-D.16/99 YİM: 231/97

Yüksek İdare Mahkemesinde.
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti:Taner Erginel,Gönül Erönen,Seyit A.Bensen.

Davacı: 1. Kemal Ömer Güvenli, Dr. Fazıl Küçük Caddesi (London
- Bakery Karşısı), Lefkoşa
2. Vecahet Güvenli, Dr. Fazıl Küçük Caddesi (London
Bakery Karşısı), Lefkoşa
3. Kıbrıs Türk Benzinciler Birliği Başkanı ve/veya
Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyle İzzet Kombos, İrfan
Nadir Bulvarı No.53, A-şağı Bostancı, Güzelyurt

- ile -

Davalı: 1. İçişleri ve Köyişleri Bakanlığı, Lefkoşa Kaymakamlığı
vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
2. İçişleri ve Köyişleri Bakanlığı vasıtasıyle KKTC,
Lefkoşa
- A r a s ı n d a.

Davacılar namına: Avukat İsmet İzer
Davalılar namına: Kıdemli Savcı Necla Şenol
İlgili Şahıs namına: Avukat Kıvanç M. Rıza.

-------------

A R A K A R A R

T-aner Erginel: Bu davada Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Seyit A. Bensen okuyacaktır.

Seyit A. Bensen: İşbu dava ile Davacılar:
Davalılar ve/veya Davalı No.1 tarafından takriben 13.11.1997 tarih, B 171/97 dosya No. ve T 198 nolu ve Halsons & Co. Ltd'e Ham-itköy toprağında bulunan Blok D, Pafta/Harita: XXI/23, W.2, Parsel 878 içerisine benzin istasyonu kurma izni ve/veya takriben 25.7.1997 tarihli ön izin veren kararın ve/veya kararların tamamen hükümsüz ve/veya etkisiz ve/veya geçersiz olduğuna ve/veya hiçb-ir sonuç doğurmayacağına dair bir Mahkeme kararı: ve
Davalılar ve/veya Davalı no.1 tarafından takriben 13.11.1997 tarih, B 171/97 dosya No. ve T.198 No'lu ve Halsons & Co. Ltd'e Hamitköy toprağında bulunan Blok D, Pafta/Harita No.XXI/23, W.2, Parsel 878 i-çerisine benzin istasyonu kurma izni ve/veya takriben 25.7.1997 tarihli ön izin veren karar ve/veya kararlar tahtında yapılan işlemlerin ve/veya inşaat ve/veya inşaat ile ilgili tüm işlemlerin tamamen hükümsüz ve/veya etkisiz ve/veya geçersiz olduğuna ve/v-eya hiçbir sonuç doğurmayacağına dair bir Mahkeme kararı talep ettiler.

Huzurumuzdaki layihalar ve ibraz edilen emare belgelere göre mesele ile ilgili olgular özetle şöyledir. Davacı No.3, 6/61 sayılı Türk Cemaat Meclisi Birlikler ve Dernekler Yasası alt-ında kurulmuş bir birliktir ve bu dava birlik başkanı ve/veya yönetim kurulu başkanı sıfatıyle İzzet Kombos vasıtasıyle ikame edilmektedir. Davacı no.1 ve no.2 ise Lefkoşa Kazasına bağlı Hamitköy'de kurulması tasarlanan ve/veya inşaatı devam eden İlgili Ki-şiye ait benzin istasyonunun hudut komşularıdırlar. Davacı no.1 ve no.2'nin hudut komşusu olan İlgili Kişi, Hamitköy'de Pafta/Harita No.XXI/23.W.2, Parsel No.878 tahtında 2 dönüm 1 evlek 800 Ayakkare alandan ibaret taşınmaz malın kayıtlı mal sahibidir.
İl-gili Kişi, 2.4.1997 tarihinde Davalı no.1 Lefkoşa Kaymakamlığına bir dilekçe vererek kendisine yukarıda referansı verilen taşınmaz mal üzerinde modern bir petrol istasyonu inşa edebilmek için izin verilmesini talep etti ve dilekçesine ilgili malın koçan ve- planını da ekledi. Davalı no.1, yasa gereği, Davacı no.3 hariç, ilgili mercilerin olumlu görüşlerini aldıktan sonra İlgili Kişi'ye 25.7.1997 tarihinde benzin istasyonu kurmayı uygun görerek bir ön izin vermiştir.
25.7.1997 tarihli emare 8 ön izin yazısı -aynen şöyledir:
"İÇİŞLERİ VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
LEFKOŞA KAYMAKAMLIĞI

KA.6/77-59

Benzin İstasyonu Kurulması Hk. 25 Temmuz, 1997

Halsons & Co. Ltd.
Şehit Albay Karaoğlanoğlu Caddesi,
Lefkoşa.

İlgi: 2 Nisan, 1997 -tarihli müracaatınız.

Hamitköy toprağında bulunan Blok "D" Pafta/Harita XXI/23 W2, Parsel 878 içerisine Benzin İstasyonu kurmanız Kaymakamlığımızca uygun görülmüştür.
Ekte belirtilen şartlara uygun olarak hazırlanacak inşaat dosyasını bu yazının size ul-aşmasından itibaren 3 (üç) ay içerisinde tanzim edilip Kaymakamlığımıza sunulmaması halinde verilen bu ön izin kendiliğinden sona erecek ve yeniden müracaat etmeniz gerekecektir.
Bilgi edinilmesini saygılarımla rica ederim.

(Ön-der GARDİYANOĞLU)
KAYMAKAM

DAĞITIM (BİLGİ):
İçişleri ve Köyişleri Bakanlığı

HA/ÜÖ.

İlgili Kişiye benzin istasyonu kurmak için ön izin verildiğini öğrenen ve bundan rahatsız ve huzursuz olan Davacı no.1 ve no.2, 31.7.19-97 tarihinde Davalı no.2'ye bir şikâyet dilekçesi gönderdiler. Bu şikâyet dilekçesi yanıtlanmadan Davalı no.1 Lefkoşa Kaymakamlığı, benzin istasyonu kurulmasıyle ilgili kat'i kararını vererek 13.11.1997 tarihinde İlgili Kişiye konu parsel içerisine benzin -istasyonu kurulması ve inşaatı için B.171/97 sayılı dosya tahtında T.198 sayılı inşaat ruhsatı verdi.

Davacılar, İlgili Kişiye benzin istasyonu kurulması ve inşaatı için ruhsat verilmesi üzerine dava konusu karar ve/veya işlemlerin mevzuata aykırı olduğ-unu iddia ederek Davalılar aleyhine işbu davayı dosyalamışlar ve daha önce belirtilen taleplerde bulunmuşlardır.

Davacılar talep takririnde, sair şeyler yanında konu karar ve/veya işlemlerin Fasıl 96, Yollar ve Binalar Düzenleme Yasasına, Benzin İstasyon-ları İçin Kabul Edilen Minimum Standartlar ile diğer ilgili yasa ve mevzuata aykırı olduğunu, Davalıların konuyla ilgili görüşlerine başvurduğu ilgili Dairelerin görüşlerini dikkate almadan mezkur karar ve işlemleri üretmiş olduklarını, konu karar ve/veya -işlemleri Davalıların ve/veya Davalı no.1'in yetkilerini kötüye kullanarak ve/veya ilgili yasa hükümlerine uymayarak yetkilerini aşarak aldıklarını, konu karar ve/veya işlemlerin yasal gerekçelerden yoksun olduklarını, konu karar ve/veya işlemlerin Davacı -no.1 ve no.2'nin ve/veya çevre sakinlerinin can ve mal güvenliğini gözardı eden ve/veya çevre sakinlerinin meşru menfaatlerini hiçe sayan ve/veya çevre sakinlerine vukubulacak herhangi bir tehlikeyi ve/veya zarar-ziyanı düşünmeden ve/veya konut alanlarını -hiçe sayarak üretilmiş olduklarını, yasal dayanaktan yoksun olduğu cihetle konu karar ve/veya işlemlerin geçersiz olduğunu ileri sürdüler.

Davalılar ise davaya dosyaladıkları müdafaa ile sair şeyler yanında öncelikle üç ön itiraz öne sürdüler. Davalılar-ın ön itirazları özetle şöyledir.
Başvuruya konu edilen karar ve/veya işlemler Davacıları doğrudan doğruya hedef alan karar ve/veya işlemler değildir. Bu sebeple Davacıların olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenen herhangi bir meşru menfaatleri yoktur-. Bu gerçekler ışığında Davacıların ciddi ve haklı bir başvuru sebepleri yoktur.
25.7.1997 tarihinde İlgili Şahıs olan Halsons & Co. Ltd'e K.A.6/77-59 nolu ve Hamitköy toprağında bulunan Blok D, Pafta/Harita No.XXI/23.W.2, Parsel 878 içerisine benzin ista-syonu kurmaları uygun görülerek Davalılar tarafından bir ön izin verilmiştir. Davacılar ön izinle ilgili kararı 25.7.1997 tarihinde ve/veya o tarihlerde öğrendikleri halde 75 gün içerisinde Yüksek İdare Mahkemesine başvurmamışlardır. Dolayısıyle 75 günlük -süreyi geçirdikleri cihetle işbu başvuruyu da dosyalayamazlar.
Davacı no.3'ün işbu başvuruyu dosyalamaya hakkı yoktur. Çünkü Davalı no.1, 7.4.1997 tarihinde Davacı no.3'e bir yazı göndererek İlgili Şahsa benzin istasyonu kurma izni verilip verilmemesiyle -ilgili görüşlerini bildirmesi istenmiştir. Ancak Davacı no.3 b