-D.40/87 YİM 187/86
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celal Karabacak Huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında

Müstedi: Ümit A. Özdil, 42 Müft-ü Raci Efendi Sokak, Lefkoşa
- ile -
Müstedaaleyh: 1. KKTC Sosyal Sigortalar Dairesi, Lefkoşa Şube Müdürlüğü, Lefkoşa,

2. KKTC Sosyal Sigortalar Dairesi Müdürü, Lefkoşa,

3. KKTC Bakanlar Kurulu, Lefkoşa,

- A r a s ı n d a.

Müstedi bizzat hazır.
Müstedaaleyh namına: Hakkı Önen

Yasa Maddesi: 16/1976 Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının 4(3), 8 ve geçici 6 maddesi, 19/1981 sayılı Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar -(Değişiklik) Yasasının 68. maddesi ve 26/1985 sayılı Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar (Değişiklik) Yasasının 3. maddesi.

İstemin Özeti: a) 1.9.1977 tarihinden itibaren sigortalı olarak ve/veya prim ödemek için yapmış olduğu müracaatı reddeden Müstedaaleyh 1 -kararının veya isteminin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi,
B) Müstedaaleyhlerin Müstedinin ödemeyi teklif ettiği primleri almayı ve/veya kabul etmeği ihmal etmesi işleminin yapılmaması gerekektiğine v-e ödemeyi teklif ettiği primlerin kabul edilmesi gerektiğine karar verilmesi istemi.

OLAY: Kamu görevinden emekli olan Müstedi, 1 Eylül 1977 tarihinde kendi nam ve hesabına serbest avukatlık yapmağa başladı. 1976 Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının -4(3) ve 8. maddelerine göre "Kendi nam ve hesabına çalışanlar sigortalı olma yükümlülüğünden vazgeçemezler, kendiliklerinden sigortalı olurlar" maddelerine rağmen geçici 6. maddenin kendi menfaatini kısıtladığı iddiası ile, sosyal sigortaya gerekli kaydı y-aptırmadı, ödemede de bulunmadı.
Bilahare yasa değişti ve yeni geçici 6. madde kondu. Müstedi bunun üzerine sigortalı oldu ve primlerini de ödemeğe başladı. Daha sonra Yasanın 3. maddesi değişti ve yeni bir paragraf ilave edildi. Bu madde ile geriye dön-ük sigortalı olabilmeğe bir sınırlama getirildi. Müstedi bundan faydalanmak istedi. Önceleri müracaatları kabul edilmesine rağmen bilahare müracaatı red edilmiş ve ödediği primlerini de geri alması istenmiştir.
Müstedinin başvurusu Müstedaleyhin bu kar-arından yapılmıştır.

SONUÇ: İdare hukuku prensiplerine göre, idari kararlar alındıkları tarihte yürürlükte olan yasa ve mevzuata uygun olmalıdırlar. Bu başvurudaki kararın alındığı tarihte geçici 6. madde yürürlükte değildi. Bu madde yürürlükten kalktığın-a ve hiç konmamış gibi muamele göreceğine göre, bu tarihten itibaren kendi nam ve hesabına çalışan emekli kamu görevlileri ile kamu görevinden emekli olmayan kendi nam ve hesabına çalışan diğer sosyal sigortalılar arasındaki fark tamamen ortadan kalkmıştır-. Bu durumda Müstedi avukat olarak çalışmağa başladığı tarihten itibaren sosyal sigortalı olmak durumundadır. Müstedinin 1.9.1977-28.2.1981 tarihleri arasındaki devre için sosyal sigortalı olması yasa gereğidir. Sonuç olarak Müstedinin belirtilen tarihler -arasındaki devrenin sosyal sigortalı olarak kaydının yapılmasını red ve ödemiş olduğu prim ve gecikme zammı ve faizlerin iadesini öngören kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.
Başvurunun ihm-al ile ilgili paragrafı reddedilir.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- A.M.l 1/79 sayılı Anayasa Mahkemesi kararı.
2- YİM 133/78 sayılı Galip Erdil v. KTFD arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
3. YİM 49/79 sayılı Ümit A. Özdil ile S-osyal Sigortalar Dairesi arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.

HÜKÜM

İşbu başvuru ile Müstedi Ümit A. Özdil Mahkemeden aşağıdaki taleb- lerde bulunmaktadır:

"A. .Müstedaaleyhlerin ve/veya Müstedaaleyh No:l ve/veya 2'nin Müs- tedinin 1-.9.1977 tarihinden itibaren sigortalı olmak ve/veya 1.9.1977 tarihi ile 28.2.1981 tarihi arasındaki süre için prim ödemek için yapmış olduğu müracaatı reddeden ve/veya mezkur süre için Müstedinin ödemiş olduğu primlerin Müstediye iadesini öngören ve Müsted-aaleyh No:l'in III/LŞ/1-20-86 sayılı ve 7.10.1986 tarihli yazısı ile Müstedinin bilgisine getirilmiş olan karar ve/veya işlem ve/veya eylemin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına Muhterem Mahkemenin karar vermesi,

B. -Müstedaaleyhlerin ve/veya Müstedaaleyh No:1 ve/veya 2'nin Müste- dinin 1.9.1977 tarihi ile 28.2.?981 tarihi arasında ödemiş olduğu ve/veya ödemeyi teklif ettiği primleri almayı ve/veya kabul etmeyi ihmal etmesinin tamamen yapılmaması gerektiğine ve yapılma-sı ihmal olunan eylem veya işlemin yapılması gerektiğine, yani Müstedinin 1.9.1977 tarihi ile 28.2.1981 tarihi arasındaki süre için ödemiş ve/veya ödemeyi teklif etmiş olduğu primlerin Müstedaaleyh No:l ve/veya 2 tarafından alınması ve kabul edilmesi gerek-tiğine Muhterem Mahkemenin karar vermesi,"

Duruşmada tanık çağrılmamış, emarelerin ibrazından sonra, konu üzer- rinde tarafların hitabeleri dinlenmiştir.

Taraflar arasında olgularda herhangi bir ihtilaf yoktur. Bu olgular ise, özetle şöyledir:

Müsted-i 1932 doğumludur. Emekli bir kamu görevlisi olup 26/1977 sayılı Emeklilik Yasası altında Devletten emeklilik maaşı almaktadır. Emare 1'e göre, 1.8.1977 tarihinde, avukat olarak icrai meslek etmek için, Yüksek Mahkemeden Avukat Ruhsatı almıştır. Kamu görev-inden emekli olmasını müteakip de, takriben 1 Eylül 1977 tarihinde, kendi nam ve hesabına avukatlık yapmağa başlamıştır.

1976 Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının 4(3) ve 8. maddelerine göre, kendi nam ve hesabına çalışanlar herhangi bir işte çalışmay-a başlamalarıyla kendiliklerinden sigortalı olurlar, sigortalı olma hak ve yükümlülüğünden kaçınılmaz ve vazgeçilmez. Buna rağmen Müstedi, mezkur Yasa'nın geçici 6. maddesinin kendisine Sosyal Sigortalar Fonundan herhangi bir yaşlılık menfaatı sağlama olan-ağı vermediği gerekçesiyle, çalışmağa başladığı tarihte veya daha sonra Sosyal Sigortaya gerekli kayıt ve işlemlerini yaptırmamış, herhangi bir ödemede de bulunmamıştır.

Müstedinin alacağı menfaati kısıtlandığını iddia ettiği Yasa'nın ilgili zamanlardaki- Geçici 6. maddesi aynen şöyleydi:

"6. 4. maddenin ( 1 ). fıkrasında yazılı niteliği haiz surette istihdam edilen kişilere veya bu kişilerin diğer hak sahiplerine, bu Yasada belirtilen mahiyette gelir veya aylık ödemeyi gerektiren haller veya benzerlerin-den dolayı, istihdamları sırasında tabi tutuldukları statü hüküm ve şartlarına göre bağlanan ve Devlet Bütçesinden karşılanan iş kazası veya meslek hastalığı hali sürekli tam veya kısmi iş görmezlik esas gelirleri veyahut bu Yasaya tabi sigortalı olmamak ş-artı ile mallülük, emeklilik, yaşlılık, dulluk, ölüm halleri esas aylıkları ile bu gelir veya ayrılıkları ayrıca Devletce uygulanan veyahut bu gelir veya aylıklara ilişkin hayat pahalılığı gibi herhangi nam altında ek olarak verilmesi kabul edilen ödemeler- tutarı bu Yasada ayrıca düzenlenmemiş olduğu takdirde Devlet Bütçesinden ödenmeye devam olunur.

Bu maddede belirtilen kişilere bu maddeye göre Devlet Bütçesinden yapılan esas ve ek aylık ödemelerin tutarları ile bu kişilerin bu Yasaya göre sigortalılı-klarından dolayı Bakanlıkca Sosyal Sigortalar Fonundan bağlanan Sigorta gelirlerinin veya aylıklarının toplamı, sigortalı olarak gelir veya aylığın bağlandığı tarihte bu şekilde bağlamaya esas tutulan en son aylık ücret veya gelir basamağından fazla olamaz-, bu suretle hasıl olacak fazlalıklar, Sosyal Sigortalar Fonundan bağlanan miktarlardan düşürülerek usulünce ödenir."

Emare 2'den de görüleceği gibi, Başsavcılık 8.10.1980 tarihinde, Lefkoşa Kaza Mahkemesinde açmış olduğu 2708/80 sayılı ceza davasıyla, M-üstediyi 16/1976 sayılı 1976 Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasası'nın ilgili
maddeleri uyarınca 1.7.1976-25.5.1978 tarihleri arasında işyeri bildirgesini en geç 1 ay içinde ilgili kuruluşa vermek ve 14.7.1978 tarihinde ihtara rağmen kendi namına sosyal si-gorta primlerini ödememekle itham etmiştir.

Bu arada, 25 Kasım 1980 tarihinde, Anayasa Mahkemesi AM 11/79 sayılı Ümit A. Özdil ile Sosyal Sigortalar Dairesi Lefkoşa Şube Müdürlüğü ve diğeri arasındaki YİM 49/9 sayılı havalede, kendi nam ve hesabına çalış-an bir emekli kamu görevlisi ile kamu görevinden emekli olmayan kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan diğer bir sosyal sigortalının aynı primleri ödemelerine rağmen, emekli kamu görevlilerinin diğerlerine nazaran Sosyal Sigortalardan daha az veya hiç menf-aat sağlayamıyacakları nedeniyle 16/1976 sayılı 1976 Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasası'nın 4(3) maddesinin kamu görevinden emekli olanları içerdiği oranda, An