-D.7/90 Birleştirilmiş
YİM 218/88 ve 227/88

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Niyazi F. Korkut huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkın-da.

YİM 218/88

Müstedi: Hasibe Tilki n/d Hasibe Tilki Mehmet, Lefkoşa.
-ile-
Müstedaaleyh: 1. İçişleri, Köyişleri ve Çevre Bakanlığı vas. KKTC Başsavcılığı,
Lefkoşa.
2. KKTC Bakanlar Kurulu vas. KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
3. KKTC vasıtası-yle KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Rifat Çomunoğlu
Müstedaaleyhler namına: Ersoy Ölçter

YİM 227/88

Müstedi: Ayşe Tilki, Hamitköy.
--ile-
Müstedaaleyh: 1. İçişleri, Köyişleri ve Çevre Bakanlığı vas. KKTC Başsavcılığı,
Lefkoşa.
2. KKTC Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC Başsavcılığı,
Lefkoşa.
3. KKTC vasıtasıyle KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Rifat Çomunoğlu
Müstedaaleyhler namına: Ersoy Ölçter

Yasa Maddesi: KKTC Anayasasının 41 ve 136(3) maddeleri, 15/1962 sayılı Zorla Mal İktisabı Yasasının 3 ve 14. m-addeleri, Fasıl 224 Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasasının 26(ı) maddesi.

İstemin Özeti: Müstedilere ait taşınmaz malların Müstedaaleyhlerce kamu- laştırılması kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağ-ına karar verilmesi istemi.

OLAY: Hamitköyde başvuru konusu taşınmaz malların kayıtlı sahibi bulunan her iki başvurudaki Müstedilerin taşınmazlarının içerisine 1963 olaylarından sonra yetkililerce baraka tipi göçmen evi inşaa ettirilerek göçmenler yerleşt-irildi. Konu taşınmazlar için Evkaf Dairesi ile Müstediler arasında satış sözleşmesi yapılmasına karşın ülkedeki koşullar nedeni ile konu malların bölünmesi gerçekleştirilemedi ve sözleşmedeki şartlar yerine getirilmedi. 218/88 sayılı başvurudaki Müstedi L-efkoşa Kaza Mahkemesinde dava açarak tahliye kararı aldı. Tahliye kararından sonra kamulaştırma ihbarı Resmi Gazetede yayınlandı. Bu ilandan sonra Müstediler ayrı ayrı başvurarak kamulaştırma kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğ-urmayacağına karar verilmesi talebinde bulundular.

SONUÇ: Kamulaştırmanın amacı özetlenen olgulardan da anlaşılacağı gibi, şehir planlama veya ev projesi için değil, göçmenlerin tahliyesini engellemek içindir. Halbuki 15/62 sayılı Yasanın 3(2) maddesinde -kamulaştırmanın hangi hallerde yapılabileceği sayılmaktadır. Bunlardan hiçbirisi için yapılmayan kamulaştırmanın yetki aşımı ve yürürlükteki mevzuata aykırı olarak alınmış olduğu görülmektedir.
Kamulaştırma ile ilgili kararın hükümsüz ve etkisiz olduğun-a ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.

-

-H Ü K Ü M

Birleştirilerek dinlenen bu başvurularda taraflar arasında görüş ayrılığı olmayan olgular aşağıdaki gibidir:

YİM 218/88 sayılı başvurudaki Müstedi Lefkoşa'da Hamitköy'de kâin XXI/23, W.2, parsel 823, Blok D referanslı 2 dönüm 1 evlek 200 ayak- kareden oluşan bir tarlanın kayıtlı mal sahibi ve YİM 227/88 sayılı başvurudaki Müstedi de yine Lefkoşa'da Hamitköy'de XXI/23, W.1, parsel 374, Blok D referanslı ve yüzölçümü 1 dönüm 3 evlek 2600 ayak kare olan bir tarlanın kayıtlı sahibidir. 1963 olaylar-ından sonra Müstedilerin yukarıda tafsilatı verilen taşınmaz mallarının içerisine o devredeki yetkililerce göçmenler için baraka tipi evler inşa ettirilerek göçmenler yerleştirildi ve konu evlerde halen göçmenler ikâmet etmektedir. İlgili devrede başvurula-ra konu taşınmaz malların kayıtlı sahibi olan 218/88 sayılı istidadaki Müstedi ve 227/88 sayılı istidadaki Müstedinin eşi ile Evkaf Dairesi arasında 25.1.1971 tarihinde konu taşınmaz malların içerisine göçmen evi yapılan kısımlarının satışı ile ilgili bir -satış sözleşmesi yapılmasına karşın ülkedeki koşullar nedeni ile konu malların bölünmesi gerçekleştirilemedi ve buna bağlı olarak sözleşmedeki satışlar da gerçekleşmedi. Zamanında satış sözleşmesi Tapu Dairesine kaydedilmediği için sözleşmenin aynen ifası- yönüne de gidilmedi. Daha sonra 218/88 sayılı başvurudaki Müstedi, başvuruya konu taşınmaz mal üzerinde yapılan göçmen evlerinde oturanlar aleyhine 1983 yılında Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dava açarak, 1988 yılı içerisinde lehine tahliye emri aldı. Mahkeme- tarafından verilen tahliye emirlerinde icra 30.3.1989 tarihine dek durdurulmuş olup konu konutların 1.4.1989 tarihinde tahliye edilmeleri gerekiyordu.

Konu tahliye kararlarının verilmesinden sonra Müstedaaleyhler 11.1.1988 gün ve 104 sayılı Resmi Gazete-nin EK III'ünde 489 sayılı bir Amme Enstrümanı tahtında her iki başvuruya konu taşınmaz malların belirli bir kısmının yeni ev projeleri için, yani göçmen evi yapımı için, kamu amacı yararına kamulaştırıldıklarına ilişkin bir kamulaştırma ihbarı yayınladıla-r.

Bu kamulaştırma ihbarının Resmi Gazetede yayınlanması üzerine Müstediler ayrı ayrı başvuru dosyalıyarak 11.11.1988 gün ve 104 sayılı Resmi Gazetenin Ek III'ünde Amme Enstrümanı 489 tahtında yayınlanan ve başvurulara konu taşınmaz malların Müstedaaleyh-lerce kamulaştırılması ile ilgili kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına ilişkin karar verilmesini istediler.

Müstediler başvurularında, sair şeyler yanında, Müstedaaleyhlerin kamu-laştırma ihbarının mevzuata aykırı o-lduğunu, Müstedaaleyhlerin YİM 218/88 sayılı başvurudaki Müstedinin elde ettiği tahliye emirlerinin icrasını önlemek amacı ile ve yasal dayanaktan yoksun olarak başvurulara konu kamulaştırma işlemlerine giriştiklerini ve bu işlemlerin suiniyetle yapıldığın-ı ileri sürdüler.

Müstedaaleyhler ise dosyalamış oldukları itiraznamede, sair şeyler yanında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası'nın 41. madddesi ile 15/62 sayılı Zorla Mal İktisabı Yasası'nın 3. maddesine göre kamu yararına kamulaştırma yapma hak v-e yetkisine sahip oldukları ve başvurulara konu kamulaştırma ihbarlarının mevzuata uygun olduğunu savundular.

Başvurunun duruşmasında taraflar herhnagi bir şahadet çağırmayıp sadece Mahkemeye hitap etmekle yetindiler.

Müstediler a