-D.15/2016 YİM 215/2015

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.

Yargıç Beril Çağdal huzurunda.

Davacı:Murat Altınay, Yeniçeri Sokak,No:9,Gazimağusa.

- ile -

Davalı:No.1- KKTC Gazimağusa -Serbest Liman ve Bölge Müdürlüğü
vasıtasıyla KKTC ve/veya Gazimağusa Serbest
Liman ve Bölge Müdürü,Gazimağusa.
No.2- KKTC Serbest Liman ve Bölge Yönetim Kurulu
vasıtasıyla KKTC ve/veya Gazimağusa Serbest
- Liman ve Bölge Yönetim Kurulu,Gazimağusa.
No.3- KKTC Ekonomi ve Enerji Bakanlığı vasıtasıyla
KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
No.4- KKTC Başsavcılığı,Lefkoşa.

A r a s ı n d a.

Davacı/Müstedi namına: Avukat Tekin Söylemez-
Davalı/Müstedaaleyh No.1 ve No.2 namına: Avukat Şefik Aşçıoğulları
Davalı/Müstedaaleyh No.3 ve No.4 namına:Savcı Cemaliye Usanmaz
İlgili Şahıs namına: Avukat Hasan Esendağlı

-------------

(12.11.2015 tarihli ara emri istidası)

K A R A -R

Davacı tarafından Davalılar aleyhine dosyalanmış olan davadaki talepler şu şekildedir:
"A- Gazimağusa Serbest Liman ve Bölge Yönetim Kurulunun 21/02/2012 tarihli kararı ile Serbest Liman ve Bölge Müdürlüğü sürekli kadrosunda olan Güvenlik Amirliği mün-hal mevkiine ve/veya kadrosuna ve/veya rütbesine ve/veya görevine, münhala başvuran Davacının değil de tercihen ilgili kişi Mehmet Bozkurt'un terfi ettirilmesine ve/veya atanmasına ilişkin Davalıların işlemlerinin ve/veya kararlarının ve/veya 21/02/12 tari-hli 21/2012 sayılı kararın ve/veya işlemin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair bir hüküm ve/veya karar ve/veya emir verilmesi,

B- Gazimağusa Serbest Liman ve Bölge Yönetim Kurulunun 21/02/2012 tarihli kararı i-le Serbest Liman ve Bölge Müdürlüğü sürekli kadrosunda olan Güvenlik Amirliği münhal mevkiine ve/veya kadrosuna ve/veya rütbesine ve/veya görevine atanan Mehmet Bozkurt'un ilgili dönemde yeğeni ve/veya yakını ve/veya akrabası ve/veya ailesinden biri olan O-nursal Bozkurt'un Yönetim Kurulu üyesi olması ve sınava katılması nedeni ile idarenin şeffaflık ve yansızlık ilkelerini etkilemiş olduğundan 26.01.2012 tarih ve 7/2012 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile Mehmet Bozkurt'un atanma kararının iptaline yönelik kar-arını iptal eden 22.09.2015 tarih 324/2015 sayılı kararın ve/veya işlemin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair bir hüküm ve/veya karar ve/veya emir verilmesi,

C- Gazimağusa Serbest Liman ve Bölge Yönetim Kurulun-un 26.01.2012 tarih ve 7/2012 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile açmış olduğu 1 adet Güvenlik Amiri münhalini 14.03.2014 tarih 82/2014 sayılı kararla iptal etmiş olması ve yeni münhal açılması yönünde karar almış olmasına rağmen, oluşan yeni Gazimağusa Serbe-st Liman ve Bölge Yönetim Kurulunun 22.09.2015 tarihinde almış olduğu 324/15 sayılı kararla yeni münhal açmaksızın Mehmet Bozkurt'un Güvenlik Amirliğine atanmasını öngören 22.09.2015 tarih 324/2015 sayılı kararın ve/veya işlemin tamamen hükümsüz ve etkisiz- olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair bir hüküm ve/veya karar ve/veya emir verilmesi,

D- Gazimağusa Serbest Liman ve Bölge Yönetim Kurulunun 26/1983 sayılı Serbest Liman ve Bölge yasa ve tüzüklerine ve toplu sözleşmelere aykırı olarak Ser-best Liman ve Bölge Yönetimi sürekli personel kadrosunda bulunan İdari Hizmetler Sınıfına atanması mümkün olmayan Geçici İşçi Sınıfındaki, toplu sözleşme gereği istihdam edildikleri hizmet sınıfının topuna kadar ilerleyebilecek, bir üst sınıfa terfi edemey-ecek olan Mehmet Bozkurt'un Sürekli Personel Hizmet Sınıfı kadrosu olan Güvenlik Amiri kadrosuna atanmasını onaylayan 22.09.2015 tarih 324/2015 sayılı kararın ve/veya işlemin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair -bir hüküm ve/veya karar ve/veya emir verilmesi,

E- Serbest Liman ve Bölge Müdürlüğü sürekli kadrosunda olan Güvenlik Amirliği kadrosuna ve/veya mevkiine ve/veya rütbesine ve/veya derecesine Davacının terfi ettirilmemesi ve/veya atanmamasına dair Davalıla-ra ait karar ve/veya kararların ve/veya işlem ve/veya işlemlerin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve/veya Davalıların, Davacıyı Serbest Liman ve Bölge Güvenlik Amirliği mevkisine atamayı ihmal etmesinin yapılmaması gereken bir ihmal olduğuna ve Davacın-ın konu mevkiye atanmasına dair bir hüküm ve/veya karar ve/veya emir verilmesi,

Ara emri talebi ile dosyalanan istidadaki talep ise şöyledir:
"A) Gazimağusa Serbest Liman ve Bölge Yönetim Kurulunun
26.01.2012 tarih ve 7/2012 sayılı Yönetim Ku-rulu
açmış olduğu 1 adet Güvenlik Amiri münhalini
14.03.2014 tarih 82/2014 sayılı kararla iptal etmiş
olması ve yeni münhal açılması yönünde karar almış
olmasına rağmen, oluşan yeni Gazimağusa Serbest
Liman- ve Bölge Yönetim Kurulunun 22.09.2015
tarihinde almış olduğu 324/15 sayılı kararla yeni
münhal açmaksızın 20.10.2015 tarihinde fiilen bu
göreve başlayan Mehmet Bozkurt'un Güvenlik Amirliğine
atanmasını öngören 22.09-.2015 tarih 324/2015 sayılı
kararın ve/veya işlemin tamamen hükümsüz ve etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair
açılmış olan davanın neticelenmesine dek iş bu
atamanın durdurulmasına dair bir ara- emri itası.

Davacı tarafından düzenlenen yemin varakasında, özetle: Gazimağusa Serbest Liman ve Bölge Yönetim Kurulunun 22.2.2012 tarihinde aldığı bir kararla İlgili Şahsı sürekli kadro olan Güvenlik Amirliği mevkisine atadığı, Davacının da Yüksek İdare- Mahkemesinde 141/2012 No.lu davayı dosyaladığı, bu dava gündemde iken, 11.3.2014 tarihinde Davalı No.1 Yönetim Kurulunun 26.1.2012 tarihli kararla Güvenlik Amirliğine atanan İlgili Şahsın atanması yönündeki kararın iptal edilmesine karar verdiği, YİM 141/-2012 No.lu davanın da geri çekildiği, 19.2.2015 tarihli Yönetim Kurulu Kararıyla Davacının Güvenlik Amirliği mevkisine vekaleten atandığı, bu görevden alındığını ise 7.10.2015'te öğrendiği, Yönetim Kurulunun 22.9.2015 tarihli toplantısında İlgili Şahsın Gü-venlik Amiri kadrosuna atanmasını engelleyen 14.3.2014 tarihli kararın hatalı ve dayanaksız olduğuna karar verdiği, bu kararın siyasi çıkar ve menfaate dayalı yasal dayanaktan uzak olduğu ve bu şekilde
YİM 141/2012 No.lu davayı oluşturan nedenlerin yenide-n gündeme geldiği iddia edilmektedir.

Davacı, yemin varakasında devamla, Güvenlik Amiri mevkisine yapılacak olan atama ile ilgili olarak İlgili Şahsın atanmaması halinde atanacak olan tek kişinin kendisi olduğu, başvuru konusu karar ve işlemlerin haksız -ve kanunsuz olduğu, ve çok haklı dava sebepleri olduğu gibi, ara emri istidasında da çok haklı sebepleri olduğu, konunun acil ve ciddi olduğu, İlgili Şahsın bu görevi yerine getirmeye devam etmesi, kolluk kuvvetlerinin sahip olduğu yetkilere sahip olan Dav-alı No.1 Müdürlük içerisinde var olan hiyerarşik düzeni alt üst ederek, düzeltilmesi ve telafisi imkânsız zararlara neden olacağı, yıllardır Davacının emir ve komutası altında görev yapan İlgili Şahsın şimdi Davacıya emreder bir konuma yükseldiği, güvenlik- konularında hiyerarşik düzenin elzem olduğu, talep edilen emrin verilmemesi halinde mevcut sorunların düzeltilmesinin mümkün olmayacağı, emrin verilmesinin Müstedaaleyhleri hiçbir zarar-ziyana uğratmayacağı iddiaları ile istida gereğince emir talep etmekt-edir.

İlgili Şahıs tarafından dosyalanan itiraznameye ekli yemin varakasında, 3 ön itiraz yer almaktadır. Bunlar, Davacının talep ettiği "dava neticelenene kadar İlgili Şahsın atamasının durdurulmasına dair ara emri itası" nın Yüksek İdare Mahkemesi tar-afından verilebilecek ve/veya Yüksek İdare Mahkemesinin yetkisi dahilinde bir talep olmadığı, istidaya konu olan kararın "İlgili Şahsın güvenlik amirliğine atanmasına" ilişkin bir karar olduğu, Davalıların ise böyle bir kararı bulunmadığı, mevcut olmayan b-ir idari karara karşı dosyalanan bir istidanın iptalinin gerektiği ve İlgili Şahsın dava konusu Güvenlik Amirliği mevkiinde görev yapmakta olduğundan "atamanın durdurulması" şeklindeki ara emri talebinin akademik kaldığı yönündedir. Yemin varakasında devam-la, 22.9.2015 tarihli kararın Güvenlik Amiri olarak atanmasına ilişkin olmadığı, vekaleten görev yapma veya vekaletin iptaline ilişkin işlemlerin dava konusu ile ilgili olmadığı ve bunların dava konusu yapılmadığı, mezkûr vekalet ilişkisinin Davacıya bu da-va ve istidada bir meşru menfaat sağlamadığı, Davalı No.2'nin 22.9.2015 tarihinde 22.2.2012 tarihinden itibaren Güvenlik Amiri atanması kararı verdiği iddiasının doğru olmadığı, alınan kararın, İlgili Şahsın Güvenlik Amiri mevkiine atanma kararını iptal ed-en 14.3.2014 tarihli kararın iptaline ilişkin bir karar olduğu ve bunun doğal sonucu olarak, İlgili Şahsın görevine geri döndüğü iddia edilmektedir. İlgili Şahıs keza, Güvenlik Amiri mevkiine atanmasına ilişkin 26.1.2012 ve 22.9.2015 tarihli kararların hak-lı, yasal ve geçerli kararlar olduğu, bu meselede ara emri verilmesini gerekli kılacak hiçbir kriterin mevcut olmadığı, Davacının telafisi imkânsız zarar-ziyana uğramasının ve/veya geri dönüşün çok zor olmasının söz konusu olmadığı, Davacının yemin varakas-ında bu hususla ilgili somut, makul, geçerli ve/veya haklı bir iddia olmadığı, Davacının hiyerarşik düzenle ilgili iddialarının hayal ürünü olduğu, İlgili Şahsın Ocak 2012-Mart 2014 tarihleri arasında dava konusu görevi yazılı sınav neticesinde atanarak as-aleten yürüttüğü, Davacının ise bu mevkiye asaleten atanmadığı, bu süre zarfında ve kendi açtığı ilk davasının devamı boyunca hiyerarşik olarak İlgili Şahsın altında çalıştığı, "statükoyu koruma" açısından Davacının hiçbir haklılığının olmadığı, nedenlerin-in yeniden gündeme geldiği iddia edilen 141/2012 No.lu davanın devamı süresince verilmiş bir ara emri olmadığı ve İlgili Şahsın görevini yaptığı, Davacının ara emri talebinin, Davalı Kurum için kritik bir önem arz eden Güvenlik Amirliği mevkiinin boş kalma-sına sebebiyet vereceği, hem Davalı hem de İlgili Şahıs açısından telafisi imkânsız zarara yol açacağı iddialarıyla istidanın reddini talep etmektedir.
Davalı No.1 ve 2 tarafından dosyalanan itiraznameye ekli yemin varakasında ileri sürülen iddialar ile -İlgili Şahsın yemin varakasında ileri sürülen iddialar birebir örtüşmekte-dir.

Davalı No.3 ve 4 tarafından dosyalanan itiraznameye ekli yemin varakasında, Davacının yemin varakasında ileri sürülen iddialar reddedilmekte ve Davalı No.1 ve 2'nin kararını -onaylayan merci sıfatı ile Davalı No.3 aleyhine dava ikâme edildiği, ancak Davalı No.4 aleyhinde hiçbir dava sebebi yokken ve herhangi idari karar merciin temsiliyet sıfatı gösterilmeden dava ikâme edilmesinin mesnetsiz olduğu yönünde ön itiraz yer almakta-dır.

İstida ile ilgili yapılan duruşmada Davacı ve İlgili Şahıs şahadet sundu, başka herhangi bir tanık dinletilmedi.

Yüksek İdare Mahkemesinin geçici emir verme yetkisi,
1997 Yüksek İdare Mahkemesi Tüzüğü'nün 11. maddesinde düzenlenmiştir. İlgili -Tüzüğün 11(1) maddesi şöyledir:

"11(1) Mahkeme, Anayasanın 152'nci maddesi gereğince
yapılan işlemlerde Mahkeme veya bir Yargıç,
işlemin herhangi bir safhasında, kendiliğinden
veya herhangi bir tarafın istemi üzerine, davanın
- adilane bir şekilde kararlaştırılması icap
ettirirse, davayı esasında sonuçlandırmayan geçici
bir emir verebilir.

Görülebileceği gibi geçici emir verilirken göz önünde bulundurulması gereken kriterler:
Davanın adilane bir şekilde kara-ra bağlanmasını icap ettiren bir hal olması,
Verilecek emrin davayı esastan sonuçlandırmamasıdır.

Yüksek İdare Mahkemesi içtihatlarında, Tüzükte yer alan
"davanın adilane bir şekilde karara bağlanmasını icap ettiren bir hal olması" koşulunun 9/1976 sayı-lı Mahkemeler Yasası madde 41 altında, hukuk davalarında ara emri verilmesi için aranan kriterlerin var olması halinde tatmin olduğu kabul edilmektedir. YİM İstinaf 1/2015 D.4/2015'te, ara emri verilmesi ile ilgili kriterlerle ilgili şu görüş yer almaktadı-r:

"Ara emri verilmesi ile ilgili kriterler en son
Birleştirilmiş YİM-İstinaf 5-6/2014 (D.1/2015)'de sayfa 10'da açıkça şöyle izah edilmiştir:

"Yüksek İdare Mahkemesinde, yürütmeyi durdurma emri verilmesi için tatmin edilmesi gerekli unsurlar birç-ok içtihat kararında yer almıştır. Yüksek İdare Mahkemesi Tüzüğü'nün 11. maddesi tahtında, Yüksek İdare Mahkemesine geçici emir verme yetkisi verilmiştir. Tüzükte, geçici emir verilmesi için gerekli tek koşul, davanın adilane bir şekilde kararlaştırılabilm-esi için, böyle bir emrin verilmesine ihtiyaç duyulduğuna mahkemenin kanaat getirmesidir.

İçtihatlara bakıldığı zaman, bu tek koşulun, 9/1976 sayılı Mahkemeler Yasası'nın 41. maddesi altında ara emri verilmesi için aranan kriterlerin var olduğunun ka-bul edilmesi halinde, tatmin edildiğinin kabul edildiği görülmektedir.

İdarenin icra edilebilir bir işleminin açıkça hukuka aykırı olması ve bunun icra edilmesi durumunda, telafisi güç veya imkansız zararların doğabilecek olması karşısında, davayı e-sastan çözmeyecek, yürütmenin durdurulması niteliğinde bir ara emri verilebilir. İçtihatlar, açıkça hukuka aykırılık hali ile yokluk sonucunu doğuran yasa dışılık veya ağır yetki gasbı hallerinde de telafisi imkansız zarar doğup doğmayacağını incelemeden a-ra emri verilebileceğini belirtmektedir.

.............................................................
.............................................................
.............................................................

Yüksek İdare Mahkemesi içti-hatlarında, Tüzükteki bu tek koşulun 9/1976 sayılı Mahkemeler Yasası madde 41 altında hukuk davalarında ara emri verilmesi için aranan kriterlerin var olması halinde tatmin olduğu kabul edilmektedir.

İlke bu olmakla birlikte, Yüksek İdare Mahkemesind-e görülen davaların niteliği gereği, açıkça hukuka aykırılık bulunan davalarda, geçici bir emir verilmesi için 9/76 sayılı Mahkemeler Yasası'nın 41'inci maddesindek