-D.15/2000 YİM 211/97
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152.Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti:Taner Erginel,Gönül Erönen,Seyit A.Bensen.

Davacı: 1. Şenay Kofalı, 35, Atatürk Caddesi, Gönyeli
2. Gül-ay Zorba, 11, Resmiye Abalı Sk.,Gönyeli
3. Sonay Barkut, Tomurcuk Sk.,No.14,Gönyeli
4. Aziz Damdelen, 39,Atatürk Caddesi,Gönyeli
5. Bahire Avcı, Şht.Ahmet Mulla Veli Sk.,No.13
Gönyeli
6. Timuray Kofalı, 1,Cengiz Topel Sk.,Gönyeli
7.- M.Kemal Damdelen, Atatürk Caddesi,Gönyeli
8. Bekir H.Damdelen, Anamurlu Kurtali Sk.,
No.25, Gönyeli

- ile -
Davalı: 1. Bakanlar Kurulu vasıtasıyle Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti,Lefkoşa
- 2. Başbakan vasıtasıyle Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Lefkoşa
A r a s ı n d a .
-
Davacılar namına: Avukat Kıvanç M. Riza
Davalılar namına: Başsavcı Yardımcı Muavini Mustafa Arıkan.

--------------------

H Ü K Ü M

Taner Erginel:Davacılara ait Gönyeli kavşağında Pafta No. XX1,29.W.1 Parsel No.65 olan taşınmaz mal 18.3.1986 tarihinde -Bakanlar Kurulu kararıyle kamulaştırıldı. Kamulaştırma amacı Girne - Lefkoşa anayolunun döner kavşağını bu parsel üzerine yapmaktı. Kamulaştırma kararı 18.3.1986 tarihinde verildiği halde 1997 yılına kadar parselin sadece küçük bir bölümü kullanıldı. Pa-rsel 65'in büyük bir bölümü kullanılmadan olduğu gibi kaldı. Davalılar parsel 65'in tamamını kullanmak için bir proje yapıldığını, buraya daha büyük bir döner kavşak yapılacağını, yeterli para bulunamadığı için geçici olarak küçük bir kavşak yapıldığını f-akat esas projeden vazgeçilmediğini mali kaynak bulunur bulunmaz bunun da gerçekleştirileceğini iddia etmektedirler. Anayasamızın 41(3) maddesi kamulaştırma tarihinden başlayarak 3 yıl içinde kamulaştırma amacının gerçekleşmemesi halinde malın eski sahibin-e iadesini öngörmektedir. Davacılar Anayasamızın bu hükmüne uygun olarak malın kullanılmayan bölümünün kendilerine iadesini talep etmektedirler. 15/62 sayılı Zorla Mal İktisabı Yasasının 15. maddesi ise kamulaştırma amacından vazgeçilmesi halinde iadesind-en söz etmektedir.

Kamulaştırma amacının kısmen gerçekleşmesi ve esas projeden vazgeçilmemesi halinde malın kullanılmayan bölümünün iadesi gerekiyor mu? Bu soru Anayasanın 41(3)'üncü maddesinin yorumu ile 15/62 sayılı yasanın 15'inci maddesinin Anayasay-a aykırı olup olmadığı sorusunu gündeme getirmektedir. Davacı avukatının müracaatı üzerine bu iki konuyu karara bağlanmak üzere Mahkememiz Anayasa Mahkemesine havale etti. Anayasa Mahkemesi ise davada ön itiraz bulunduğunu ve Anayasa Mahkemesinin kararın-dan önce ön itirazın karara bağlanmasının daha uygun olacağını belirterek dosyayı Mahkememize iade etti. Bu nedenle ön itiraz konusunu ele alarak yanıtlamaya çalışacağız.

Ön itiraz konusu şöyle özetlenebilir, Davacılar avukatı 18.11.1987 tarihinde bu da-vayı açmadan önce Başbakan Sayın Derviş Eroğlu'na bir mektup göndererek dava konusu parsel 65'in ihtiyaç fazlasının müvekkillerine iadesini talep etti. Bu mektup şöyledir.

"KIVANÇ M.RİZA
Barrister-at Law
Tel:227 2130 -11 Haziran 1997
Fax:228 8998
Sayın Derviş Eroğlu,
KKTC Başbakanı,
23 sayılı ve 18 Mart 1986 tarihli Resmi Gazetenin Ek III'ünde 133 sayılı Amme Enstrumanı gereğince yayınlanan bir Kamulaştırma Emri ile kamu ulaşımının sağlanması, idamesi ve geliştirilmes-i amacıyle bazı taşınmaz malların kamulaştırıldığı malumlarınızdır, bu şekilde kamulaştırılan mallar arasında Gönyeli'de kâin olup özel mülkiyette bulunan ve XXI/29.W.1 sayılı Devlet Kadastro planında Blok B'de 65 sayılı parselin bir kısmı da bulunmaktadır-. Söz konusu parsel ilgili zamanlarda Gönyeli sakini olup halen vefat etmiş bulunan Hasan Damdelen namıdiğerle Hasan Aziz Damdelen'e ait idi.
2. 15/1962 sayılı Zorla Mal İktisabı Yasasının 15'inci maddesine göre, söz konusu Yasa kuralları gereğince kamula-ştırılan bir mal, 3 sene zarfında, ihtiyaç fazlası olduğu takdirde, iktisabı yapan makam tarafından, kendisinden iktisap edilen kişiye veya tereke idare memurlarına veya varislerine teklif edilir, halbuki, yukarıda mezkûr 65 sayılı parselin kamulaştırılan -kısmının büyük bir parçası aradan 3 seneden çok fazla bir müddet geçmiş olmasına rağmen iktisap edildiği amaç için kullanılmadığı ve/veya fazla olduğu halde 15/62 sayılı Yasanın 15'inci maddesi gereğince merhum Hasan Damdelen'in varisleri olan müvekkil-ler-imden Şenay Kofalı, Gülay Zorba, Sonay Barkut, Bekir Damdelen, Aziz Damdelen, Mustafa Kemal Damdelen, Timuray Kofalı ve Bahire Avcı'ya herhangi bir teklifin yapılmış olmadığı müşahade edilmiştir. Bu durumda, gerekenin yapılması ve söz konusu 65 sayılı par-selin ihtiyaç fazlası kalan kısmının yukarıda mezkûr müvekkillerime teklif edilmesi için tavassut etmenizi mezkûr müvekkillerim adına rica eder, saygılar sunarım.
(Kıvanç M.Riza)
Avukat.
Dağıtım:1.Sayın -Serdar R.
Dentaş, KKTC Başbakan
Yardımcısı
2.Sayın Akın A.Sait,
KKTC Başsavcısı."

Mektuba bir yanıt alamaması üzerine Davacılar avukatı 18.11.1987 tarihinde önümüzdeki davayı açtı. Davanın açılmasından sonra Başba-kan