-D.25/82 YİM 2/82

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan.

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.

Anayasanın 118. Maddesi hakkında.

Müstedi: Mehmet Özgen Turgut, İngiltere.

ile -

-Müstedaaleyh: KTFD Bakanlar Kurulu vasıtasıyle Lefkoşa.

A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Şefika Durduran.
Müstedaaleyh namına: Akın Sait.

Yasa Maddesi: 21.10.1981 tarihli Resmi Gazete EK III'de yayınlanan
Emirname ile Fasıl 315 Gümrük İdare Yasasının- 41. maddesi.

İstemin Özeti: Emirname altında müstedi ile ilgili olarak yapılan işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Fasıl 315 Madde 41, Bakanlar Kuruluna KTFD'ne herhangi bir emtianın i-thalini yasaklama, kısıtlama veya düzenleme yetkisi vermektedir. Konu emirname ile Bakanlar Kurulu bazı durumlar dışında KTFD'ne binek aracı ithalini yasaklamıştı. Müstedi bu devrede binek aracı ithal etti ancak ithal işlemi yapılamadı. Başvuru konusu emir-name ile yapılan değişiklik üzerine Müstedi adına babası Müstedaaleyhe başvurarak gerekli işlemleri tamamladı ve talep edilen meblağı da ödeyeceğini taahhüt etti. Nitekim Müstedi talep edilen meblağı ödedi. Daha sonra da Emirnamenin Anayasaya aykırı olduğu-nu ileri sürdü. Başsavcı yaptığı ön itirazda, yapılan işlemlerin Müstednin isteği üzerine yapıldığını bu nedenle yakınma konusu yapamayacağını ve meşru menfaati olmadığı nedeni ile Yüksek İdare Mahkemesi'ne başvuramayacağını ileri sürdü.

SONUÇ: Binek arac-ı sahiplerinin esasen binek aracı ithal etmek hakları yoktu. Müstedi emirnamenin sağladığı haklardan faydalanmayı bizzat kendisi istedi. Dolayısı ile şikâyet etmeğe de hakkı yoktur.
Meşru menfaati olmadığına göre başvurusu daha ileri gidemez.
Sonuç olarak -başvuru reddolunur.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
YİM 166/77 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi Kararı.
YİM 276/80 - D.SO/80 Mustafa Mazhar ile Ekonomi ve Maliye
Bakanlığı arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.

HÜKÜM

Salih S. Dayıoğlu: Müstedi -işbu başvuru ile 21.10.1981 tarihinde Resmi Gazete'nin EK III'ünde 576 sayı altında yayınlanan Emirnamenin ithal edilebilmesi, için 150,000 TL. ve 1300 c.c. motor hacminden daha büyük araçlar için 1300 motor hacminin üzerindeki veya bu Emirname altında müs-tedi 50.000 TL ûcret ödenmesini öngören kısmının veya bu Emirname altında müstedi ile ilgili olarak yapılan işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesi isteminde bulundu. Başvuruya ilişkin gerçekler aşağıda g-österildiği gibidir:
Fasıl 315 Gümrük İdaresi Yasasının 41. maddesi Bakanlar Kurulunca K.T.F.D.'ye herhangi bir emtianın ithalini yasaklama, kısıtlama ve düzenleme yetkisi vermektedir. Bu maddeye dayanılarak 13.l0.I980 tarihli Resmi Gazetenin EK III'ünde y-ayınlanan bir Emirname ile Bakanlar Kurulu sair emtia yanında belirli bazı durumlar dışında K.T.F.D.'ye binek aracı ithalini yasaklamıştı. Bu yasak devrede müstedi K.T.F.D.'ye 17BW083464 şasi no'lu ve EE 252908 makine No'lu Volkswagen Golf GTI marka bir bi-nek aracını getirmiş ancak yürürlükteki mevzuatın uygun olmaması nedeniyle sözü edilen aracın ithal işlemi yapılmıştı. 21.10.1981 tarihinde Bakanlar Kurulu Resmi Gazetenin Ek III'ünde yayınladığı yeni ve başvuru konusu Emirname ile daha önce anılan 13.10.1-980 tarihli Emirnameyi bazı hususlarda değiştirmiş ve 21.10.1981 tarihine kadar daimi ithal izni alınmaksızın KTFD'ye sokulmuş veya gümrüklerine getirilmiş motorlu araçların,

(a) her araç için 150,000 TL ve

(b) 1300 cc motor hacminden daha büyük araçlar -için 1300 motor hacminin üzerindeki her 100 cc veya kısım için 5O,OOOTL,
ücret ödemesi koşuluyle ithaline müsaade edilmiştir. Sözü edilen Emirname, yapılacak müracaatın 15 gün zarfında ve ithal işleminin de 2 ay zarfında yapılmasını öngörmüştür. Ayni emirn-amenin 4. maddesi, koşullu olarak ithaine izin verilen araçlar için Emirnamenin öngördüğü şekilde işlem yapılmaması halinde, bu gibi araçlara, gümrük mevzuatı çerçevesinde, el konulacağını da hükme bağlamıştı.
Daha evvel de değinildiği gibi müstedi daimi i-thal izni almak, sızın sözü edilen aracını Kıbrısa getirmiş ve dolayısıyle 21.10.1981 tarihine kadar yasal olarak ithalini gerçekleştirme olanağını bulamamıştı.

21.10.1981 tarihinden sonra ayni tarihte yayınlanıp yürürlüğe giren 576 sayılı Emirname hüküml-eri ışığında müstedi nam ve hesabına babası Ekonomi ve Maliye Bakanlığına yaptığı 26.10.1981 tarihli yazılı bir dilekçe ile müracaat ederek "576 sayılı Emirname gereğince ayrıntıları aşağıda verilen aracımın daimı ithal işlemlerinin yapılmasını talep eder,- öngörülen vergi, harç ücretlerinin anılan Emirnamede belirlenen şekilde ve süresi içerisinde"ödeyeceğini
taahhüt etti. Nitekim müstedi bu işlemleri tamamladı ve Emirnamede öngörüldüğü şekilde araç için sabit 15O,OOOTL ücret ve aracın 1588cc ol