-D.20/96 YİM 25/96

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel, Nevvar Nolan, Seyit A. Bensen.
Anayasanın 152. maddesi hakkında.-

Müstedi: İGO International Games Organisation Ltd., 22 Mahkemeler Önü,
Onar İş Hanı, Kat 3, Lefkoşa.
ile
Müstedaaleyh: 1. KKTC Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC., Lefkoşa.
2. KKTC Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vasıtasıyle KKTC,
Lefkoşa.
3. -KKTC Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı
vasıtasıyle KKTC., Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Avukat Erden Algun ve Avukat Serhan Çınar.
Müstedaaleyhler namına: K-ıdemli Savcı Müjgan Irkad.
İlgili Şahıs namına: Avukat Ergin Ulunay.

H Ü K Ü M

Taner Erginel: Mahkemenin hükünü Sayın Yargıç Seyit A. Bensen okuyacaktır.

Seyit A. Bensen: Bu başvuruda olgular hususunda taraflar arasında herhangi bir görüş ayrılığı yok-tur. İhtilaf konusu olmayan olgulara göre, Müstedi tüzel kişiliğe haiz bir Limited şirket olup 1993 yılından beri Girne'de Jasmine Court Hotel'de "Jasmine Court Casino" isimli kumarhaneyi işletmektedir. Müstedinin çalıştırmakta olduğu "Jasmine Court Casino-" Girne'de Jasmine Court Hotel'e bitişik olarak inşa edilmiştir. 29.12.1995 tarihinde KKTC Bakanlar Kurulu Müstediye Jasmine Court için 20.12.1995 tarihinden 19.12.1996 tarihine kadar geçerli olmak üzere bir yıl süre ile Kumarhane Çalıştırma imtiyaz izni v-erdi ve bu maksatla da gerekli emare 8 kumarhane işletme imtiyaz sözleşmesi Müstedaaleyh 1, 2 ve Müstedaaleyh 2'ye bağlı Devlet, Emlak ve Malzeme Dairesi ile Müstedi arasında 2.1.1996 tarihinde imzalandı.

İlgili Şahıs Emper Otelcilik Ltd., tüm hissedarla-rı yabancı (Türkiye Cumhuriyeti) uyruklu kişilerden oluşan KKTC Şirketler Mukayyitliğinde kayıtlı bir Limited şirkettir. İlgili Şahıs Türkiye ve KKTC'de turizm, otel ve kumarhane işletmeciliği ile uğraşmaktadır. Girne'de kain Jasmine Court Hotel kompleksin-in mülkiyeti, "Jasmine Court Casino" isimli kumarhane dahil, KKTC. Devletine aittir. İlgili Şahıs, Devlet Emlak ve Malzeme Dairesiyle yaptığı 2.2.1996 tarihli bir kira sözleşmesiyle Jasmine Court Hotel kompleksini (Müstedinin İşletmecisi olduğu "Jasmine Co-urt Casino" dahil) 49 yıllığına kiraladı ve tasarrufuna aldı. İlgili Şahsın müracaatı üzerine KKTC Bakanlar Kurulu 31.1.1996 tarihli ve A 152-96 sayılı bir kararla İlgili Şahsa Jasmine Court Hotel'de bir yıl süreyle ikinci bir kumarhane işletme imtiyaz izn-i verdi. Kumarhane işletme imtiyaz izninden sonra yasa gereği gerekli emare 12 kumarhane işletme imtiyaz sözleşmesi Müstedaaleyh 1, 2 ve Müstedaaleyh no 2'ye bağlı Devlet, Emlak ve Malzeme Dairesi ile İlgili Şahıs arasında 1.2.1996 tarihinde imzalandı. Kum-arhane işletme imtiyaz sözleşmesinden sonra İlgili Şahıs Jasmine Court Hotel kompleksine ait Disko binasının kumarhaneye dönüştürerek işletmeye açtı.

Müstedi Yüksek İdare Mahkemesine başvurarak, Müstedaaleyhler tarafından 31.1.1996 tarihinde alınan A 152--96 sayılı karar gereği İlgili Şahsa Jasmine Court Hotel'de 1 yıl süreyle ikinci bir kumarhane imtiyaz izni verilmesi hususunda aldığı kararın ve/veya bu karar gereği yapılan kumarhane işletme izni ve/veya imtiyaz sözleşmesinin geçersiz ve hükümsüz olduğun-a ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına dair karar talep etmektir.

Müstedi, Müstedaaleyhlerin almış olduğu karar ve yapmış oldukları işlemlerin hukuka ve yürürlükteki mevzuata aykırı olduğunu, 1982 Kumarhaneler Tüzüğünün aynı çatı altında ve/veya aynı y-erde bir tek kumarhane işletme izni verilmesini öngördüğünü, Girne Kazası hudutları dahilinde Müstedinin işletmiş olduğu Casino'dan ayrı olarak en az 10 tane daha Casino'nun kumarhane olarak işletildiğini ve hiç bir hotelde iki kumarhane bulunmadığı gibi -aynı yerde birden fazla kumarhane imtiyaz izni verilmediğini, Müstedaaleyhlerin İlgili Şahsa kumarhane işletme izni verilirken aynı yerde Müstedinin kumarhane çalıştırdığını dikkate almamakla yetkilerini kötüye kullandıklarını ve yasal olarak kendilerine v-erilen yetkinin maksat ve saikine aykırı davrandıklarını, İlgili Tüzüğün 17. maddesine göre de yüzde yüz yabancı uyruklu kişilerden oluşturduğu bir limited şirket olan İlgili Şahsın kumarhane işletme izni alamayacağını iddia etmektedir.

Başvuruya İlgili -Şahıs olarak eklenen Emper Otelcilik Ltd. avukatı vasıtasıyle itirazname dosyalayarak İlgili Şahsın yüzde yüz yabancı (Türkiye Cumhuriyeti) uyruklu kişilerin oluşturduğu KKTC'de kayıtlı yerel bir Limited şirket olduğunu ve mevzuata göre de yüzde yüz yabanc-ılardan oluşan bir şirkete kumarhane imtiyaz izni verilebileceğini, keza çok geniş bir alana yayılmış ve bir çok binalardan oluşan Jasmine Court Hotel kompleksi için ikinci bir kumarhane imtiyaz izni verilmesinin mevzuata ve idari hukuk ilkelerine uygun ol-duğunu ileri sürdü ve ilaveten 3 ön itiraz ileri sürmüştür.

1. Ön itiraz, özetle Müstedinin başvuru için doğrudan doğruya etkilenen bir meşru menfaatinin olmadığını, çünkü Müstedinin iptalini istediği kararlar ve/veya kumarhane işletme imtiyaz sözleşmesin-in Müstedinin menfaatini doğrudan doğruya etkilemediğini,

2. Ön itiraz, başvuru konusu karar ve/veya kumarhane işletme imtiyaz sözleşmesinin ve/veya Jasmine Court Hotel için 2.'nci bir kumarhane imtiyaz izninin birer idari, icrai karar olmadığını,

3. Ö-n itiraz ise başvuru konusu karar ve/veya kumarhane işletme imtiyaz sözleşmesinin kamu hukuku sahasında olmayıp özel hukuk sahasında olduğu ileri sürülmektedir.

Müstedaaleyhler ise ihtilafa tarafsız kalmayı tecih ettiler ve herhangi bir itirazname dosyal-amadıkları gibi başvurunun duruşması süresince de taraf tutmayıp sessiz kaldılar.

Müstedi şirket başvuruyu ispat için 2 tanık dinletmiştir. Müstedi şirket, kumarhaneleri mali yönden denetleyen Vergi Dairesinde görevli Taner Osmanzade ile Müstedi şirketin- kuruluşundan beri Jasmine Court Casino'nun hesaplarını tutan bağımsız muhasip-murakıp Zeki Ziya'yı tanık olarak dinletmiştir.

İlgili Şahıs ise, şirket temsilcisi ve mali koordinatörü olan Asir Devran, Devlet Emlak ve Malzeme Dairesi Müdür Muavini Mehmet- Özkan Tekgüç, Voyager Ltd.'in direktörlerinden Ali Riza Görgün ile emare 2 yazının tebligatını yapan Mehmet Pirhan'ı dinletmişlerdir. Duruşma sırasında 14 adet belge Emare 1-14 olarak Mahkemeye sunulmuştur.
Başvurunun duruşmasında İlgili Şahıs avukatı it-irazda yer alan ön itirazın ele alınması isteminde bulunmuştur. Mahkeme ise bu sorunu başvurunun sonunda başvuruya ilişkin diğer hususlarla birlikte ele alacağı doğrultusunda bir ara karar verdi. Şimdi bu ön itirazı tezekkür etmeyi uygun bulduk.

KKTC Ana-yasasının 152. maddesinin (2) fıkrası uyarınca Mahkemeye bir başvuru yapılabilmesi için müstedinin sahip olduğu meşru bir menfaatı, söz konusu Yürütsel veya Yönetsel karar veya işlem veya ihmal yüzünden olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenmiş olması g-erekmektedir.

Meşru olmayan bir menfaat, başvuru konusu yapılamaz. Menfaatın meşru sayılabilmesi için hukuki bir durumdan çıkması veya böyle bir duruma dayanması gerekir. Buna göre Anayasa, yasa, tüzük, yönetmelik, yönetsel uygulamalar (teammüller), içti-hat, sözleşme veya diğer bir yönetsel karardan çıkan genel ve özel duruma dayanan menfaatlar meşru sayılır. Prof. Dr. A. Şeref Gözübüyük, Yönetsel Yargı (9.baskı) isimli eserinin 129. sayfasının 195. sıra numarasında "rekabete dayanan iktisadi bir menfaatı-n bulunması, genel oalrak yönetsel karara karşı iptal davası açabilmek için yeterlidir." denmektedir. Biz.de bu görüşle hemfikiriz.

Meşru menfaat kavramı yerleşmiş bir hukuk prensibi olmakla beraber her başvurunun olguları nazarı itibara alınarak karara -varılması gerken bir husustur. Önümüzdeki meselede konuyu tezekkür ederek meşru bir menfaatın mevcut olup olmadığına karar verilmesi gerekir. Müstedi, Jasmine Court Hotel'de, İlgili Şahıs'a Jasmine Court için ikinci bir kumarhane işletme izni verilmesine i-lişkin Bakanlar Kurulu kararının iptalini istemektedir. Kumarhane işletme izninin iptali talep edilen kumarhane ile Müsetdinin işletmecisi bulunduğu Kumarhane birbirlerine yakın ve bitişik yerde çalışmakta olduğundan, müstedinin başvuru konusu kararın