-D.4/90 Birleştirilmiş
YİM 21/87 ve 120/87

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç N. Ergin Salâhi huzurunda
Anayasanın 152. madddesi hakkında.-

YİM 21/87

Müstedi: Veli Eren, 75 Tınaz Tepe Sok. Lâpta.
-ile-
Müstedaaleyh: 1. İskân Bakanlığı vasıtasıyle KKTC'ni temsilen Başsavcılık,
Lefkoşa.
2. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonları vasıtasıyle
KKTC'ni temsilen Başsavcı-lık, Lefkoşa.
3. Girne Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürlüğü vasıtasıyle
KKTC Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Özkul Özyiğit
Müstedaaleyhler namına: A.F. Yeşilada-
Alâkadar şahıs namına: Cahit Yılmazoğlu ve Ahmet Kalkan

YİM 120/87

Müstedi: Veli Eren, 75 Tınaz Tepe Sok. Lâpta.
-ile-
Müstedaaleyh: 1. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonları vasıtasıyle
KKTC'ni temsilen Başsavcılık, Lefkoşa.

2. İsk-ân Bakanlığı vasıtasıyle KKTC'ni temsilen Başsavcılık,
Lefkoşa.
3. İnceleme ve Dağıtım Komisyonu vasıtasıyla KKTC'ni
temsilen Başsavcılık, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

Mü-stedi namına: Özkul Özyiğit
Müstedaaleyhler namına A.F. Yeşilada
Alâkadar şahıs namına: Cahit Yılmazoğlu ve Ahmet Kalkan.

Yasa Maddesi: 41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasası.

İstemin Özeti: YİM 21/89 sayılı başvuruyla Müstedi, başvu-ruya ekli listede belirttiği taşınmaz malları tasarrufunda bulundurduğunu iddia etti ve "T" cetveline işlenmemesi ve kesin tasarruf belgesi verilmemesi yönünde yapılan ihmalin yapılmaması isteminde bulundu. Bilâhare Müstedi 2. başvuruyu dosyalayarak yanlış-lıkla "T" 2 cetveline işlenen 293/1 nolu parselin Müstediden geri alınması veya bu parselin kesin tasarruf belgesinin kendisine verilmemesi yolundaki işlemlerin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi iste-minde bulundu.

OLAY: Güney göçmeni olarak Lapta'ya iskân edilen müstediye "T" 2 cetvelinde gösterilen ve mahkemeye emare olarak dosyalanan bazı mallar tahsis edilmişti Başvuru konusu parsel de Müstedinin iddiasına göre bir bütün olarak ikiye ayrılmış ve b-ir kısmı kayınvalidesine verilmişti. Ancak daha sonra kayınvalidesi adına tahsisli bu maldan damadı Veli Eren leyhine feragat etmiş ve konu parsel Müstediye verilmiştir. Başvuruya katılan İlgili Şahıs ise başvuru konusu parsel içerisinde bulunan yarım inşa-atın, kendisine tahsis edildiğini ve konu parselin bir bütün olarak kendisine verildiğini ileri sürmüştür.

SONUÇ: Başvuru konusu parsel içerisinde bulunan ev ve üzerinde oturduğu parsel İlgili Şahsa 1977 yılında tahsis edilmişti. İhtiâf konusu parsel ifr-az edilerek Müstediye verilmiş fakat, idare daha sonra başvuru konusu parselin zaten İlgili Şahsa tahsisli olduğunu görerek yanlışlığın düzeltilmesi yoluna gitmiştir.
İdare yanlış veya Yasaya uygun olmayan idari tasarrufları daima geri alabilir.
Müst-edi başvurusunda muvaffak olamamıştır. Başvurular redde-dilir.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- Birleştirilmiş YİM 21/87 ve 120/87 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi
kararı.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
1-Dr. Earnest Forsthoff, The Administr-ative Act, sayfa 56.

H Ü K Ü M

Müstedi dosyalamış olduğu Yim 21/87 sayılı başvuruyla başvuruya ekli listede belirttiği taşınmaz malların tasarrufunda bulunduğunu iddia etti ve bu taşınmaz malların "T" cetvellerine işlenmemesi ve kendisine bu malların- kesin tasarruf belegeleri verilmemesi yönünde yapılan ihmalin yapılmaması yönünde emir talep etmekteydi.

Öyle anlaşılıyor ki Müstedinin "T" cetvellerine işlenmesi gerken mallar arasında bulunan Lâpta'da XI.14.E.1'de görülen parsel 293/1 ihtilâf konusu o-lduğundan "T" cetvelleri karara bağlanmamkta ve Müstediye 293/1 parsel dışındaki taşınmaz malların kesin tasarruf belgeleri de verilmemekte idi. Bunu öğrenen Müstedi Yim 120/87 sayılı 2. başvuruyu dosyalayarak Lâpta'da kâin Pafta/Harita numara XI.14.E1'de -görülen parsel 293/1'in yanlışlıkla "T" 2 cetveline işlendiği ve bu parselin Müstedinin "T" 2 cetveline işlenme işleminin durdurulması veya bu hataya binaen konu parselin Müstediden geri alınması veya bu parselin kesin tasarruf belgesinin kendisine verilme-mesi yolundaki işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurama-yacağına karar verilmesi isteminde bulunmuştur. Keza bu başvurusu ile söz konusu 293/1 numaralı parselin üzerindeki yarım inşaatın merhum Hasan Kâmil'e tahsisine dair ola-n kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi isteminde de bulunmuştur.

İlkin mahkeme önünde duruşma olarak getirilen 21/87 sayılı dosya, evrak teati edilirken ihtilâfın sadece 293/1 numaralı parsell-e ilgili olduğu anlaşılmış, daha sonra 120/87 numaralı başvuru dosyalanmış ve ikinci başvuru dosyasının tekemmülü için ilk dosya bekletilmiş, bu arada konu parsel dışında kalan diğer malların kesin tasarruf belgesinin verilmesi yönünde mutabakata varılmışt-ır. Neticede her iki dosya birleştirilerek duruşmaya başlanmıştır. Acak 21/87 sayılı genel mahiyette olan başvuru büyük ölçüde halledilmiş olduğundan duruşma gününde 120/87 sayılı ve 293/1 numaralı ihtilâflı parselin konusunu içeren başvuru esas başvuru ol-arak Mahkeme önünde durmaktaydı.

Taraflar arsında mevcut ihtilâf özetle şöyleydi,

Müstedi Güney göçmeni olup Lâpta'ya iskân ettirilmiş eşdeğerde hak sahibidir. Barış Harekâtından sonra iskân ettirilen Müstediye Emare 2 olarak ibraz edilen "T" 2 cetvell-erinde görülen bazı mallar tahsis edilmiş ve neticede bu mallar "T" 2 cetvellerine işlenmiştir. Bu mallar arasında Lâpta'da Pafta/harita XI.14.E.1'de görülen parsel 293/1 de bulunmaktaydı. Taraflar arsında esas ihtilâf konusu olan da bu parseldir. Müstedin-in iddiasına göre, bir bütün olan 293 numaralı parsel ikiye ayrılarak 293/1 numaralı parsel kayınvalidesi Hayriye Hüseyin'e tahsis edilmiştir. 1985 yılı içerisinde ise kayınvalidesi adına tahsisli bulunan malların bir kısmının oğlu Osman Hüseyin'e bir kısm-ının da Müstedi Veli Eren'e verilmesi için İskân Bakanlığına müracaat edilmiş ve neticede Hayriye Hüseyin''n feragatı üzerine 293/1 numaralı parsel Veli Eren'' verilmiştir.

Başvuruya alâkadar şahıs olarak eklenen merhum Hasan Kamil'in tereke idare memuru- Özkân Hür, avukatı vasıtasıyle dosyalamış olduğu itirazda M.46 A numaralı yarım inşaat halindeki konutun Güney göçmeni olan Hasan Kâmil'e 9.8.1977 yılında tahsis edildiğini, tahsis edilen bu konutun ifraz edilmemiş 293 numaralı parselin içerisinde bulundu-ğunu ve bu nedenle evle birlikte bu parselin bir bütün olarak alâkadar şahsa tahsis edilmiş olduğunu ileri sürmektedir. Keza ileri sürülen iddiaya göre G.İ.D. 30/86 sayılı tahsis belgesi ile alâkadar şahsa tahsis edilen ev ve içinde bulunduğu 293 numaralı -parsel o günlerde ifraz edilmemiş, konu evin inşaatı tamamlanarak tahsis sahibi Hasan Kamil ve ailesi bu evde ikamet etmeğe başlamışlardır. Müteveffa Hasan Kamil'in 14.10.1986'da vefatından sonra hanımı ve kızı evde ikamet etmeğe devam etmiştir. Vefatında-n önce Hasan Kamil, vefatından sonra da ailesi evin üzerinde bulunduğu 293 numaralı parselin tümünü tasarrufunda bulundurup kullanmağa devam etmiş ve şahadette ileri sürüldüğü gibi bu parselin Kuzeyinde bulunan arazideki bir kuyudan su getirmek için ilgili- mercilere müracaat etmiş ve arazinin lâyıkı ile kullanımını sağlamaya çalışmıştır. Yine alâkadar şahsın iddiasına göre Müstedinin yasal olarak konu mal üzerinde bir tasarrufu mevcut olmadığı cihetle meşru bir menfaatı da söz konusu değildir.

Müstedaaley-hleri temsilen itiraz dosyalayan savcılık ise, sair şeyler yanında, Müstedinin "T" cetveline 293/1 olarak işlenen parselin hataen işlendiğini, bu arazi içerisinde, başvuruya alâkadar şahıs olarak eklenen, Güney göçmeni Hasan Kamil'e tahsisli M.46 A numaral-ı ev bulunduğunu ve Hasan Kamil'in veya terekesinin 2,000,000TL. civarında Güney puanları mevcut olup eşdeğerde hak sahibi olduğunu, bu durum gözönünde bulundurulduğunda Müstedinin "T" cetvellerine hataen işlenen 293/1 numaralı parsel "T" cetvelle-rinden ç-ıkarılması gerektiği ve idarenin yapılan hatayı her zaman düzeltme hakkına sahip bulunduğunu ileri sürmüştür.

Başvurunun duruşmasında Müstedi kendisi şahadet vermiş ve Girne Kaza Mahkemesi Mukayyidi Hüseyin Kaymak ile Girne Toprak Komisyonu Başkanı Ali -İhsan Toprakçı'yı şahit olarak çağırmıştır.

Teknik bir şahit olarak mahkemeye çağrılan Hüseyin Kaymak, 707/87 sayılı ceza dosyasını Emare 18 olarak ibraz etmiştir. Bu dosyadan görülebileceği gibi 8.2.1987 tarihinde Lâpta'da Veli Eren'e ait XI.14.E.1 paft-ada 293/1 parseldeki buğday ekili 6 dönümlük araziyi traktör ile sürerek ekine kasti hasar yapmakla, merhum Hasan Kamil Hür'ün oğlu Kamil Hür, itham edilmiş ve aleyhine getirilen davayı kabul ederek belirli bir cezaya çarptırılmıştır.

İkinci şahit olarak- çağrılan Girne Toprak Komisyonu Başkanı Ali İhsan Toprakçı özetle, 293/1 numaralı parselin plânlı toprak dağıtımında Hayriye Hüseyin'e tahsis edildiğine dair defterlere kayıt düşüldüğünün görülmekte olduğunu söylemekte ancak, kendisi son iki yıldan beri -Kıbrıs'ta görevli olduğu cihetle bölgede plânlı toprak dağıtımının ne vakit gerçekleşti