-D.24/2001 YİM 182/97
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti: Metin A. Hakkı, Mustafa H. Özkök, Seyit A. Bensen.
Davacı: Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi, Lefkoşa
- ile --
Davalı: 1. KKTC Başbakanı vasıtasıyle KKTC
2. KKTC Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC
3. Çalışma ve İskan Bakanlığı vasıtasıyle KKTC
4. İskan ve Rehabilitasyon Dairesi vasıtasıyle KKTC
5. Eşdeğer Tazmin Komisyonu ve/veya İska-n Encümeni
vasıtasıyle KKTC
6. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu vasıtasıyle
KKTC
7. İnceleme ve Dağıtım Komisyonu, vasıtasıyle KKTC
8. Tapu ve Kadastro Dairesi vasıtasıyle KKTC
9. Girne Kaza T-apu Dairesi vasıtasıyle KKTC

A r a s ı n d a.
Davacı namına: Avukat Ergin Ulunay ve Avukat Zeki Bayram
Davalılar namına: Savcı Fatma Ertuğrul
İlgili Şahıs namına: Avukat Figen Ulutekin ve Avukat Serhan Çınar.

--------------------

A R A K A R A R

M-etin A. Hakkı: Davacı Müstediler 6.11.1997 tarihinde, Anayasanın 152. maddesine istinaden Yüksek İdare Mahkemesi olarak oturum yapan Yüksek Mahkemede Davalı Müstedaaleyhler aleyhine dosyaladıkları yukarıda ünvan ve sayısı gösterilen dava ile Mahkemeden ay-nen aşağıdaki şekilde bir karar talep ettiler:

"Davacı dava konusu Girne'de Karaağaç köyünde Belyayla
mevkiinde bulunan Pafta/Harita XIII/20 Parsel No:
215/2 Koçan No: 3774 olan taşınmazın ve/veya kilise
emlâkinin Davalılar ta-rafından ilgili kişi Mustafa
Salih Boyacı'ya verilmesinin ve/veya Eşdeğer olarak
verilmesinin ve/veya kaynak paketinden verilmesinin
ve/veya kiralanmasının ve/veya tahsis edilmesinin
ve/veya "T" cetveline işlenmesinin ve/veya işbu
- taşınmaz mal için ilgili kişi Mustafa Salih Boyacı'ya
koçan verilmesinin ve/veya işbu icraatlarla ilgili
Davalıların tüm kararlarının ve/veya işlemlerinin
ve/veya dava konusu kayıt No: 3774 olan koçanın tamamen
hükümsüz ve etk-isiz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğuramayacağına dair Muhterem Mahkemenin karar vermesi."

Mezkûr davanın Davalılara tebliğini müteakip Davalılar, 30.4.1999 tarihli zabıtlara göre Mahkemeye bir beyanda bulunarak davaya Müdafaa Takriri dosya-lamayacaklarını beyan etmişlerdir. Dava 6.11.1997 tarihinde dosyalandıktan hemen sonra Davacı- Müstediler Mahkemeye dosyaladıkları tek taraflı bir ara emri istidası ile konu malın dava nihayetine kadar elden çıkarılmaması doğrultusunda bir ara emri talep -etmişler ve keza davada İlgili Şahıs bulunduğunu beyan edip o kişinin de davaya dahil edilmesini talep etmişlerdir. Yüksek İdare Mahkemesi de halen davada İlgili Şahıs olan Mustafa Salih Boyacı'yı talep mucibince davaya İlgili Şahıs olarak dahil etmiştir.- Mahkeme ilaveten talep olunan ara emrini de geçici olarak vermiş, bilâhare 28.5.1999 tarihinde verilen ara emri tüm tarafların muvafakatı ile kesinleşmiştir. Davaya bu şekilde dahil olunan İlgili Şahıs 13.10.1999 tarihinde Mahkemeye Müdafaa Takririni dos-yalamış ve davanın iptalini talep etmiştir. Davanın talimatı 18.2.2000 tarihinde gerçekleştikten sonra davanın duruşması 21.11.2001 tarihinde ele alınmış, duruşma esnasında taraflar Mahkemeye evraklardan oluşan 6 adet emareyi karşılıklı muvafakat çerçeves-inde ibraz etmişler ve Davacılar tarafı Davacıların Şefik Işık isimli Emlâk Şubesi Müdürünü de tanık olarak dinlettikten sonra duruşmaya bir müddet ara verilmiş, aradan sonra Mahkeme tekrar oturduğunda Davacıların avukatları Talep Takrirlerine tadilât yapm-a ihtiyacı duyduklarını ve keza duruşma neticesi ortaya çıkan durum muvacehesinde Salih M. Salih veya Salih Mehmet Salih isimli bir kişinin daha davaya İlgili Kişi veya İlgili Şahıs olarak dahil edilmesi zaruretinin doğduğunu Mahkemeye beyan edip bunu yapm-ak için tehir istemişlerdir. Mahkeme de davayı tüm tarafların görüşünü aldıktan sonra 28.11.2001 tarihine ertelemiştir. Bu meyanda Davacı Müstediler aynı gün yani 21.11.2001 tarihinde dosyaladıkları ve gerek Davalılara gerekse İlgili Şahıs Mustafa Salih -Boyacı'ya tebliğ olunan çift taraflı bir istida ile, istedikleri tadilâtı yapmak ve sözü edilen Salih Mehmet Salih'i davaya İlgili Şahıs olarak dahil etmek isteminde bulunmuşlardır. Sözü edilen 21.11.2001 tarihli istida duruşma olarak Mukayyitlikçe 26.11.-2001 tarihine tayin edilmiş, 26.11.2001 tarihinde Davalı-Müstedaaleyhleri Mahkemede temsil eden Savcı, istida mucibince talep olunduğu şekilde emir verilmesine itirazlarının olmadığını Mahkemeye beyan etmiş, İlgili Şahıs ise 21.11.2001 tarihli istidaya iti-razname dosyalayacağını beyan ettikten sonra istidanın duruşması 28.11.2001 tarihine ertelenmiş ve İlgili Şahıs'a itirazname dosyalaması için fırsat verilmiştir. İlgili Şahıs-Müstedaaleyh 27.11.2001 tarihinde avukatının yemin varakası ile desteklenen itir-azını dosyalamıştır. 28.11.2001 tarihli oturumda esas davanın duruşması 21.11.2001 tarihli istidanın neticesine dek ertelenmiştir. 28.11.2001 tarihli oturumda ve 21.11.2001 tarihli istidanın duruşmasında daha önce Davacı-Müstediler namına şahadet veren Da-vacıların Emlâk Şubesi Müdürü Şefik Işık, Mahkemede tekrar şahadet vermiş ve istida mucibince emir verilmesini talep etmiştir. Davalı-Müstedaaleyhler herhangi bir tanık dinletmemiş bilâkis istida mucibince emir verilmesine itirazları olmadığını beyan etmi-ş, İlgili Şahıs ise tanık çağıracağını beyan ederek kısa bir tehir talep etmiştir. Kendisine kısa bir tehir verildikten sonra Mahkeme tekrar oturduğunda İlgili Şahıs tanık çağırmadan vazgeçmiş ve neticede taraflar hitabelerini yaptıktan sonra istida karar- için bilâmüddet ertelenmiş durumdadır.

Esas dava henüz askıda olduğu cihetle önümüzde şimdiye kadar ibraz olunan şahadeti mümkün mertebe eleştirmeden kaçınarak ancak tadilât istidasını karara bağlamak için ve daha ziyade tarafların karşılıklı muva-fakat çerçevesinde Mahkemeye ibraz ettikleri emareleri değerlendirerek istidayı karara bağlamak uygun olacaktır. Önümüzde ibraz olunan ihtilâfsız emarelere göre istidanın kökeninde yatan ihtilâfsız olguları aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:

- Emare 4'e göre dava konusu takriben 10 dönüm 3 evlek 1200 ayakkare alanı olan ve çamlıktan oluşan gayrımenkul, 1974 Barış Harekâtından önce kilise malı idi ve mülkiyeti 1974 sonrası Anayasa ve ilgili sair mevzuat mucibince Devlete intikal etti. Emare 5 k-oçanda konu gayrımenkulün 12 Mayıs 1988 senesinde KKTC'den Salih M. Salih adına kaydolduğu, ve yine aynı koçana göre "DBİT 3836" tahtında bu malın sözü edilen Salih M. Salih ismine kaydolduğu görülmektedir. 19.2.1991 tarihinde de davada halen İlgili Şahıs- durumunda bulunan Mustafa Salih Boyacı sözü edilen gayrımenkulü hibe usulü ile kâmilen babası olan Salih M. Salih'den aldığı anlaşılmaktadır. Davacı-Müstediler sair talepleri arasında emare 2 olarak önümüzde duran 6.3.1975 tarihli ve 6358 sayılı Bakanlar- Kurulu kararına istinaden ihtilâf konusu gayrımenkulün 1974 Barış Harekâtı sonrası kendilerine tahsisli olduğu bir sırada ve tahsisleri iptal edilmeden bu malın halen İlgili Şahsın adında kayıtlı olduğunu gösteren emare 5 koçanının iptalini talep etmekte -ve yapmak istedikleri tadilât ile de İdare tarafından konu gayrımenkulün Davacı-Müstedilerden tahsisi iptal edilmeden davaya İlgili Şahıs olarak eklenmek istenen Salih M. Salih'e verilmesi öngörülen İdarenin kararının iptalin