-D.4/98 YİM 231/97

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında
Yargıç Seyit A. Bensen Huzurunda.

Davacı: 1. Kemal Ömer Güvenli, Dr.Fazıl Küçük Cad.(London
Bakery karşısı), Lefkoşa
2. Vecahet Güvenli,Dr.-Fazıl Küçük Cad. (London
Bakery karşısı), Lefkoşa
3. Kıbrıs Türk Benzinciler Birliği Başkanı
ve/veya Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyle
İzzet Kombos, İrfan Nadir Bulvarı No.53, Aşağı
Bostancı, Güzelyurt

ile -

Davalı: -1. İçişleri ve Köy İşleri Bakanlığı, Lefkoşa
Kaymakamlığı vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
2. İçişleri ve Köy İşleri Bakanlığı vasıtasıyle
KKTC, Lefkoşa

A r a s ı n d a.

Davacılar namına: Avukat İsmet İzer
Davalılar nam-ına: Kıdemli Savcı Neclâ Şenol
İlgili Şahıs namına: Avukat Kıvanç M. Rıza.

-------------------

K A R A R

Davacılar 26.12.1997 tarihinde dosyaladıkları bu dava ile aşağıdaki taleplerde bulundular:
A. Davalılar ve/veya Davalı No.1 tara-fından, takriben 13.11.1997 tarih B 171/97 dosya No ve T 198 No'lu ve Halsons & Co. Ltd'e Hamitköy toprağında bulunan Blok "D" Pafta/Harita XXI/23,W,2, Parsel 878 içerisine Benzin İstasyonu Kurma İzni ve/veya takriben 25.7.1997 tarihli Ön İzin veren kararı-nın ve/veya kararlarının tamamen hükümsüz ve/veya etkisiz ve/veya geçersiz olduğuna ve/veya hiçbir sonuç doğurmayacağına dair bir Mahkeme kararı,
B.Davalılar ve/veya Davalı No.1 tarafından,takriben 13.11.1997 tarih, B 171/97 dosya No ve T 198 No'lu ve- Halsons & Co. Ltd'e Hamitköy toprağında bulunan Blok "D" Pafta/Harita XXI/23,W,2, Parsel 878 içerisine Benzin İstasyonu kurma izin ve/veya takriben 25.7.1997 tarihli Ön İzin veren karar ve/veya kararlar tahtında yapılan işlemlerin ve/veya inşaat ve/veya i-nşaat ile ilgili tüm işlemlerin tamamen hükümsüz ve/veya etkisiz ve/veya geçersiz olduğuna ve/veya hiçbir sonuç doğurmayacağına dair bir Mahkeme kararı, ve
İşbu başvuru masrafları.

Davacılar işbu dava ile birlikte aynı gün dosyalamış oldukları tek t-araflı bir Ara Emri İstidası ile
a)Davalıların işbu dava dinlenip nihai bir neticeye varmasına kadar Halsons & Co. Ltd'e vermiş oldukları ve Hamitköy toprağında bulunan Blok D, Pafta/Harita XXI/23,W,2, Parsel 878'de kain gayrimenkul üzerine Benzin İs-tasyonu Kurma İzni ve/veya ön izni ile ilgili tüm işlemleri durdurmaları ve/veya akaryakıt satma ve/veya depolama izni vermemeleri ve/veya daha ileri herhangi bir işlem yapmaktan ve/veya karar almaktan men edilmeleri, ve
b) Davalıların Halsons & Co. L-td'e vermiş oldukları ve yukarıda para (a)'da tafsilâtı verilen gayrımenkul üzerine Benzin İstâsyonu Kurma İzni ve/veya ön izin tahtında Halsons & Co. Ltd. tarafından başlatılan inşaatın ve/veya inşaatla ilgili tüm işlemlerin bu dava dinlenip nihai bir net-iceye varmasına kadar durdurulması ve/veya men edilmesini talep ettiler.

Davacı No.1 tarafından yapılan istidaya ekli yemin varakasında diğer şeyler meyanında Davacı No.3'ün Dernekler Yasası altında kurulmuş bir birlik olduğunu, Davacı No.1 ve No.2'nin -dava konusu karar ve/veya işlemlerden meşru menfaatleri olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenen kişiler olup mezkûr karar ve/veya işlemler tahtında Hamitköy toprağında kurulması tasarlanan ve/veya inşaatı devam eden Benzin İstasyonunun hudut komşusu ol-duklarını, Halsons & Co. Ltd.'in ikinci bir Benzin İstasyonu kurmak için 2.4.1997 tarihinde Davalılara müracaat ettiğini ve Benzin İstasyonları için kabul edilen minimum standartları, ve/veya bu konuyla ilgili görüşlerine başvurduğu Çevre Dairesi ve/veya K-arayolları Dairesinin olumsuz görüş vermelerine rağmen ve/veya ilgili Dairelerin görüşlerini dikkate almadan Davalıların takriben 25.7.1997 tarihinde K.A 6/77-59 nolu ve Hamitköy toprağında bulunan Parsel 878 içerisine Benzin İstasyonu kurulmasını uygun gö-rüp bir ön izin verdiklerini, konu ön izin bilgisine gelir gelmez Davalı no.2'ye 31.7.1997 tarihli dilekçe göndererek konut alanları içerisinde ve/veya konut alanlarına Benzin İstasyonu açılmasının bölge sakinlerinin can ve mal güvenliği açısından tehlikel-i olacağı nedeni ile böyle bir inşaata izin verilmemesini talep ettiklerini, bilahare Davalılarla müteaddit defalar görüşmelerine rağmen 25.7.1997 tarihli ön izne istinaden takriben 13.11.1997 tarihinde Dosya no: B.171/97 ve Ruhsat No:T 198 tahtında Halson-s & Co.Ltd'e Benzin İstasyonu Kurma İzni verildiğini ve takriben, Kasım 1997 sonunda inşaata başlandığını, dava konusu karar ve/veya işlemlerin durdurulması konusunda Davalılara ve ilgili mercilere yapılan müracaatların neticesiz kaldığını ve dava konusu B-enzin İstasyonu inşaatının halen devam ettiğini, Davacı No.3'den aldığı talimata istinaden Davalılar ile Davacı No.3'ün yapmış olduğu anlaşmalar ve/veya mutabakatlar ve/veya protokollar uyarınca Davalıların yeni Benzin İstasyonu açılması için ön izin ve/ve-ya izin vermemelerinin karara bağlandığını, hal böyle iken Davalıların Halsons & Co. Ltd'e Benzin İstasyonu kurmak için ön izin verdiklerini ve bu suretle konu protokol ve/veya anlaşmaya ve/veya mutabakata aykırı hareket ettiklerini, keza mezkûr iznin veri-lmesi için de yasanın ve/veya tüzüklerin aradığı şartların yerine getirilmediğini, talep edilen emirlerin verilmemesi halinde eski duruma dönüşün imkânsızlaşacağı ve/veya çok zorlaşacağı ve Davacıların can ve mal güvenliğinin tehdit altına gireceğini ve Da-vacıların telâfisi imkânsız zarar ziyana düçar kalacaklarını, çok iyi bir dava sebebinin olduğunu, karara bağlanması gereken konunun ciddi olduğunu ileri sürerek istidadaki emirlerin verilmesini talep etti.

Davacılar 7.1.1998 tarihinde istidada talep et-tikleri geçici ara emrini 12.1.1998 tarihine kadar geçerli olmak üzere Mahkemeden aldılar. İstida ve ara emri, Davalılar ve İlgili Şahsa tebliğ edilmek üzere 12.1.1998 tarihine ertelendi.

12.1.1998 tarihinde tarafların mutabakatı ile akar yakıt depolama -ve pompalanması ile ilgili kısım hariç, dava konusu yerdeki inşaata devam edilmesi kaydıyle 7.1.1998 tarihli ara emri tadil edilerek değiştirildi.

Davalılar ile İlgili Şahıs değiştirilmiş şekliyle geçici ara emrine uydular ve Davacıların istidasına bire-r itirazname dosyaladılar.

Davalılar, Lefkoşa Kaymakamlığında Kıdemli İlçe Müfettiş vekili olan Müslüm Aykılıç tarafından yapılan itiraznameye ekli 17.2.1998 tarihli yemin varakasında diğer şeyler meyanında özetle:
a)Dava konusu edilen karar ve/vey-a işlemlerin Davacıları doğrudan doğruya hedef alan karar ve/veya işlemler olmadığından Davacıların olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenen herhangi bir meşru menfaatleri olmadığını,
b)25.7.1997 tarihinde İlgili Şahıs olan Halsons & Co. Ltd.'e K.A- 6/77-59 nolu ve Hamitköy toprağında Parsel 878 içerisine Benzin İstasyonu kurmalarının uygun görülerek bir ön izin verildiğini, Davacıların ön izinle ilgili kararı 25.7.1997 tarihinde ve/veya o tarihlerde öğrendikleri halde 75 gün içerisinde Yüksek İdare -Mahkemesine başvurmadıklarını dolayısıyle Davacıların ciddi ve haklı bir dava sebebi olmadığını,
c)Davalı 1'in 7.4.1997 tarihinde Davacı 3'e bir yazı göndererek İlgili Şahsa Benzin İstasyonu Kurma İzni verilip verilmemesiyle ilgili görüşlerini bildirm-esi istenmesine rağmen Davacı 3'ün bu yazılara herhangi bir görüş belirtmeyip kayıtsız kaldığını dolayısıyle Davacı 3'ün bu davayı dosyalamaya meşru menfaatı olmadığını bu nedenlerle istidanın iptali gerektiğini ön itiraz olarak ileri sürdü.

Davalılar, -itiraznamelerine devamla Davalı 1'in İlgili Şahsa konu Benzin İstasyonunun kurulabilmesi için ön izin verebilmesi için Yasanın öngördüğü gerekli mercilerin hepsinin de, Davacı No.3 hariç, ayrı ayrı görüşlerini aldığını ve tüm bu görüşlerin olumlu olduğunu -ve Davalı 1'in tamamıyle yasalara uygun hareket ederek konu ön izni verdiğini, Davacıların tüm iddialarını red ve inkâr ederek Davacıların davalarında ciddi bir dava sebebinin mevcut olmadığı gibi Davacıların davalarında haklı olduklarına dair herhangi bir- belirtinin de mevcut olmadığını ayrıca, ara emri verilmezse Davacıların ileride telâfisi imkânsız bir zarara düçar olmayacaklarını ileri sürerek istidanın iptalini talep etmiştir.

Davaya katılan ve avukatla temsil edilen İlgili Şahıs da istidaya bir it-irazname dosyalamıştır.

İlgili Şahıs olan Halsons & Co. Ltd. isimli şirketin direktörü ve/veya yetkili temsilcisi Levent Çağdal itiraznameye ekli 6.3.1998 tarihli yemin varakasında diğer şeyler meyanında özetle, Davacıların bu davayı açabilmek için herh-angi bir meşru menfaatları olmadığını, ayrıca Davacıların İlgili Şahsa 25.7.1997 tarihli K.A.6/77-59 sayılı ve Hamitköy toprağında bulunan Parsel 878 içerisine Benzin İstasyonu kurmaları uygun görülüp bir ön izin verildiğini takriben 25.7.1997 ve/veya 31.7-.1997 tarihinde öğrendiklerini ve 75 gün içinde ön iznin iptali için Yüksek İdare Mahkemesine başvurmadıklarını, dolayısıyle Davacıların dava konusu karar ve/veya işlemlerin iptali için Anayasanın öngördüğü 75 günü geçirdiklerini, bu nedenle davanın ve ist-idanın daha ileri gitmeden iptal edilmesi gerektiğini ileri sürerek ön itirazlarda bulundular. İlgili Şahıs itiraznamesine devamla ara emri ile durdurulmasına çalışılan inşaatları Kaymakamlıktan almış oldukları bir inşaat ruhsatı gereğince yaptıklarını bu -nedenle bu davada ve/veya istidada inşaatın durdurulması için herhangi bir ara emri verilemeyeceğini çünkü Davacıların davalarında sö