdaki davayı dosyalayarak daha önce aktardığım-ız taleplerde bulunmuştur.

İNCELEME
Davacı Avukatı, Kamulaştırma İhbarı ve Emrinin Resmi Gazetede yayımlanma şeklinin ve/veya içeriğinin hatalı ve/veya eksik olduğunu, bu ihbar ve emirde Davacının kamulaştırılan mallarının Pafta/Harita referansının y-anlış yazıldığını, kamulaştırma ihbarı ve emrinde Pafta/Harita referansının III.36W2 olarak ilan edildiğini, halbuki Davacının taşınmaz mal koçanlarında haritanın 36W2 olmadığını, keza yayımlanan kamulaştırma ihbarı ve emrinde koçan numarası ve mal sahibi-ne yer verilmediğini, kamulaştırılan malın belli olmadığını, Davacının kendi malının kamulaştırıldığını anlamadığını bu nedenle, kamulaştırma emrinin usulen hatalı olduğundan iptal edilmesi gerektiğini iddia etmektedir.

Davacının diğer iddiaları ise -alınan kamulaştırma emri ve/veya kararının kamu yararına olmadığı, kamu yararına hizmet etmeyeceği, kamulaştırma kararının 15/1962 sayılı Zorla Mal İktisabı Yasası kurallarına ve kamulaştırma ilkelerine aykırı bir şekilde alındığı nedeniyle iptal edilmesi -gerektiği yönündedir.

Kamulaştırma ile ilgili Anayasal ve Yasal durumu aktarıp, bu Yasal ve Anayasal düzenleme ışığında Davacının daha önce belirttiğimiz iddialarını sırasıyla incelememiz gerekmektedir.

Kamulaştırma, KKTC Anayasası'nın 41. mad-desi ve 15/1962 Zorla Mal İktisabı Yasası'nda düzenlenmiştir. Anayasa'nın
41. maddesi aynen şöyledir:

-"Madde 41.
Devlet, belediyeler, yasanın kendilerine kamulaştırma hakkı tanıdığı kamu tüzel kişileri veya kamu yararı güden kuruluşlar:
Genel bir kamulaştırma yasasında özel olarak gösterilen ve kamu yararına olan bir amaç için, ve
-Bu amacın, kamulaştırma yapan makamın, kamulaştırma ile ilgili yasa kurallarına uygun olarak verdiği ve kamulaştırma nedenlerini açıkça bildiren bir kararı ile gösterilmesi halinde, ve
Anlaşmazlık çıktığı takdirde, bir hukuk mahkemesince saptanacak tam v-e hakkinete uygun bir tazminatın hemen veya yasanın belirleyeceği beş yılı aşmayan taksitlerle ödenmesi koşuluyla, herhangi bir taşınır veya taşınmaz malı veya bu gibi mal üzerindeki herhangi bir hak veya yararı kamulaştırmaya yetkilidirler.

-Kamulaştırma bedelinin hesaplanma biçim ve usulleri yasa ile düzenlenir.

-Kamulaştırılmış herhangi bir taşınmaz mal veya bu gibi bir mal üzerindeki herhangi bir hak veya yarar, sadece bu kamulaştırma amacı için kullanılabilir. Bu amaç, kamulaştırma tarihinden başlayarak üç yıl içinde gerçekleşmediği takdirde, kamulaştırmayı yapa-n makam, bu üç yıllık sürenin sonunda kamulaştırılan malı, kamulaştırma bedeline eski sahibine geri vermeyi önerir. Bu öneriyi alan kişi kabul veya ret cevabını bu öneriyi aldığı tarihten başlayarak üç ay içinde bildirir, kabul ettiğini bildirdiği takdirde-, kabul tarihinden başlayarak yine üç ay içinde, kamulaştırma bedelini geri vermesi üzerine, kamulaştırılan mal hemen kendisine geri verilir.

Yukarıdaki (1). fıkra kuralları, herhangi bir verginin veya para cezasının tahsili, herhangi bir hükmün yerine ge-tirilmesi, sözleşmeden doğan bir yükümün yerine getirilmesi veya can veya malın tehlikeden korunması amacı ile konmuş bir yasanın kurallarını etkilemez.

Devlet:

Genel bir el koyma yasasında özel olarak gösterilen kamu yararına bir amaç için, ve
Bu amacın-, el koymayı yapan makamın genel el koyma yasasının kurallarına uygun olarak verdiği ve el koyma nedenlerini açıkça bildiren bir kararı ile gösterilmesi halinde, ve
Üç yılı geçmeyen bir süre için, ve
(ç) Anlaşmazlık çıktığı takdirde bir hukuk mahkemesince -saptanacak tam ve hakkaniyete uygun bir tazminatın hemen veya yasanın belirleyeceği beş yılı aşmayan taksitlerle ödenmesi koşuluyla, herhangi bir taşınır veya taşımaz mala el koyma yetkisine sahiptir.

İlgili kişi, bu madde kuralları ile ilgili olarak Mahk-emeye başvurma hakkına sahiptir ve böyle bir başvurma kamulaştırma işlemini durdurur.
Mahkemenin bu fıkra kurallarına göre vereceği her karar istinaf edilebilir."

-15/1962 sayılı Zorla Mal İktisabı Yasası'nın 3., 4. ve 6. maddeleri aynen şöyledir:
-

"Malın
iktisap
edileceği
maksatlar. 3. (1) Anayasanın ve bu kanunun hükümlerine tabi olmak şartıyle her hangi bir bir mal, amme menfaati yararına olan bir maksat için zorla iktisap edilebilir.
(2) Amme menfaati yararına olan maksatlar, aşağıd-a gösterilenlerle ilgili maksatları içine alır:-
Cumhuriyetin müdafaa ve emniyeti,
Amme selâmeti veya amme nizamı veya amme sağlığı veya amme âhlakı,
Uluslararası mükellefiyetlerin yerine getirilmesi,
Hayat için zaruri olan veya halkın refah veya bedii iht-iyaçlarını sağyalan erzak ve hizmetlerin temini veya idamesi veya inkişâfı,
Zirai ıslâh,
Ziraat veya endüstri veya ticaret veya turizmin ilerletilmesi veya inkişâfı,
Madenciliğin veya başka benzer herhangi bir endüstrinin ilerletilmesi ve inkişafı,
Arkeol-ojik kazılar veya herhangi bir eski eserin veya antikanın korunması veya geliştiri