-D.33/2014 YİM:232/2014
Yüksek İdare Mahkemesinde.
Anayasanın 152.Maddesi Hakkında

Yargıç Tanju Öncül Huzurunda.

Davacı:Prof.Dr.Abdullah Yücel Öztoprak, Doğu Akdeniz
Üniversitesi, Mağusa
İle
Davalı:1.Kuze-y Kıbrıs Eğitim Vakfı, D.A.Ü.,Mağusa
2.Kuzey Kıbrıs Eğitim Vakfı Vakıf Yöneticiler Kurulu,
D.A.Ü.,Mağusa
3.Doğu Akdeniz Üniversitesi, Mağusa.
A r a s ı n d a.

(16.10.2014 Tarihli Ara Emri İstidası)

DavacıMüstedi namına:Avukat Tah-ir Seroydaş
DavalıMüstedaaleyh No.1 ve 2 namına:Avukat Pınar Güzel ve Avukat Tevfik Mut
DavalıMüstedaaleyh No.3 namına:Avukat Pınar Güzel ve Avukat Tağmaç Bilgehan
İlgili Şahıs namına:Avukat Tağmaç Bilgehan ve Avukat Olcayto Seyis
.............
K A R A R
D-avacı,
A)Davalılar ve/veya Davalı No:(2) ve/veya Davalı No:(3)
tarafından alınan ve Doğu Akdeniz Üniversitesi
Senatosu'nun 08/07/2014 tarih ve 14/371-B sayılı
toplantısında Rektör atanmasına ve/veya Davacının
15/10/2014 tar-ihinden itibaren Rektör olarak atanmak
üzere VYK'ya önerilmesine mütedair üretilen karar
ve/veya kararlarının iade edilmesine mütedair
kararlarının tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve
herhangi bir sonuç doğurmayacağına v-e/veya söz konusu
karar ve/veya kararların iptaline,

B)Davalılar ve/veya Davalı No:(2) ve/veya Davalı No:(3)
tarafından alınıp 14/10/2014 tarihli ve VYK00-2014-0210
sayılı yazı ile Davacıya bildirilen Davacının rektörlük
g-örev süresinin 14/10/2014 tarihinde sona ermiş
olmasından dolayı Davalı No:(2)'nin ve/veya Davalı
No:(3)'ün ve/veya Davalıların 14/10/2014 tarihinde
almış olduğu 14-15/3-2 sayılı karar ile Eğitim
Fakültesi Öğretim Üyesi Pro-f.Dr.Necdet Osam'ın Rektör
Vekili olarak görevlendirildiğine ve/veya Davacının
rektörlük görevini 15/10/2014 tarihi itibarıyla Rektör
Vekili olarak atanan Necdet Osam'a devretmesine
mütedair üretilen karar ve/veya kararların- ve bu
husustaki tüm işlemlerin tamamen hükümsüz ve etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına ve/veya
söz konusu karar ve/veya kararların iptaline,
karar verilmesi için Mahkemeye başvuruda bulunmuştur.

Anılan başvuru -altında, 16.10.2014 tarihinde, konu tek taraflı istida dosyalanmış ve istida ile: "(A)Bu Dava neticeleninceye değin, 14/10/2014 tarihli ve VYK00-2014-0210 sayılı bir yazı ile Davacıya bildirilen, Davacının rektörlük görev süresinin 14/10/2014 tarihinde so-na ermiş olmasından dolayı Davalı No.2'nin ve/veya Davalı No.3'ün ve/veya Davalıların 14/10/2014 tarihinde almış olduğu 14-15/3-2 sayılı ve Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.Dr.Necdet Osam'ın Rektör Vekili olarak görevlendirildiğine ve/veya Davacının rek-törlük görevini Rektör Vekili olarak atanan Necdet Osam'a devretmesine mütedair karar ve/veya kararlarının yürürlüğünün durdurulmasına mütedair bir ara emri itası" talebinde bulunulmuştur.

Konu istida, Abdullah Yücel Öztoprak, yani Davacı tarafından yapı-lan yemin varakası ile desteklenmiş haldedir. Yemin varakasında, özetle, Rektör atanma süreci ile bağlantılı hukuksal görüşler sıralanmış, devamında, Davacının Rektörlük görevi 14.10.2014 tarihinde sona ereceğinden, Senatonun, Rektörlük için müracaat kabul-ü duyurusu yaptığı, sonrasında Davacının adaylığının kabul edildiği ve gelişmelere de bağlı olarak 15.10.2014 tarihinden itibaren Davacının Rektör olarak atanması için Vakıf Yöneticiler Kuruluna öneri yapılmasına karar verildiği, Vakıf Yöneticiler Kurulunu-n 2.10.2014'te Senato kararını iade ettiği, Senatonun 3.10.2014'te yeniden Davacıyı önerme kararı aldığı ve bunu Vakıf Yöneticiler Kuruluna bildirdiği, Vakıf Yöneticiler Kurulunun gündemde yer almayan vekâleten Rektör atama konusunu görüştüğü ve Prof.Dr.Ne-cdet Osam'ı Rektör Vekili olarak atadığı ve bunun Davacıya bildirildiği, konu meselede, "ileride telâfisi imkânsız zarar doğacağı veya eski duruma dönüşün çok zorlaşacağı" koşulunun aranmadan emir verilmesi gerektiği, hukuka, yasaya veya mevzuata açıktan a-çığa aykırı bir kararın olduğu, her halükârda emir verilmezse geriye dönüşün çok zor ve imkânsız olacağı ve/veya telâfisi imkânsız zarar ve/veya ziyan ve/veya kayba uğrayacağı, kaybedilen zamanın geri gelmeyeceği, Davalılar için de telâfisi imkânsız zararl-ara sebep olunacağı, konunun ciddi olduğu, davada haklı olduğuna dair belirtiler bulunduğu ileri sürülmüştür.

17.10.2014 tarihinde, istida, tek taraflı olarak ele alınmış ve sonrasında, istidanın Davalılara ve İlgili Şahıs olarak eklenmesine emir verilen- Necdet Osam'a tebliğine emir verilmiştir.

28.10.2014 tarihinde, İlgili Şahıs ve ayrıca Davalı No.3 adına iki ayrı itirazname dosyalanmış ve her iki itirazname Necdet Osam tarafından yapılmış yemin varakası ile desteklenmiştir. Yine aynı tarihte, Davalı -No.1 ve 2 adına da itirazname dosyalanmış ve bu itirazname de, Saffet Mehmetalioğluları tarafından yapılmış yemin varakası ile desteklenmiştir.

Necdet Osam'ın benzer içerikte olan yemin varakalarında, öncelikle hukuksal argümanlar vurgulanmış, sonrasınd-a, Davacının, 14.10.2014 tarihinde görev süresinin dolduğu, Senatonun vekil atama yönünde bir önerisi olmadığı, Üniversite Rektörsüz bırakılamayacağından, makamın, vekâleten doldurulmasından başka çare olmadığı, Senatonun önerisi olmadan Vakıf Yöneticiler -Kurulunun, Rektör Vekili atamasının hukuken mümkün ve zaruri olduğu, Vakıf Yöneticiler Kurulunun detayı yemin varakalarında görülen sebeplerle, Davacının Rektör atanmasına ilişkin öneriyi onaylamayarak iade ettiği, 14.10.2014'de gündemde "diğer konuların"d-a olduğu, aynı gün, süresi dolmuş ve yasa bağlamında görevine dönmüş olan Davacının makamının boş kalmış olması nedeniyle, yasalara uygun olarak Rektör Vekili atamasının yapıldığı, Ara Emri verilirken tüm koşulların bir arada olması gerektiği, vekâleten at-ama kararının açıktan açığa hukuka, yasaya, mevzuata aykırı olmadığı, idarenin devamlılığı ve kamu yararı prensipleri ve teamüller çerçevesinde Rektör Vekili atama kararının alındığı, emir verilmezse, telâfisi imkânsız zarar veya geriye dönüşün çok zor vey-a imkânsız olmayacağı, emir verilirse, kamu yararının zedeleneceği ve geriye dönüşü imkânsız zararın meydana geleceği iddia edilmiştir.

Saffet Mehmetalioğluları tarafından, Davalı No.1 ve 2 açısından yapılmış yemin varakasında ise, özetle, yine yasal duru-mla ilgili hukuksal görüşler sıralanmış ve Rektör Vekili atamasının yasal ve meşru bir karar olduğu, emir verilirse kamu menfaatlerinin olumsuz etkileneceği, ortada ciddi bir konu olmadığı, Davacının iddiasında haklı olduğuna dair belirtiler dahi bulunmadı-ğı, hukuka aykırılık olup olmadığının belirlenmesi için davanın esasının incelenmesi gerektiği, davanın esasının karara bağlanmasının ise ara emri ilkeleri ile bağdaşmadığı iddia edilmiştir.

İstidanın dinlenmesi sürecinde, Davacı taraf, Aykut Hocanın'a, -Davacıya ve Rıza Ayhan'a şahadet verdirmiş, 12 adet evrağı da Mahkemeye Emare olarak sundurmuştur. Davalı No.1 ve 2'nin itiraz maksatları açısından ise, Saffet Mehmetalioğluları ve Elif Kasapoğlu şahadet vermiş ve onların tanıklığı sürecinde de, Emare -13'den Emare 24'e kadarki evraklar Mahkemeye sunulmuşlardır. Davalı No.3'le, İlgili Şahsın itiraz maksatları açısından ise, Necdet Osam, Şebnem Hoşkara ve Hıfsiye Pulhan şahadet vermiş haldedir.

1997 Yüksek İdare Mahkemesi Tüzüğü'nün "Geçici Emir" yan baş-lıklı 11(1) maddesi şöyledir:

Geçici Emir11-(1) Anayasanın 152'nci Maddesi gereğince yapılan
İşlemlerde Mahkeme veya bir Yargıç, işlemin herhangi bir safhasında, kendiliğinden veya herhangi bir tarafın istemi üzerine, davanın adilane bir şekilde kara-rlaştırılması icap ettirirse, davayı esasında sonuçlandırmayan geçici bir emir verebilir.
Geçmişte verilmiş Yüksek İdare Mahkemesi kararları göz önüne alındığında, davanın adilâne bir şekilde kararlaştırılması sürecinde, temelde, Mahkemeler Yasası Madde -41'deki kriterlerin dikkâte alındığı görülmektedir.Bu yaklaşımın gereği olarak da emir verilecekse:

1)Karara bağlanması gereken konunun ciddi olması,
2)Davacının iddiasında haklı olduğuna dair belirtiler
bulunması,
3)Geçici emir verilmemesi halinde ile-ride telâfisi mümkün
olmayacak bir zararın doğacağına veya eski duruma
dönüşün çok zorlaşacağına kanaat getirilmesi
koşullarının varlığı aranmaktadır.

Doğallıkla bu üç kriterin varlığı incelenirken, İdare Hukukunun kendi ilkeleri ile uyumlu olaca-k şekilde bir değerlendirme yapılmaktadır. Belirtilenler ötesinde göz ardı edilmemesi gereken bir diğer husus da, verilecek emirle, davanın esastan sonuçlandırılmaması zorunluluğudur.

Huzurumdaki mesele, anılan hukuksal durum gereği, her bir kriterin varl-ığı açısından tek tek irdelenmek durumundadır. Tabii ki buna geçmezden önce, ara emrini ilgilendirdiği oranda, olgularla ilgili tespitler yapma gerekliliği vardır. Bu bakış açısına bağlı olarak şahadet ve emareler değerlendirildiğinde, olguların aşağıdaki -gibi sıralanabileceği açıkça ortaya çıkmaktadır. Şöyle ki:

Davacı, Doğu Akdeniz Üniversitesinin 14.10.2014 tarihinde görev süresi dolmuş olan Rektörü idi. 8.7.2014 tarihinde Doğu Akdeniz Üniversitesi Senatosu 15.10.2014 tarihinden itibaren Davacının Rektö-r olarak atanması için Vakıf Yöneticiler Kuruluna öneri yapmıştır. 2.10.2014 tarihinde Senatonun önerisi Vakıf Yöneticiler Kurulu tarafından iade edilmiş, Senatonun, Davacının Rektör olarak atanması önerisine ilişkin yeniden karar vermesi sonrasında, 14.10-.2014 tarihinde Vakıf Yöneticiler Kurulu, Senatonun, Davacının Rektör atanmasına ilişkin önerisini değerlendirmeye almayarak, "iade edilmesine" karar vermiştir. Yine aynı gün, Vakıf Yöneticiler Kurulu, Davacının Rektörlük görev süresi 14.10.2014 tarihinde -sona erdiğinden, Necdet Osam'ın, 15.10.2014 tarihinden başlayarak, Rektör Vekili olarak atanmasına ve kendisine ita yetkisinin devredilmesine karar vermiştir. Tüm sunulanlardan ortaya çıktığı üzere, Necdet Osam'ın Rektör Vekili olarak atanması için Senaton-un önerisi yoktur.

Özde belirtilen şekilde tespit edilen olgular da göz önüne alınarak hukuksal durum değerlendirmesine yönelindiğinde, ilk olarak, karara bağlanması gereken konunun ciddi olup olmadığı sorusuna yanıt verme gereği doğmaktadır.

YİM 58/201-4, Dağıtım 12/2014'te, "Yürütmenin durdurulması veya iptali istenen kararın icrasının durdurulmasına yönelik taleplerde, her şeyden önce ortada, kesin, yürütülmesi zorunlu bir karar veya işlemin bulunması gerekmektedir. Ortada ciddi bir davanın bulunduğu b-ulgusuna varabilmek için bu ögenin varlığı esastır" denmektedir.

YİM 63/2013 Dağıtım 24/2013'te de aynı görüş tekrarlanmıştır.

Yürütmesinin durdurulması istenen ve aslında yalnızca Rektör Vekili atanmasını içerdiği anlaşılan 14-15/3-2 sayılı kararın:
"a)-Sn.Prof.Dr.Abdullah Yücel ÖZTOPRAK'ın Rektörlük görev
süresi 14.10.2014 tarihinde sona ereceğinden,
Vakıf Yöneticiler Kurulu Üyesi Sn.Av.Saffet
MEHMETALİOĞULLARI'nın Rektör makamı ile ilgili gündem
teklifinin kabulüne,
b)Sn.Prof.Dr.Abdullah Yücel ÖZT-OPRAK'ın Rektörlük görev
süresi sona erdiğinden, aşağıdaki ve ek 2'de yer alan gerekçeler ışığında, Sn.Prof.Dr.Necdet OSAM'ın 15.10.2014 tarihinden başlayarak, Rektör Vekili olarak atanmasına ve Kuzey Kıbrıs Eğitim Vakfı ve Doğu Akdeniz Üniversitesi Kurul-uş Yasası'nın 7(2) maddesi uyarınca "ita yetkisi" devredilmesine, (Ek 2) GEREKÇELER.....oy çokluğuyla....karar verilir."

şeklinde olduğu Emare 15'ten görülmektedir.

Emare 8 yazı içeriği ise:
"Tarih:14.10.2014
Sn.Prof.Dr.Abdullah Yücel ÖZTOPRAK

Konu:Gör-eviniz hk.
Rektörlük görev süreniz 14.10.2014 tarihinde sona erdiğinden, Vakıf Yöneticiler Kurulu'nun 14.10.2014 tarih ve 14-15/3-2 sayılı kararı ile Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Sn.Prof. Dr.Necdet Osam, Rektör Vekili olarak görevlendirilmiştir.

Bu bağ-lamda, Rektörlük görevini 15.10.2014 tarihi itibarı ile Rektör Vekili Sn.Prof.Dr.Necdet OSAM'a devretmenizi rica eder, üniversitemizde Rektör olarak verdiğiniz hizmetlerinizden dolayı teşekkür ederim.

Saygılarımla,

İsmail Arter
Başkan
Vakıf Yöneticiler K-urulu"

şeklindedir.

Emare 8 yazıda yer alan, Rektörlük görevinin Necdet Osam'a devri talebi, 14-15/3-2 sayılı kararın bir parçası değildir. Diğer bir anlatımla, Davacının Rektörlük görevini, Rektör Vekili Necdet Osam'a devretmesine yönelik alınmış, herh-angi bir Vakıf Yöneticiler Kurulu kararı bulunmamaktadır. Emare 8 yazı içeriğinde yer alan görevi devretme özlü hususlar, bilgi verici nitelikte görünmektedir. Olay bu hali ile değerlendirildiğinde, istidada yer alan, "Davacının rektörlük görevini Rektör V-ekili olarak atanan Necdet Osam'a devretmesine mütedair karar ve/veya kararlarının yürürlüğünün durdurulmasına mütedair bir ara emri itası" şeklindeki talep için, ortada, kesin, yürütülmesi zorunlu bir karar veya işlem olmadığı kanaatine varılmaktadır. Bu-nun doğal sonucu ise, istidadaki talebin bu kısmı ile ilgili olarak, ortada ciddi bir dava bulunmadığıdır. Dolayısıyla da, anılan talep açısından, daha ileri bir değerlendirmeye gidilmeksizin, emir vermenin adilâne olmayacağı sonucuyla karşılaşılmaktadır.
-
İstidada yer alan "Prof.Dr.Necdet Osam'ın Rektör Vekili olarak görevlendirildiğine mütedair karar ve/veya kararlarının yürürlüğünün durdurulmasına mütedair bir ara emri itası" şeklindeki talep açısından olaya bakıldığında ise, ortada, kesin yürütülmesi zo-runlu bir karar veya işlem olduğu ilk nazarda söylenebilir halde görünmektedir. Bu haliyle de, talebin bu kısmı açısından, ciddi bir davanın varlığından söz edilebilmektedir.

Davacının davasını süresinde açmadığı ve kesinlikle meşru menfaati bulunmadığı, -bu safhada açıkça ortaya konmadığından,
diğer bir anlatımla, bu konularda kesin bir saptama yapmayı sağlayacak olgular bulunmadığından, yani, Davacının davasını kazanmasının anılan nedenlerle imkânsız olduğunun söylenemeyeceği gerçeğinden hareketle de, ist-idada yer alan "Prof.Dr.Necdet Osam'ın Rektör Vekili olarak görevlendirildiğine mütedair karar ve/veya kararlarının yürürlüğünün durdurulmasına mütedair bir ara emri itası" şeklindeki talep açısından, ortada, ciddi bir dava bulunduğu sonuç ve kanaatine ula-şırım.

Davacının iddialarında haklı olduğunu gösteren belirtiler bulunup bulunmadığı noktasında olaya bakıldığında ise, konuyu, yine, iki ayrı talep için, ayrı ayrı değerlendirme gerekliliği ile karşılaşılmaktadır. Her ne kadar "Davacının rektörlük görev-ini Rektör Vekili olarak atanan Necdet Osam'a devretmesine mütedair karar ve/veya kararlarının yürürlüğünün durdurulmasına mütedair bir ara emri itası" şeklindeki talep için, yukarıdaki saptamalarım ışığında, yürütmenin durdurulması emri verilmesi olanaksı-z hale gelmişse de, olası bir istinafı düşünerek, anılan talep için ileri değerlendirme yapmakta da yarar olduğu açıktır.

Birleştirilm