-D.35/92 YİM 194/92

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturun Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Taner Erginel huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakında

Müstedi: Veli Gürpınar, Geçitkale-.
ile
Müstedaaleyh: Polis Genel Müdürlüğü vasıtasıyle KKTC Başsavcılığı
Lefkoşa..
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Serhan Çınar.
Müstedaaleyh namına: Mustafa Arıkan.

Yasa Maddesi: -51/84 sayılı Polis Örgütü (Kuruluş, Görev ve Yetkileri) Yasasının 109(2) ve 123 maddeleri ile 27/92 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasasının 4. maddesi.

İstemin Özeti: Müstedi aleyhine açılan disiplin davası duruşmasının müstedinin Yüksek İda-re Mahkemesine yaptığı başvuru sonuçlanıncaya dek ertelenmesi talebi.

OLAY: Bir polis çavuşu olan Müstedi aleyhien Pois Disiplin Yargıcı önünde bulunan dava nedeni ile Müstedi dosyayı incelemek istedi. Disiplin Yargıcı olaya önce olumlu bakmakla birlikte -bilahare evrakların fotokopilerini vermediği gibi, daha önce verilen inceleme izni de geri alındı. Müstedi disiplin yargıcının ret kararına karşı istinaf dosyaladı. Bunun üzerine Polis Genel Müdürü Müstedi avukatına bir yazı göndererek Polis örgütü Yasasın-a göre ara kararlara karşı istinaf dosyalama hakkının bulunmadığını bildirdi. Müstedi Polis Genel Müdürünün bu yazısı üzerine başvuru dosyaladı ve ara emri talebinde de bulundu.
SONUÇ: Sanığı temel yasal konularda haklı bulmama rağmen Müstedi lehine ara e-mri vermeği uygun ve doğru bulmuyorum.
İddia ret ve iptal edilir.

H Ü K Ü M

Polis Genel Müdürlüğünde çavuş olarak görev yapan Müstedi aleyhine, Polis Disiplin Yargıcı önünde 82/92 sayılı bir disiplin davası açıldı. Müstedi bu davaya ilişkin olarak- Polis Genel Müdürünün verdiği 30.9.1992 tarihli kararın iptali için Yüksek İdare Mahkemesine başvuru dosyaladı. Müstedi, başvurusuna ek olarak bir de ara emri istidası dosyalayarak başvuru sonuna değin disiplin duruşmasının ertelenmesini talep etti.

Önü-müzdeki ara emri istidasına ilişkin olgular özetle şöyledir: Bir polis çavuşu olan Müstedi aleyhine Polis Disiplin Yargıcı önünde 82/92 sayılı bir disiplin davası açıldı. Duruşmada yapacağı savunmaya hazırlanmaya çalışan Müstedi, Araştırma Savcısı Müfetti-ş muavini Kâzım Taşdemir'e başvurarak soruşturma dosyasını incelemek istedi. Soruşturma Savcısı önce Müstedinin bu talebini olumlu karşılayrak ona dosyayı inceleyebileceğini söyledi. Müstedinin talebi ve ona verilen yanıt 51/84 sayılı Polis Örgütü (Kuruluş-, Görev ve Yetkileri) Yasasının 109(2) maddesine dayanmaktadır. Bu madde şöyledir:

"109. (1) ...........
-(2) Hakkında ithamname düzenlenen polis mensubu, soruştur-maya ilişkin tüm belgeleri incelemeye, tanık dinletmeye ve kendisini ya doğrudan doğruya veya bir meslektaşı veya bir avukat vasıtasıyla savunma hakkına sahiptir."

Görülebileceği gibi bu madde Müs-tediye soruşturmaya ilişkin tüm belgeleri inceleme hakkı tanımaktadır. Ancak bu inceleme hakkı nasıl kullanılacaktır veya inceleme hakkının sınırları nelerdir? Müstedi aynı maddenin kendisine tanıdığı diğer bir hak olan avukat tutma hakkını kullanmıştı. Bu- nedenle Savcının tanıdığı dosyayı şahsen inceleme veya dosyada bulunan ifade ve belgeleri okuma olanağını yeterli bulmadı ve avukatına götürmek için belgelerin birer suret veya fotokopisinin kendisine verilmesini rica etti. Bu talep Polis Disiplin Savcısı- Kâzım Taşdemir'e aşırı gelmiş olmalı ki 109(2) maddenin belirttiği "soruşturmaya ilişkin tüm belgeleri inceleme" hakkının ne anlama geldiğini Hukuk Dairesine sormaya karar verdi. Hukuk Dairesinin verdiği 10 Eylül 1992 tarihli yanıtın savunma üzerinde bir- şok etkisi yaptığını söyleyebiliriz. Bu yaıt şöyledir:

"Konu: Disiplin Davalarında Belgeleri İnceleme İstemi Hakkında.

İlgi yazınıza atfen yasal durum incelenmiştir.

Gerek Anayasanın 121'nci maddesi, gerekse değiştirilmiş şekliyle 51/84 sayılı Polis- Örgütü (Kuruluş, Görev ve Yetkileri) Yasasının Polis Mensuplarının displin işlemlerine ilişkin 13'üncü bölüm kuralları, hakkında disiplin işlemleri başlatılan polis mensuplarına savunma hakkının eksiksiz verilmesi amacını gütmeketdir. Hakkında displin işl-emi yapılan bir Polis mensubu duruşmada çağrılan tanıkları istintak etme hakkına sahiptir. Ancak, tanık olarak çağrılan kişinin daha önce vermiş olduğu ifade, emare olarak sunulmayacğı için bu ifadeyi ne duruşma öncesi ne de duruşma aşamasında incelenmesi -veya suretlerinin talep edilmesi mümkün değildir. Tanık olarak çağrılmayan kişilerin ifadeleri veya düzenledikleri belgeler Mahkemeye emare olarak sunulacaksa bu belgelerin suretleri emare aşamasında Polis mensubunun kendisi veya avukatı tarafından incelen-ebilir ve suretleri kendisine verilebilir."

Bu görüşe göre:

a) Eğer bir tanık şahadet verecekse onun polise verdiği ifadeyi görmek veya incelemek mümkün değilidr. Çünkü tanık, duruşmada istintak edilebileceğine göre savunma ifadeleri görmese bile savun-ma hakkını eksiksiz yerine getirebilir.

b) Emare olarak sunulmayacak belgeleri Müstedinin incelemesi mümkün değildir. (Yazının karşıt anlamından bu çıkmaktadır.)

c) Tanık olarak dinlenmeyecek kişilerin ifadeleri veya düzenledikleri belgeler Mahkemeye e-mare olarak sunulacaksa, savunma bu belgelerin suretlerini inceleyebilir veya suretler onlara verilebilir.

Bu görüşü okuyan kişi derhal "tanık olarak dinlenmeyecek bir kişinin ifadesi veya düzenlediği belge Mahkemeye emare olarak ibraz edilebilir mi?" so-rusunu sormak zorunda kalır. Bu soruya verilecek yanıt olumsuzdur. Çünkü bizim hukuk sistemimizde bir belge Mahkemeye ancak onu hazırlayan kişi tarafından sunulabilir. Gerçi bu kuralın istisnaları vardır. Fakat bunlar o kadar ender hallerde gerçekleşebilec-ek istisnalardır ki bu istisnalara burada bir kategori olarak değinmeye ve dikkate almaya gerek yoktur. Özetle yasanın "soruşturmaya ilişkin tüm belgeler incelenebilir" şekline dönüşmüştü. Bu görüşü alan Disiplin Savcısı Müstediye ifadelerin suretlerini ve-rmediği bir yana, daha önce tanıdığı dosyadaki belgeleri okuma hakkını da geri aldı.

11 Eylül 1992 tarihinde disiplin duruşması başlayınca Müstedi avukatı aynı müracaatı Disiplin Yargıcına yaptı. Yani bu kez Disiplin Yargıcından soruşturmaya ilişkin belg-eleri inceleme izni istedi. Disiplin Yargıcı da 109(2) maddeyi Hukuk Dairesi gibi yorumlayarak bu talebi reddetti. Disiplin Yargıcının ret kararına karşı Müstedi avukatı Polis Hizmetleri Komisyonuna bir istinaf dosyaladı. Müstedi avukatı yaptığı bu ara ist-inafın dinlenmesini beklerken Polis Genel Müdüründen 30 Eylül 1992 tarihli bir yanıt aldı. Bu yanıt şöyledir:

"SAYIN SERHAN ÇINAR,
AVUKAT,
22 MAHKEMELER ÖNÜ, ONAR İŞ HANI, KAT 3
LEFKOŞA.

İLGİ: Polis Hizmetleri Komisyonuna hitap eden 21 Eylül 1992
- tarihli istinaf dilekçeniz.

1. Müvekkiliniz Polis Çavuşu Veli Gürpınar aleyhindeki 82/92 sayılı disiplin davasında Disiplin Yargıcının 11 Eylül