-D.5/2021 YİM: 254/2016

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında

Mahkeme Heyeti: Mehmet Türker, Tanju Öncül, Beril Çağdal

Davacı: Filiz Aydın - Yap-EL Sitesi No:39B, Minareliköy-
Lefkoşa.
-
ile -

Davalı: No.1- Kamu Hizmeti Komisyonu vasıtası ile KKTC -
Lefkoşa.
No.2- Milli Eğitim Bakanlığı vasıtası ile KKTC -
Lefkoşa.

İlgili Şahıs: Serpil Altıngüneş, Dörtyol İlkokulu, G.Mağusa.

- A r a s ı n d a

Davacı namına: Avukat Hasan Yücelen adına Avukat Fidan Özkarataş
Davalılar namına: Kıdemli Savcı Cemaliye Usanmaz Yüksel
İlgili Şahıs namına: Avukat Öncel Polili

----------------

- K A R A R

Mehmet Türker: Davacı Davalılar aleyhine dosyaladığı dava ile,

"a. Davalı No.1 ve/veya Davalılar Eylül 2015 yılında
yaptıkları okul öncesi öğretmenliği sınavında
başarılı olan ve 2015 yılında yayımlanan -listede
10. Sırada bulunan ve 2015-2016 öğretim yılında
atanan 6 kişiden sonra Davacının 2016-2017 yılı
okul öncesi öğretmenliği için açılan ve davacının
bilgisine Ekim 2016 tarihinde getirilen 6 kişilik
münhald-e Davacı 4. sırada olup atanması gerekirken
davacıyı değil 7. sırada bulunan kişiyi ve/veya
davacıyı eleyerek tamamen yasa dışı ve/veya
hukuka aykırı olarak ve/veya sıralamada 7. sırada
bulunan kişiyi ve/veya Serpil Altı-ngüneş'i
ve/veya Aday No 10030 olan kişinin atanmasını
ve/veya istihdam edilmesi ve/veya kadrolanması
ve/veya münhal ile okul öncesi öğretmenliği
kadrosuna atanması ile ilgili kararın hatalı
olduğuna ve/veya hu-kuki dayanaktan yoksun olduğuna
ve/veya işbu kararın herhangi bir sonuç
doğurmayacağına ve/veya iptaline ilişkin bir
mahkeme hükmü,"

talebinde bulunmuştur.

Davacının talep takririne karşı İlgili Şahıs müdafaa dosyalay-arak, sair şeyler yanında Davacının böyle bir talebe hakkı olmadığı iddiası ile iki adet ön itiraz ileri sürmüştür.

İlgili Şahsın ön itirazları aynen şöyledir:

"1. İlgili Şahıs ön itiraz olarak Davacının davada
bahsi geçen okul öncsi -öğretmenliği sınavına
25/1985 Öğretmenler Yasası madde 16(2)'de
aranan niteliklere haiz olmaması nedeniyle
alınmaması gerektiğini ve/veya Davacının
varolduğunu ve ihlal edildiğini iddia ettiği
menfaatinin me-şru olmadığını dolayısıyla
Davacının davayı devam ettirmek için meşru
bir menfaatinin olmadığını iddia etmektedir.

2. İlgili Şahıs ön itiraz olarak Davacının dava
konusu atama işleminin gerçekleşmesi için
25/1-985 Öğretmenler Yasası madde 16(2)'de
aranan niteliklere haiz olması gerektiğini,
dolayısıyla Davacının davayı devam ettirmek
için meşru bir menfaatinin olmadığını iddia
etmektedir."

Tarafların da talep ve mutaba-katı ile ön itirazların öncelikle dinlenmesine karar verilmiştir.

Duruşmaya başlanması üzerine 13 adet evrak Emare 1 - 13 olarak kaydedilmiştir. Taraflar bilahare müşterek olguları şöyle beyan etmişlerdir:

"1. Davacı, 2012 yılında Karadeniz Tekn-ik Üniversitesi
Fatih Eğitim Fakültesi İlkokul Bölümü, Okul Öncesi
Öğretmenliği'nden mezun oldu.
2. 2015-2016 öğretim yılında açılan 6 kişilik münhale,
Eylül 2015 sınavında başarılı olan ve sıralamanın
ilk 6 sırasında -bulunan öğretmenler atandı.
3. 2016-2017 öğretim yılında açılan 6 kişilik münhale
ise Davacı değil İlgili Şahıs atandı.
4. Bakanlar Kurulu, 13.8.2003 tarihinde Önerge No:
1687/2013 ışığında Öğretmenler Yasası 16(1) maddesi
- (b) bendinin vermiş olduğu yetkiyi kullanarak Türkiye
Cumhuriyeti Üniversitelerinin herhangi birinin
4 yıllık sınıf öğretmeni veya 4 yıllık okul öncesi
eğitim öğretmeni bölümü bitiren öğretmenlerin
diplomalarını Türk Öğret-men Koleji diplomasına
denkliğini onayladı.
5. Davacı, 16.12.2012, 4.3.2013, 10.4.2017
tarihlerinde geçici öğretmen olarak görevlendirildi.
6. Davalı No.1 öğretmen atamalarını yapmakla sorumludur."

İlgili Şahıs Avukatının -Bakanlar Kurulu tarafından yetkisizce alındığı nedeniyle yok hükmünde olduğunu iddia ettiği ve Mahkemenin yok hükmünde olup olmadığını saptamasını istediği Bakanlar Kurulu kararı şöyledir:

"KARAR NUMARASI: E-1666-2003
- TÜRK ÖĞRETMEN KOLEJİNE DENKLİK:

(Önerge No: 1687/2003)
(M.E.K.B.)

Bakanlar Kurulu, Öğretmenler Yasası'nın 16(1) maddesi (b)
bendi uyarınca TC Ünivers-itelerinin herhangi birisinin
4 yıllık 'Sınıf Öğretmenliği' veya 4 yıllık 'Okul Öncesi
Eğitim Öğretmenliği' bölümünü bitiren öğretmenlerin
diplomalarının Türk Öğretmen koleji'ne denkliğini
onayladı.

13.8.2003"

Mesele ile i-lgili 25/1985 sayılı Öğretmenler Yasası'nın
16. maddesi ise şöyledir:

"İlkokul 16.(1) İlkokul öğretmeni olarak atanacaklarda,
öğretmeni aşağıdaki özel nitelikler aranır:
atanacaklarda
aranan özel (a) Öğretmen Kol-eji mezunu olmak, veya
nitelikler
(b) İlkokullar için öğretmen yetiştiren
2.44/1994 ve Türk Öğretmen Kolejine denkliği
2(1).49/1999 Bakanlar Kurulunca onaylanan bir
- öğretim kurumundan mezun olmak,
veya

(c) Lise, lise üstü iki yıllık yüksek
okul veya üniversite mezunu olup da
ilköğretim kadrolarında, en az dört
- yıl geçici öğretmenlik yapmak ve
Atatürk Öğretmen Koleji'nde üç
aylık süreli hızlandırılmış
eğitimde başarılı olmak.

(2) Özel -ders öğretmeni olarak
atanacaklarda ise, Öğretmen Kolejinin
ilgili bölümünden veya 4 yıllık
üniversitenin beden eğitimi, resim,
müzik ve İngilizce bölümlerinden m-ezun
2(2).49/1999 olmak koşulu aranır."

Davalı No.1 Kamu Hizmeti Komisyonu, Davacının okul öncesi öğretmenliği diplomasının öğretmen koleji diplomasına denkliğini onaylayan Bakanlar Kurulu Kararına uymayarak, Davacının diplomasının, öğre-tmen koleji diplomasına denk olmadığı bu nedenle, Davacının münhal kadro için aranan 25/1985 sayılı Öğretmenler Yasası'nın 16(2) maddesindeki nitelikleri taşımadığı gerekçesi ile Davacıyı münhal kadroya atamamıştır.

Davacı, Bakanlar Kurulu Kararı ge-reğince Öğretmenler Yasası'nın 16(2) maddesinin münhal kadro için aradığı nitelikleri taşıdığından, Davalı Kamu Hizmeti Komisyonunun kendisini münhal kadroya atamama kararının hukuka aykırı olduğunu, dolayısıyla bu davayı açmak için meşru menfaati bulunduğ-unu ileri sürmektedir. İlgili Şahıs ise Bakanlar Kurulu Kararının yetkisizce alınmış yok hükmünde bir karar olduğu nedeniyle Davacının etkilenen meşru bir menfaati olmadığını dolayısı ile ikame ettiği davanın ileri gidemeyeceğini iddia etmektedir.

An-laşılacağı gibi, Davacı meşru menfaatinin İlgili Şahsın yok hükmünde olduğunu iddia ettiği Bakanlar Kurulu Kararından kaynaklandığını, Bakanlar Kurulunun bu kararına göre, 4 yıllık Okul Öncesi Eğitim Öğretmenlği diplomasının Türk Öğretmen Koleji diplomasın-a denkliğinin onaylanmış olduğunu ve münhal kadro için aranan niteliklere haiz olduğundan iptidai itirazların yersiz olduğunu ileri sürmektedir.

İlgili Şahıs Avukatı, Davacının 25/1985 sayılı Öğretmenler Yasası'nın 16. maddesinin (2). fıkrasında aran-an niteliklere haiz olmadığından dava açmak için meşru bir menfaatinin bulunmadığını çünkü 4 yıllık Okul Öncesi Öğretmenliği bölümünü bitiren öğretmenlerin (Davacı dahil) diplomalarının Türk Öğretmen Koleji diplomasına denkliğini onaylayan Bakanlar Kurulu -Kararının yok hükmünde olduğunu iddia etmiştir. İlgili Şahıs Avukatına göre Davacının okul öncesi öğretmenliğine atanmaması nedeniyle ikame ettiği dava, Bakanlar Kurulu Kararının yok hükmünde olması nedeniyle Davacının meşru menfaati bulunmadığından ileri -gidemez ve iptal edilmelidir.

Yok hükmünde olduğu iddia edilen Bakanlar Kurulu Kararının Davacının ikame ettiği bu dava altında Mahkeme tarafından ele alınıp incelenip incelenemeyeceğinin öncelikle saptanması gerekmektedir.

Hukuka aykırı oldu-ğu iddiası ile iptali için dava açılan bir idari işlemin dayanağı olan yok hükmünde olduğu iddia edilen bir işlemin de yargı yeri huzurundaki aynı dava altında incelenebileceği ve yok hükmünde olup olmadığının saptanabileceğine YİM 99/2017 D.1/2021 No.lu d-avada gerekçeleri ile idare hukuku prensiplerine istinaden karar vermiştim.

YİM 99/2017 D.1/2021 No.lu davada yok hükmünde bir işlemin hangi durumda resen dikkate alınarak incelenebileceği hususunda şöyle denmektedir:

"Bu prensiplere göre bir -idari kararın Yargısal
Denetiminin yapılabilmesi için idari yargıda bir
davanın açılması gerektiği tartışmasızdır. İdari yargı
yerinin huzurunda bir dava olmadan bir idari kararı
denetlemesinin hukuken mümkün olmadığı açıktır. Ancak-
bir idari karar veya işlem için bir iptal davası
açılmışsa ve bu idari işlemin dayandığı yok hükmünde
başka bir işlem varsa, dava edilen ve iptali talep
edilen işlemin dayanağı olan yok hükmündeki işlem de
açılmış olan bu dava altın-da İdari Yargı yeri tarafından
denetlenebilir. Bu inceleme hukuka aykırı olduğu iddia
edilen bir idari işleme karşı açılan iptal davası
altında iptali istenen işlemin dayandığı yok hükmündeki
işlemin de denetlenmesidir. Daha açık bir -anlatımla bu
inceleme ikame edilen ve İdari Yargı yeri huzurunda
var olan bir iptal davası altında yapılacak bir
Yargısal Denetimdir. Diğer bir deyişle idari yargı yeri
önünde, yani bu meselede Yüksek İdare Mahkemesi önünde
hukuka- aykırılığı iddia edilen ve aynı zamanda bu işlemin
dayandığı yok hükmündeki işlemin de denetlenebileceği
her iki işlemden dolayı meşru menfaati ihlal edilmiş ve
dava açmakta meşru menfaati var olan bir kişinin yani
davacının ikame et-miş olduğu bir iptal davası
bulu