-D.10/2002 YİM 187/97
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti: Metin A. Hakkı, Mustafa H. Özkök, Seyit A. Bensen.
Davacı: Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi, Lefkoşa
- ile -
-Davalı: 1. KKTC Başbakanı vasıtasıyle KKTC
2. KKTC Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC
3. Çalışma ve İskan Bakanlığı vasıtasıyle KKTC
4. İskan ve Rehabilitasyon Dairesi vasıtasıyle KKTC
5. Eşdeğer Tazmin Komisyonu ve/veya İskan- Encümeni
vasıtasıyle KKTC
6. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu
vasıtasıyle KKTC
7. İnceleme ve Dağıtım Komisyonu vasıtasıyle KKTC
8. Tapu ve Kadastro Dairesi vasıtasıyle KKTC
9. Girne Kaza Tap-u Dairesi vasıtasıyle KKTC

İlgili Şahıs: 1. Mustafa Salih Boyacı, Lefkoşa
2. Salih M. Salih n/d Salih Mehmet Salih n/d
Salih Boyacı, Lefkoşa

A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avukat Ergin Ulunay ve Avukat Zeki Bayram
Davalı-lar namına: Savcı Fatma Ertuğrul
İlgili Şahıslar namına: Avukat Serhan Çınar.

--------------------

A R A K A R A R

-
Metin A. Hakkı: Yukarıda ünvan ve sayısı gösterilen davanın ihtilâf konusu olmayan ve bu havalenin kökeninde yatan olguların aşağıdaki şekilde özetlenmesi mümkündür:

Davacılar 6.11.1997 tarihinde Yüksek Mahkeme Mukayyitliğinde Davalılar aleyhine do-syaladıkları yukarıda ünvan ve sayısı gösterilen dava ile aynen aşağıdaki şekilde bir talepte bulundular:
- "Davacı dava konusu Girne'de Karaağaç köyünde Belyayla
mevkiinde bulunan Pafta/Harita XIII/20 Parsel No:
215/2 Koçan No: 3774 olan taşınmazın ve/veya kilise
emlâkinin Davalılar tarafından ilgili kişi Mustafa
Salih Boyacı'-ya verilmesinin ve/veya Eşdeğer olarak
verilmesinin ve/veya kaynak paketinden verilmesinin
ve/veya kiralanmasının ve/veya tahsis edilmesinin
ve/veya "T" cetveline işlenmesinin ve/veya işbu
taşınmaz mal için ilgili kişi Mustafa Sali-h Boyacı'ya
koçan verilmesinin ve/veya işbu icraatlarla ilgili
Davalıların tüm kararlarının ve/veya işlemlerinin
ve/veya dava konusu kayıt No: 3774 olan koçanın tamamen
hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğura-mayacağına dair Muhterem Mahkemenin karar
vermesi."

Mezkûr davanın Davalılara tebliğini müteakip Davalılar, 30.4.1999 tarihli zabıtlara göre Mahkemeye bir beyanda bulunarak davaya Müdafaa Takriri dosyalamayacaklarını beyan etmişlerdir. -Dava 6.11.1997 tarihinde dosyalandıktan hemen sonra Davacı- Müstediler Mahkemeye dosyaladıkları tek taraflı bir ara emri istidası ile konu malın dava nihayetine kadar elden çıkarılmaması doğrultusunda bir ara emri talep etmişler ve keza davada İlgili Şahıs- bulunduğunu beyan edip o kişinin de davaya dahil edilmesini talep etmişlerdir. Yüksek İdare Mahkemesi de halen davada İlgili Şahıs No.1 durumunda olan Mustafa Salih Boyacı'yı talep mucibince davaya İlgili Şahıs olarak dahil etmiştir. Mahkeme ilâveten ta-lep olunan ara emrini de geçici olarak vermiş, bilâhare 28.5.1999 tarihinde verilen ara emri tüm tarafların muvafakatı ile kesinleşmiştir. Davaya bu şekilde dahil olan İlgili Şahıs No.1, 13.10.1999 tarihinde Mahkemeye Müdafaa Takririni dosyalamış ve davanı-n iptalini talep etmiştir.

Davanın talimatı 18.2.2000 tarihinde gerçekleştikten sonra davanın duruşması 21.11.2001 tarihinde ele alınmış, duruşma esnasında taraflar Mahkemeye evraklardan oluşan 6 adet emareyi karşılıklı muvafakat çerçevesinde ibraz- etmişler ve Davacılar tarafı Davacıların Şefik Işık isimli Emlâk Şubesi Müdürünü de tanık olarak dinlettikten sonra duruşmaya bir müddet ara verilmiş, aradan sonra Mahkeme tekrar oturduğunda Davacıların avukatları Talep Takrirlerine tadilât yapma ihtiyacı- duyduklarını ve keza duruşma neticesi ortaya çıkan durum muvacehesinde Salih M. Salih veya Salih Mehmet Salih isimli bir kişinin daha davaya İlgili Kişi veya İlgili Şahıs olarak dahil edilmesi zaruretinin doğduğunu Mahkemeye beyan edip bunu yapmak için te-hir istemişlerdir. Mahkeme de davayı tüm tarafların görüşünü aldıktan sonra 28.11.2001 tarihine ertelemiştir. Bu meyanda Davacı Müstediler aynı gün yani 21.11.2001 tarihinde dosyaladıkları ve gerek Davalılara gerekse İlgili Şahıs Mustafa Salih Boyacı'ya -tebliğ olunan çift taraflı bir istida ile, istedikleri tadilâtı yapmak ve sözü edilen Salih Mehmet Salih'i davaya İlgili Şahıs olarak dahil etmek isteminde bulunmuşlardır. Sözü edilen 21.11.2001 tarihli istida duruşma olarak Mukayyitlikçe 26.11.2001 tarih-ine tayin edilmiş, 26.11.2001 tarihinde Davalı-Müstedaaleyhleri Mahkemede temsil eden Savcı, istida mucibince talep olunduğu şekilde emir verilmesine itirazlarının olmadığını Mahkemeye beyan etmiş, İlgili Şahıs No.1 ise 21.11.2001 tarihli istidaya itirazna-me dosyalayacağını beyan ettikten sonra istidanın duruşması 28.11.2001 tarihine ertelenmiş ve İlgili Şahıs No.1'e itirazname dosyalaması için fırsat verilmiştir. İlgili Şahıs No.1, 27.11.2001 tarihinde avukatının yemin varakası ile desteklenen itirazını d-osyalamıştır. 28.11.2001 tarihli oturumda esas davanın duruşması 21.11.2001 tarihli istidanın neticesine dek ertelenmiştir. 28.11.2001 tarihli oturumda ve 21.11.2001 tarihli istidanın duruşmasında daha önce Davacı-Müstediler namına şahadet veren Davacılar-ın Emlâk Şubesi Müdürü Şefik Işık, Mahkemede tekrar şahadet vermiş ve istida mucibince emir verilmesini talep etmiştir. Davalı-Müstedaaleyhler herhangi bir tanık dinletmemiş bilâkis istida mucibince emir verilmesine itirazları olmadığını beyan etmiş, İlgi-li Şahıs No.1 ise tanık çağıracağını beyan ederek kısa bir tehir talep etmiştir. Kendisine kısa bir tehir verildikten sonra Mahkeme tekrar oturduğunda İlgili Şahıs No.1 tanık çağırmadan vazgeçmiş ve neticede taraflar hitabelerini yaptıktan sonra Mahkeme i-stidayı karar için bilâmüddet ertelemiş ve 21.12.2001 tarihinde kararını vererek inter alia Salih Mehmet Salih'in Davacı-Müstedilerin talebi doğrultusunda İlgili Şahıs No.2 olarak davaya dahil edilmesine emir ve izin vermiştir.

Mahkemenin 21.12.2001 -tarihli ara kararı doğrultusunda Salih Mehmet Salih İlgili Şahıs No.2 olarak davaya dahil edilmiş o da Müdafaa Takririni dosyaladıktan sonra davanın ikinci talimatı da 15.5.2002 tarihinde yapılmış ve davanın bırakıldığı yerden duruşmasına geçilmiştir.

- Yarı dinlenmiş durumda bulunan davanın duruşması başladığında İlgili Şahıs No.2, Davacıların davasının emare 2 olarak Mahkeme önünde bulunan 6358 sayılı ve 6.3.1975 tarihli bir Bakanlar Kurulu kararına istinad ettiğini, bu kararın da Anayasanın, Başlangı-ç, 1, 7, 8, 131, 159(2) ve (5) ve geçici 1. maddesinin (2) ve (5) fıkralarına aykırı olduğunu, konunun bu davanın sonuçlanmasında etken olduğunu iddia edip Anayasanın 148(1) maddesine istinaden meselenin Anayasa Mahkemesine havalesini talep etmiştir. Dava-cıların avukatları ise, bu havaleye itiraz etmiş, Mahkemede sürpriz ile karşılaştıklarını beyan ettikten sonra itirazlarını formüle etmek için Mahkemeye biraz zamana ihtiyaçları olduğunu söylemiş ve Mahkeme de Davacıların itirazını dinlemek amacı ile duruş-mayı 22.5.2002 tarihine ertelemiştir. Mahkeme 22.5.2002 tarihinde tekrar oturduğunda Davacıların avukatı havaleye ilişkin itirazlarını Mahkemeye açıklamıştır. Davacıların, İlgili Şahıs No.2'nin havale istemine itirazını 2 başlık altında toplamak mümkündü-r:
1) İlgili Şahıs No.2, Anayasanın 148(1) maddesine istinaden
bu havale talebini yapamaz, çünkü Mahkeme önünde emare 2
olarak duran Bakanlar Kurulu kararı herkese şamil genel
bir karar değildir. Anayasamızın 148(1) maddesine
istinaden havale -istemi bir idari karar olduğunda, bunun
münferid bir idari karar değil de herkese şamil genel
nitelikli bir karar olması gerekmektedir. Halbuki
önümüzdeki meseledeki emare 2 Bakanlar Kurulu kararı genel
bir karar olmayıp münferid bir karardır,- dolayısıyla
Anayasanın 148(1)'e istinaden Anayasa Mahkemesine havale
talep edilemez.

2) Sözü edilen emare 2 karar bu davanın karara bağlanmasında
etken değildir, dolayısıyla havale talebi yersizdir.

Davalıları Mahkemede temsil eden Savcı a-ynen Davacıların itirazına katılmış, Davacıların itirazlarını benimsemiş, ve İlgili Şahıs No.2'nin havale isteminin reddolunmasını talep etmiştir. İlgili Şahıs No.2 ise, havale isteminde ısrar etmiştir. Netice olarak Mahkeme yapılan iddiaları değerlendirm-ek amacı ile davayı, karar için bilâmüddet ertelemiştir.

Mahkemenin k