-D.27/2018 YİM: 245/2012

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasa'nın 152. Maddesi Hakkında

Mahkeme Heyeti: Mehmet Türker, Tanju Öncül, Beril Çağdal

Davacı: No: 1- CYNTHIA SARA ZUKAS, (Yetkili Vekili Hasan
Hasi-poğlu vasıtasıyla), 19 Mahmut Paşa Sokak -
Lefkoşa.
No: 2- Özkay Kadıoğlu, (Yetkili Vekili Süheyil Ubtan
vasıtasıyla), 50 Abant Sokak - Gazimağusa.

- ile -

Davalı: No: 1- Girne Kaza Tapu Am-irliği vasıtasıyla KKTC
Başsavcılığı, Lefkoşa.
No: 2- KKTC Kadastro Müdürlüğü, KKTC Başsavcılığı,
Lefkoşa.
No: 3- KKTC İçişleri ve Yerel Yönetimler Bakanlığı,
KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.

İlgili- Şahıs: Amiel Development and Investment Ltd., 6 Ankara
Sokak - Lefkoşa.

A r a s ı n d a.

Davacılar tarafından: Avukat Oğuzhan Hasipoğlu.
Davalılar tarafından: Kıdemli Savcı Sarper Altıncık.
İlgili Ş-ahıs tarafından: Avukat Hasan Balman adına Avukat Nil Dimililer.

---------------

K A R A R

Mehmet Türker: Davacı, Davalılar aleyhine dosyalamış olduğu bu dava ile, aşağıdaki taleplerde bu-lunmuştur:
"A- Davalıların müştereken ve/veya münferiden
Davacı No:1 tarafından meçhul olan bir tarihte,
Davacı No:1 adına kayıtlı bulunan Girne Kazası,
Ozanköy'de, Kayıt No:6364, Pafta/Harita XII/30.
W.2 EII, parsel 37-1/1'de kain gayrimenkul malın
ve/veya arazinin TM 1456 dosya numarası ile
Şerife Ersümer'e koçan ve/veya kayıt edilmesi
ve bilahare Şerife Ersümer'in de Taner Hastan
isimli şahsa satıp devir ettikten sonra, Taner
Has-tan isimli şahsın da 6/10/2006 tarihinde
şimdiki mal sahibi olarak görülen ve B-1623/06
takrir numarası ile Davalı No:4 Amiel Development
and Investment Ltd.e devir edilmesi ile ilgili
tüm devir ve/veya kayıt işlemlerinin ge-çersiz
ve hükümsüz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğurmayıp iptal edilmesi gerektiğine dair
Mahkemece karar verilmesi.

B- Yukarıda (A) paragrafında dökümü verilen
gayrimenkul mal ile ilgili olarak Davalıların
- Davacı No:1 aleyhine yapmış oldukları işlemlerin
yasal dayanaktan yoksun olduğunu geçersiz ve
hükümsüz ve/veya yoklukla malül (Keenlemyekün)
olduğuna dair Mahkemece karar verilmesi.

C- Davalıların müştereken ve/veya münferi-den
yukarıda (A) paragrafında belirtilen karar
ve/veya kararları ve/veya yapılan işlemlerin
yapılmaması gereken bir ihmal ve/veya hata
ve/veya gayri yasal bir uygulama olduğu ve
Davacı No:1 aleyhine herhangi bir s-onuç
doğurmayacağına dair Mahkemece karar verilmesi.

D- Yukarıda (A) paragrafda dökümü verilen gayrimenkül
malın Amiel Development And Investment Ltd.
adından çıkarılıp Davacı No:1 adına koçan edilmesi
zımnında karar -itası."

Davalıları temsilen Başsavcılık adına hazır bulunan Savcı, Mahkemeye yaptığı beyanda, Davacının davadaki taleplerinde haklı olduğunu ve bu nedenle davaya müdafaa takriri dosyalamayacaklarını belirtmiştir.

Davaya İlgili Şahıs olarak ekl-enen Amiel Development and Investment Ltd., Avukatı vasıtasıyla Müdafaa Takriri dosyalamıştır.
Tadil edilmiş şekliyle Müdafaa Takririnde 9 iptidai itiraz ileri süren İlgili Şahıs, Davacının tüm iddialarını reddederek, davanın reddedilmesi gerektiğini- iddia etmiştir.

İlgili Şahsın müdafaasında yer alan iptidai itirazlar şöyledir:

"1- Anayasa'nın 152. maddesi uyarınca bir başvuru, sahip
olduğu meşru menfaat olumsuz yönde ve doğrudan
doğruya etkilenen kişi tarafından yapılır. Bu açı-dan
bakıldığında Davacıların ve/veya Davacı No.2'nin
işbu işlemden etkilenen herhangi bir meşru menfaati
olmadığı ve/veya söz konusu gayrimenkulü Davacı
No.1'in kendi ifadeleri ile satmış olduğu ve/veya
Davacı No.2'nin ise -işbu davada taraf olma hakkı
olmadığı ve/veya Davacıların dava açma hakkı
olmadığı cihetle Anayasa'nın 152. maddesine dayanarak
bir dava açamayacakları iddia edilir.

2- Anayasa'nın 152. maddesi uyarınca Yüksek İdare
Mahkemesind-e yapılacak başvuru, karar veya işlemin
yayınlanması tarihinden veya yayınlanmadığı takdirde
veya bir ihmal halinde, başvuran kişinin bunu öğrendiği
tarihten başlayarak yetmiş beş gün içinde yapılır.
Bu açıdan da bakıldığında işbu d-ava 75 günlük hak
düşürücü süre içerisinde ikame edilmediğinden ve/veya
hak düşürücü sürenin sona erdiği tarihten sonra ikame
edildiğinden masraflarla ret ve iptal edilmesi
gerekir.

Şöyle ki iddia ve beyan edilir dava kon-usu edilen
işlem ve/veya karar 27.01.2011 tarihinde Davacı
No.2'nin bilgisine gelmiştir ki bu tarihte dava konusu
gayrimenkul ile ilgili olarak iş bu davadaki yetkili
vekiline vekaletname vermiş ve/veya Girne Kaza
Mahkemesinde- 31.01.2011 tarihinde 230/2011 sayılı
davayı ikame etmiştir.

Keza aynı şekilde Davacı No.1 de 2011 yılında dava
konusu gayrimenkul ile ilgili olarak iş bu davadaki
yetkili vekiline işbu davadaki talepler ile ilgili
olarak- vekaletname vermiştir.

Yukarıda belirtilenler ışığında iş bu davanın daha
ileriye gitmeden masraflarla reddi talep edilir.

3- İddia ve beyan edilir ki Davacı iş bu dava altında
yapmış olduğu taleplerinde başarılı olsa dahi Da-vacı
herhangi bir menfaat elde etmeyecek ve/veya
Davacının eline bir şey geçmeyecek ve/veya Davacı
pratikte herhangi bir menfaat elde etmeyecektir.
Başka bir ifade ile İlgili Şahıs No.3'ün koçanının
iptali ve hatta Şerife Ers-ümer'e koçan ve kayıt
ile İlgili Şahıs No.3 arasındaki işlemlerin kaydının
iptali dahi mevcut haliyle Davacıya bir menfaat
sağlamayacak ve işbu dava akademik kalacaktır.
Dolayısıyla işbu davanın daha ileri gitmeden
masraflarl-a reddi talep edilir.

4- İddia ve beyan edilir ki iş bu davada Davacılar
arasında müşterek menfaat ve/veya menfaat birliği
yoktur dolayısıyla işbu davanın bu haliyle
ileriye gitmeden masraflarla reddi talep edilir.

5- Yukarı-daki iddialara halel gelmeksizin iddia ve
beyan edilir ki hatalı ve/veya iptal edilmesi
gereken bir işlemin varlığı ispat edilse dahi
(ki işbu davaya konu edilmiş olan hatalı bir
işlemin varlığı kabul edilmez) bu işlem yoklukla
- malul değildir ve/veya geçersiz ve/veya hükümsüz
değildir. Şöyle ki konu bakımından sakatlık
ve/veya kanunun uygulanma alanının genişletilmesi
ile alınan karar ve/veya eylemler yoklukla malul
değildir ve her halükarda 75 günlük -hak düşürücü
süreye tabidir. Dolayısıyla işbu davanın daha
ileri gitmeden masraflarla reddi talep edilir.

6- İşbu dava başlığının hatalı olduğu cihetle işbu
haliyle daha ileri gidemeyeceği ve masraflarla
birlikte reddedilmesi ge-rektiği iddia ve beyan
edilir.

7- İşbu davada olması gereken tüm tarafların Mahkeme
huzurunda olmadığını ve/veya davada taraf olmayan
kimselerin menfaatini doğrudan doğruya ve olumsuz
olarak etkileyecek olan işbu dava konusu tal-ebin
bu dava altında karara bağlanamayacağı iddia ve
beyan edilir.

8- İşbu davada Davacıların hileli hareketlerinin
tespitinin işbu dava altında karara bağlanamayacağını
ve/veya işbu davanın Kaza Mahkemesinde ikame
edilmes-i gerektiği iddia edilir.

9- İşbu davanın esasa ilişkin olguları ihtiva etmediği,
dolayısıyla talebini destekleyici olgu ve esasların
belirtilmediğini ve işbu davanın işbu haliyle daha
ileri gidemeyeceği iddia ve beyan edilir."

- Davacı, tadil edilmiş şekliyle müdafaaya dosyalamış olduğu Müdafaaya Cevap Takriri ile İlgili Şahsın Müdafaa Takririndeki iddialarını reddederek, Davalıların işlemlerinin yok hükmünde olduğu ve iptal edilmesi gerektiği iddialarını tekrarlamıştır.

- Davanın duruşmasına başlandığı gün 1'den 18'e kadar olan ve talimat safhasında sunulan evraklar Emare 1-18 olarak ibraz edilmiş, duruşma safhasında celbedilen tanıklar vasıtasıyla
da TMD 57/93 sayılı dosya Emare 19, 578/012 No.lu dosya
Emare 20, Tapu'-da yabancılara yapılan devirlerdeki devir formları Emare 21 ve 22, Girne Kaza Mahkemesinin 230/2011
No.lu dava dosyası ise Emare 23 olarak ibraz edilmiştir.

Davacılar duruşmada 1 tanık, Davalı 1 tanık, İlgili Şahıs ise 2 tanık celbederek şahadet sunm-uştur.

Bu davada, iptidai itirazların niteliklerini dikkate aldıktan sonra, öncelikle iptidai itirazları karara bağlamayı gerekli gördük. İlgili Şahsın 1, 3 ve 4. iptidai itirazları Davacıların davada meşru menfaatleri bulunmadığına ve müşterek menfa-atleri de olmadığına yönelik olduğundan, bu iptidai itirazları birlikte ele almayı uygun bulduk.

Anayasa'nın 152. maddesinin 2. fıkrasına göre, iptal davaları, sahip olduğu meşru menfaati dava konusu yürütsel veya yönetsel karar veya işlem veya ihmal- yüzünden olumsuz yönde doğrudan doğruya etkilenen kişiler tarafından açılabilir. Menfaatin meşru sayılabilmesi için hukuki bir durumdan çıkması veya böyle bir duruma dayanması gerekir.
Bu davadaki Davacı No.(1), 41/1977 sayılı İskân, Topraklandırma v-e Eşdeğer Mal Yasası'na göre yabancı statüsünde (Kıbrıs veya Yunan asıllı Rum) kabul edilerek, 1974 öncesinde adına kayıtlı olan dava konusu gayrimenkûlü, yine aynı Yasa altında iskân işlerinden sorumlu Bakanlığın kontrol ve yönetimine verilen kişidir. Dav-acı No.(1) adına kayıtlı olan bu gayrimenkûl, Davacı No.(1)'in mülkiyetinden çıkarılarak, Anayasa'nın 159. maddesi ve 41/1977 sayılı Yasa gereğince KKTC'nin mülkiyetinde olduğuna dayanılarak, 41/1977 sayılı Yasa'nın kapsamına alınıp bu Yasa kuralları uygul-anarak Şerife Ersümer'in "T" cetveline işlendikten sonra, Tapuda bu kişinin adına kaydedilmiştir. Şerife Ersümer bu taşınmaz malı, Taner Hastan isimli şahsa devrederek Tapuda bu kişi adına kaydettirmiştir. Bilâhare ise Taner Hastan bu taşınmaz malı İlgili -Şahıs Amiel Development and Investment Ltd.e satarak devretmiştir.

Davacı No.(1) ile Davacı No.(2) arasında, İngiltere'de yapılan 23/11/2007 tarihli satış sözleşmesi ile, Davacı No.(2) dava konusu karara konu gayrimenkûlü Davacı No.(1)'den satın alan- kişidir.

Anlaşılacağı gibi, Davacı No.(1)'in yakındığı dava konusu kararlar neticesinde, bu gayrimenkûl Davacının mülkiyetinden çıkarılarak önce KKTC, daha sonra ise başka kişilerin mülkiyetine geçirilmiştir. Bu kararlar nedeniyle, konu gayrimenkûl-ün 1974 öncesi kayıtlı mal sahibi olan Davacı No.(1)'in etkilenen meşru bir menfaatinin olduğu tartışmasızdır. Davacı No.(1)'in dava konusu kararlardan sonra bu gayrimenkûlü Davacı No.(2)'ye satması etkilenen menfaatine ve etkilenen menfaatinin meşruluğuna- halel getirmemektedir.

Davacı No.(1), 1974 öncesi adına kayıtlı olan bu gayrimenkûlü 23/11/2007 tarihinde, Davacı No.(2) ile yapmış olduğu satış sözleşmesi ile Davacı No.(2)'ye satmıştır. Ancak bu gayrimenkûl dava konusu kararlar ile KKTC'nin mülk-iyetine ve daha sonra da Şerife Ersümer'in mülkiyetine verildiğinden ve Şerife Ersümer de adına kayıtlı olan gayrimenkûlü Taner Hastan'a, Taner Hastan ise Amiel Development Ltd.e devrettiğinden, Davacı No.(2) satın almış olduğu bu gayrimenkûlü kendi adına -ve/veya mülkiyetine alamamıştır. Bu nedenlerle, Davacı No.(2)'nin de dava konusu kararlardan dolayı etkilenen meşru bir menfaatinin bulunduğu görülmektedir.

Belirtilenler ışığında, İlgili Şahıs Amiel Development and Investment Ltd.in Davacı No.(1) v-e (2)'nin d