-D. 3/98 YİM 227/97

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Yargıç Gönül Erönen Huzurunda.

Davacı: Girne Marina Yat İşletmeleri Şirketi Ltd. Girne

-ile-

Davalı: 1. KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığını temsi-len
KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa,
2. KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı Limanlar
Dairesi Müdürlüğü vasıtası ile KKTC Başsavcılığı,
Lefkoşa

A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avukat Figen Ulutekin
Davalıl-ar namına: Kıdemli Savcı Behiç Öztürk
İlgili Şahıs namına: Avukat Kıvanç M. Rıza adına Avukat Beril Çağdal.

---------------

A R A K A R A R

Gönül Erönen: Davacı şirket 24.12.1997 tarihinde dosyalamış olduğu işbu dava ile Davalılar tarafından, Li-manlar Dairesi Müdürlüğü ile aralarında 21.11.1995 tarihinde aktedilmiş olan kira sözleşmesini fesheden kararlarının hükümsüz ve etkisiz olduğuna,keza konu sözleşme gereği Girne Yat Limanını

kendisine teslim etmemesi ve/veya kendi tasarrufuna vermek için- gerekli işlemleri yapmamasının, yapılmaması gereken bir ihmal olduğuna ve ihmal olunan bu işlemlerin yapılması gerektiğine dair Yüksek İdare Mahkemesinden karar talep etmektedir.

Davacı bu dava altında bir de istida dosyalayarak konu sözleşme tahtında 21-.11.1995 tarihinden 21.11.2005 yılına kadar icarına verilen Girne Yat Limanında bulunan Girne Yat Limanı Mendireğinin tamiri ile ilgili Müstedaaleyhlerin herhangi bir 3. kişi ile anlaşma yapmamaları, taahhüt altına girmemeleri ve konu Mendireğe Müstedaaley-hler dahil herhangi bir 3. kişinin müdahale etmemesi veya tamir etmemesi ve dava konusu Limanı 3. Şahsa veya şirkete devir etmemeleri veya kiralamamaları ve/veya kullanma veya işletmesine vermemeleri hususunda ara emri talebinde bulunmuştur.

Ara emri ist-idası maksatları bakımından layhalara ve emarelere göz atıldığında davanın olgularının kısaca aşağıdaki gibi olduğu görülmektedir.

Davalı 1, KKTC'nin Ulaştırma ve Bayındırlık işlerini yürüten Bakanlıktır. Davalı 2, Davalı 1'e bağlı KKTC Limanları ile ilgi-li sorumlu bir Dairedir. Davacı ise, KKTC Şirketler
Mukayyitliği nezdinde kayıtlı tüzel kişiliğe haiz Limited bir şirkettir.

Davalı 2, 3. Şahıs Kıbrıs Türk Turizm İşletmeleri Ltd. şirketine dava konusu yeri 19.2.1991 tarihinden 1.4.1993 tarihine kadar v-e daha sonra 1.4.1993 tarihinden 31.3.1998 tarihine kadar mukavele tahtında kiralamıştır.

Takriben 21.11.1995 tarihinde Davacı ile Davalı 2 arasında akdedilen yazılı bir kira sözleşmesi ile, Davalılar Girne Yat Limanını( Eski Gümrük Binası ile Liman çev-resine düşen elektrik ve su hatlarını) 21.11.1995 tarihinden 21.11.2005 yılına kadar 10 yıllığına kiralamışlardır. Davalı 1 tarafından onaylanmış olan bu sözleşme tahtında Davacı hiçbir zaman konu yeri teslim alıp tasarruf etmemiştir.

Davalı 2, 10.11.1-997 tarihli emare 2 yazı ile sözleşmeyi önceki kiracı Kıbrıs Türk Turizm İşletmeleri tarafından konu yerin boşaltılmaması ve aradan geçen 2 yıla rağmen fiili tasarrufu devam ettiği cihetle, hayata geçirilmesinin ve uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesin-e dayanarak, (Davacı ile yaptığı 21.11.1995 tarihli) feshetmiştir.

10.10.1997 tarihli emare 2 fesih yazısı aynen şöyledir:-

"KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
BAYINDIRLIK VE ULAŞTIRMA BAKANLIĞI
LİMANLAR DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAYI: LDM/07-06(10)TARİH:10.-10.1997
KONU: Girne Yat Limanı Hk. Gazi Mağusa.

MEDMARİN - GİRNE MARİNA YAT
İŞLETMESİ ŞİRKETİ LTD.
GİRNE

İşletilmek üzere 21 Kasım, 1995 tarihinden itibaren firmanıza 10 yıllık bir süre için kiralanan Girne Yat Limanı daha önceki kiracı Kıbr-ıs Türk Turizm İşletmeleri tarafından boşaltılmaması sebebiyle, firmanıza teslim edilememiştir. Sözleşme tarihinden itibaren aradan iki yıllık bir süre geçmesine rağmen fiili durum halen devam etmekte olup sözkonusu sözleşmenin hayata geçirilmesi ve uygula-nması mümkün görülmemektedir.

Yukarıdakiler ışığında ve gelinen son aşamada duruma kesinlik kazandırılması için Medmarin-Girne Marina Yat İşletmeleri Şti. Ltd. Limanlar Dairesi
Müdürlüğü arasında imza edilen 21 Kasım, 1995 tarihli sözleşmenin feshedi-lmesi uygun bulunmuştur.

Saygı ile bilgilerini rica ederim.

(Enver Yetkili)
Limanlar Dairesi Müdürü

Dağıtım:
Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı
Lefkoşa."

3.11.1997 tarihli emare 5 yazı ise Limanlar Dairesi Müdürlüğü tarafından Davacıya yazılan ve emar-e 2 yazıyı teyit eden bir yazıdır.

Konu ara emri istidasına verilen itirazda ise Davalı/ Müstedaaleyhler konunun kamu hukuku değil özel hukuk sahasına girdiği cihetle Yüksek İdare Mahkemesinin yetkisine girmeyen bir ihtilaf olduğunu ve bu nedenle yetkili- Mahkemenin Kaza Mahkemesi olduğu ile ilgili ön itirazda bulunmuştur. Davaya 3. Şahıs olarak dahil edilen Kıbrıs Türk Turizm İşletmeleri Ltd. Davalı/Müstedaaleyhlerin itirazlarına katılarak ayrı bir itirazname dosyalamamıştır.

Tarafların rızası ile ön it-iraza konu olan hususlar istidanın esası ile birlikte incelenip karara bağlanması Mahkemece uygun görülmüştür.

Davacı, sözleşme gereği üzerine düşen mükellefiyetleri yerine getirdiğini, keza emare 3 makbuz ile de 21.11.1995 ile

21.11.1996 tarihine kad-ar olan 1 yıllık kira bedelini de ödemiş olduğunu ve buna mukabil bir çok çalışma, masraf ve taahhüt altına girdiğini iddia etmektedir. Ara emri istidası maksatları açısından emare 1, 3 ve 4 belgelerin önem arzettiğine değinen Davacı, emare 2 fesih kararı -ve bunu destekleyen emare 5 yazının davanın esası ile ele alınacağını ileri sürmektedir. Özetle Davacıya göre ilk nazarda Davalı 2 ile 3. Şahıs arasında yapılan emare 6 kira sözleşmesinde taraflardan birinin bir devlet kuruluşu ve yönetimin bir parçası ola-n KİT olduğunu belirten Davacı,dava konusu kararın kendi bilgisine getirilmeden Davalılar tarafından alınan tek yanlı bir idari karar olduğunu bu nedenle davasında haklı olabileceğine dair belirtilerin mevcut olduğuna değinmiştir. Bir başka deyişle, Davacı-ya göre, emare 2 karar, devletin tek başına aldığı tek yanlı ve yönetsel bir karardır.

Yine Davacının iddialarına göre, ara emri verilmemesi halinde 3. Şahıslar konu yeri devralıp elden çıkarabilecekleri cihetle dava sonunda elde edilecek hüküm etkisiz ol-acak ve bu durumun telafisi mümkün olmayacaktır. Bunun gerçekleşmesi halinde ise sözleşme tahtındaki haklarını kaybetmeleri nedeniyle kendilerine telafisi imkansız zarar ziyan doğacaktır. Talep edilen ara emrinin verilmesi İdareye zarar vermeyeceği gibi ve-rilmemesi Davacıya belirtilen olumsuz etkileri yapacaktır.

Davalıların i