-D.29/2018 YİM: 192/2015

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasa'nın 152. Maddesi Hakkında

Mahkeme Heyeti: Mehmet Türker, Tanju Öncül, Beril Çağdal.

Davacı: Hüseyin Kozanoğlu, Kenan Evren Sokak, No:23, Akdoğa-n -
Gazimağusa

- ile -

Davalı: Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanlığı vasıtasıyla, KKTC
Başsavcılığı - Lefkoşa

İlgili Şahıs: Toycan Özdoğanlar, Sivil Havacılık Dairesi,
Lefkoşa

- A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avukat Süleyman Dolmacı
Davalı namına: Savcı Meryem B. Özduran
İlgili Şahıs namına: Avukat Ayşen Y. Türk

-------------

K A R A R

Me-hmet Türker: Davacı, Sivil Havacılık Dairesinde açılan
I. Derece Hava Trafik Kontrol Ekip Sorumlusu Mevkiine atanmaması ve bu Mevkiye İlgili Şahıs Toycan Özdoğanlar'ın atanması üzerine, Davalı aleyhine bu davayı dosyalayıp, davadaki taleplerde bulunmuştur.-

Davacının davadaki talepleri aynen şöyledir:
"A- Davalının, İlgili Şahıs Toycan Özdoğanlar'ı dava
konusu I. Derece Hava Trafik Kontrol Ekip Sorumlusu
münhali için Hizmet Şemasında Aranan Nitelikler
kısmında 'İngilizce bilmek' nit-eliğini haiz
olduğunu kabul etmekle ve/veya İlgili Şahsın münhale
müracaatını kabul etmekle ve/veya müracaatını
reddetmemekle ve/veya İlgili Şahsı sınava kabul
etmekle ve/veya sınava çağırmakla ilgili karar
ve/veya kararların-ın ve/veya bu karar ve/veya
kararlar tahtında yapılan işlemlerin ve/veya fiil
ve eylemlerin etkisiz ve hükümsüz olduğuna ve
herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair mahkeme
emri veya hükmü,

B- Davalının, Davacıya yaptığı sözlü s-ınavda yasal
mevzuat ve/veya Tüzük uyarınca öngörülen kriterleri
ve/veya Davacının yurt içi, yurt dışı Hizmetiçi
Eğitim, Seminer, Konferansa katılmak ile ilgili
kriteri ve/veya durumunu ve/veya belgelerini dikkate
almadan ve/v-eya bu hususlarla ilgili Davacının
almaya hak kazandığı puan ve/veya puanları Davacıya
vermemekle ve buna bağlı olarak Davacının puanını
İlgili Şahsın puanından daha az olarak tespit eden
ve Davacıyı terfi ettirmeyen ve/veya İlgili- Şahsı
terfi ettiren karar ve/veya kararların ve buna bağlı
olarak yaptığı işlemlerin etkisiz ve hükümsüz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına
dair mahkeme emri ve/veya hükmü,

C- Davalının, İlgili Şahsın aranan nit-eliklerde
belirtilen İngilizce bilmek niteliğini haiz
olduğuna dair ibraz ettiği belgeleri kabul etmekle
ve/veya bu belgeleri reddetmemekle ve/veya bu
belgelere bağlı İlgili Şahsa puan vermekle ve buna
bağlı karar ve/veya k-ararlar alıp, işlem ve/veya
işlemler yapmakla ve/veya İlgili Şahsı terfi
ettirmekle yapmış olduklarının etkisiz ve/veya
hükümsüz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğuramayacağına dair mahkeme emri veya hükmü,

D- Davalı tarafından- alınan ve takriben 28/08/2015
veya o tarihlerde Davacının bilgisine gelen Sivil
Havacılık Dairesi I. Derece Hava Trafik Kontrol
Ekip Sorumlusu mevkiine Davacının atanmamasını
ve/veya alınmaması ve/veya terfi ettirilmemesi
ve-/veya İlgili Şahıs Toycan Özdoğanlar'ın alınması
ve/veya atanması ve/veya terfi ettirilmesini
öngören karar ve/veya kararların ve buna bağlı
yapılan işlem ve/veya işlemlerin etkisiz ve
hükümsüz olduğuna ve herhangi bir sonuç
- doğuramayacağına dair mahkeme emri veya hükmü,"
Davalı ve İlgili Şahıs Davacının Talep Takririne karşı müdafaa dosyalayarak Davacının iddialarını reddederek, davanın iptalini talep etmişlerdir.

Davanın duruşmasında, Davacı, davasını ispat için -kendisi şahadet vermiş, başka bir tanık çağırmamıştır. Davalı için ise Genel Sekreter Metin Gültekin şahadet vermiştir. İlgili Şahıs kendisi şahadet vermediği gibi herhangi bir tanık da celbetmemiştir.

Taraflar mutabakatla 49 adet emare sunmuşlar ve -ihtilâfsız olguları müştereken beyan etmişlerdir.

MÜŞTEREKEN BEYAN EDİLEN İHTİLAFSIZ OLGULAR:
Kamu görevine atanan Davacı, 9/5/1989 - 23/7/1993 tarihleri arasında Su İşleri Dairesinde çalışmıştır. Bilahare Sivil Havacılık Dairesine geçerek çalışmay-a devam etmiş ve 1/12/2007 tarihinden itibaren Sivil Havacılık Dairesinde
I. Derece Hava Trafik Kontrolörü olarak görev yapmaktadır.

İlgili Şahıs 1/3/1993 tarihinde kamu görevine başlayarak 1/3/1993 tarihinden 4/7/1993 tarihine kadar Eski Eserler Da-iresinde 5/7/1993 tarihinden itibaren de Sivil Havacılık Dairesinde kamu görevine devam edip, 1/12/2007 tarihinden itibaren Sivil Havacılık Dairesinde I. Derece Hava Trafik Kontrolörü olarak görev yapmaya başlamıştır.

21/3/2014 tarihinde Davalı tara-fından Sivil Havacılık Dairesi Münhal Terfi Kadroları ilân edilmiştir. Dava konusu
I. Derece Hava Trafik Kontrol Ekip Sorumlusu Kadrosu
1 adet münhaldir. Gerek Davacının gerekse İlgili Şahsın Hizmet Şemasına göre, halen bulundukları kadroda görev yapabil-mek için İngilizce bilmek şartı aranmaktadır. Dava konusu Münhal Kadronun Hizmet Şemasında da İngilizce bilmek şartı vardır. Söz konusu münhale Davacı ve İlgili Şahıs müracaat etmişlerdir.

Davalı yapılan müracaatları değerlendirdikten sonra, adayları-n halen bulundukları mevcut kadrolarında İngilizce bilme şartı olduğu ve münhal kadroda da aynı ifade ile İngilizce bilme arandığı için müracaatçılardan ayrıca İngilizce belgesi talep edilmemiştir.

Dava konusu münhal kadro için yapılan yazılı sınavda- Davacı 66, İlgili Şahıs 76 puan almıştır. Davacı 60. Dönem
ATC Kursu Belgesinden 5, mülâkat aşamasında sunmuş olduğu Smart Kart ATC Simulator Kurs Belgesinden 5 olmak üzere toplam
10 puan almıştır. Davacı, mülâkat safhasında, Komisyon huzurunda başka be-lge sunmamıştır. İlgili Şahıs ise 61. Dönem ATC Temel Kurs Belgesinden 5, mülâkat aşamasında sunduğu Gelişen Havacılık Sempozyumu Belgesinden 5, 2012 İşlem Net Semineri Belgesinden 5 puan olmak üzere, toplam 15 puan almıştır.

Yapılan puanlama sonucu-nda Davacı, kriter puanlarda kıdem
20, yabancı dil 15, performans 15, görevi ile ilgili katıldığı kurslar 10 olmak üzere toplam 60 puan almıştır. Görevi ile ilgili kendini ifade etme ve genel değerlendirmede 30 üzerinden 29 puan alıp, yazılı sınavı ile bir-likte yapılan hesaplama sonucunda toplam 75.20 puan almıştır (Emare 42).

Yapılan puanlama sonucunda, İlgili Şahıs ise kriter
puanı olarak 20, yabancı dil belgesi olmadığı için 0 puan, performans değerlendirmesinden 15 puan, kurs belgelerinden 15, t-oplam 50 puan almıştır.

Görevi ile ilgili kendini ifade etme ve genel değerlendirmeden de 30 üzerinden 28 puan alıp yapılan hesaplama sonucunda toplamda 76.80 puan almıştır.

Bu puanlar neticesinde, İlgili Şahıs, 4/9/2015
tarihinden itibaren Da-valı tarafından I. Derece Hava Trafik Kontrol Ekip Sorumlusu olarak atanmıştır (Emare 23).

İNCELEME
İlgili Şahıs Avukatı gerek müdafaasında gerekse duruşma safhasında, Davacının bu karardan etkilenen meşru bir menfaati olmadığını, bu nedenle Davacı-nın davasının ileri gitmeden iptal edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

İlgili Şahıs Avukatına göre, Davacının şahadetinde kabul ettiği üzere, Davacı 1/5/2018 tarihinde emekli olacağından, Davacının bu davada güncel ve meşru bir menfaati kalmamışt-ır.
Bu nedenle davanın iptal edilmesi gerekmektedir.

Davacı Avukatı ise, Davacının halen bulunduğu mevkideki bareminin 14/15 olduğunu, dava konusu münhal kadronun bareminin ise 15/16 olduğunu, bu kadroya atanmaması nedeniyle halen bulunduğu barem -14/15'ten emekli olduğunu, Davalı
Davacıyı münhal kadroya atamış olsaydı Davacının barem 16'nın 12. basamağından emekli olacağını ve emekli maaşı ile emeklilik ikramiyesinin bu bareme göre hesaplanıp daha fazla emekli maaşı ve ikramiye alacağını, bu kadroy-a atanmadığı nedeniyle daha az emekli maaşı ve ikramiye aldığını bu nedenle zarara uğradığını, bu idari karardan dolayı zarara uğradığı nedeniyle tazminat talep edebilmek için dava konusu idari kararın iptal edilmesi gerektiğini, dolayısıyla meşru menfaati-nin devam ettiğini iddia etmiştir.

İdari davalarda meşru menfaat şartı, davanın bir ön koşulu olup davanın ileri gidip esastan incelenebilmesi için öncelikle ele alınması gerekmektedir.

Anayasa'nın 152. maddesinin 2. fıkrasına göre, iptal dava-ları, sahip olduğu meşru menfaati dava konusu yürütsel veya yönetsel karar veya işlem veya ihmal yüzünden olumsuz yönde doğrudan doğruya etkilenen kişiler tarafından açılabilir. Menfaatin meşru sayılabilmesi için hukuki bir durumdan çıkması veya böyle bir -duruma dayanması gerekir.

Davacının bu davada meşru menfaatinin olup olmadığını saptayabilmek için Davacı Avukatının karar tarihinde maaşı barem 14/15'te olan Davacının baremi 15/16 olan dava konusu münhal mevkiye atanmaması ve kendisine daha az emek-li maaşı ve emeklilik ikramiyesi verilmesi nedeniyle zarara uğradığı ve
bu nedenle zarar-ziyan talebi ile bir dava açabilmesi için Davalının kararının hükümsüz kılması gerektiğinden meşru menfaatin devam ettiği iddiasının incelenmesi gerekmektedir.

D-avacının, idarenin aldığı bir idari karar nedeniyle zarara uğradığı ve bu nedenle idareden tazminat talebi olacağı nedeniyle idarenin kararına karşı iptal davası açtığı durumlarda Davacının meşru menfaati ile ilgili olarak Yüksek İdare Mahkemesi YİM 155/20-12 D.25/2014 No.lu davadaki kararda şöyle demektedir:

"KKTC'de, Yüksek İdare Mahkemesinin birçok kararında
benimsediği prensibe göre, davanın dosyalandığı
tarihte ve davanın dinlendiği tarihte, Davacının
meşru menfaatının olması gerek-mektedir. (Gör: YİM/İstinaf
9/2010 ve 10/2010 D.1/2011 ve YİM 177/2007 D.34/2010)

Bu konuda Zaim Necatigil, KKTC Anayasa ve Yönetim
Hukuku isimli eserinde, sayfa 95'te şöyle demektedir:

'Meşru menfaatın hem iptal davasının açıldığ-ı
zaman, hem de davanın işitilme aşamasında mevcut
olması gerekmektedir. Bu konuda Sıddık Sami Onar
şu görüşe yer vermektedir:
Menfaatın halen mevcut olması, davanın ikamesi
ve hiç olmazsa intacı zamanında mevcut ve tahakkuk
- etmiş olması demektir. İleride husulü melhuz olan,
düşünülen, ihtimal dahilinde bulunan bir menfaat
iptal davası açmak selâhiyeti vermez.'

Benimsenen bu prensiplere rağmen, Yüksek İdare
Mahkemesi, karardan olumsuz yönde etkil-enen kişilerin
Anayasa'nın 152. maddesinin 6. fıkrasının öngördüğü
şekilde dava açıp İdareden tazminat talep edebilmesi
için, idari kararın iptal edilmesi gerektiği sebebiyle,
kararın yürürlük süresi dolsa dahi, kişinin meşru
- menfaatinin devam ettiğini kabul etmiştir.

Bu konuda YİM 149/81 D.21/82'de şöyle denmektedir:

'Ayrıca bu gibi davalarda meşru menfaatı direkt
olarak ve bilhassa maddi yönden etkilenen kişiler
açısından, sakat olduğu ileri sürül-en idari kararın
iptal edilmesi, konu kararın, süresini vey