-D.50/89 YİM 165/87

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celâl Karabacak Huzurunda
Anayasanın 152. Maddesi hakkında

Müstedi: Menteş Aziz, 30,32 Müf-tü Raci Efendi Sokak, Lefkoşa
-ile-
Müstedaaleyh: 1. KKTC İskân Bakanlığı vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
2. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu vasıtasıyle
KKTC, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a

Müstedi şahsen hazır
Müstedaaleyhler namına: Mustafa Arıkan
İlgili Şahıs şahsen hazır.

Yasa Maddesi: 54/87 sayılı Yasa ile tadil edilen 7/80 sayılı Yabancıdan Satın Alınan Taşınmaz Malların Kaydı Yasası.

İstemin Özeti: Müstedinin 197-4 Barış Harekâtından önce Rum'dan satın alıp tasarruf ve/veya kullanımında bulunan başvuru konusu taşınmazın Müs- tedaaleyh tarafından ilgili şahsa verilmesi hakkındaki karar ve/veya işlemler ile bunun sonucu verilen kesin tasarruf belgesinin hükümsüz ve e-tkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Mart 1974'te Rum'a ait başvuru konusu malı, satış bedelinin bir kısmını ödeyerek satın aldığını iddia eden Müstedi Lefkoşa Kaza Mahkemesinde dosyaladığı genel istida ile m-alın adına kaydını talep etmiştir. Ancak Müstedi satışın 20.7.1974'den önce yapıldığını belge veya belgelerle kanıtlayamadığı nedeniyle istida red edilmiştir. Müstedi karardan istinaf etmesine rağmen bilâhare istinaf geri çekildiğinden Kaza Mahkemesinin ka-rarı kesinleşmişti. Bilâhare 54/1987 sayılı Yasa ile istidaları sadece ispat yükümlülüğü açısından reddedilen başvuru sahiplerine yeniden mahkemeye müracaat etme hakkı doğmuştur. Müstedi Lefkoşa Kaza Mahkemesine yeniden müracaat etmesine rağmen, bu arada b-aşvuru konusu malın ilgili şahsa verildiğini öğrenmiş ve işbu başvuruyu dosyalamıştır.

SONUÇ: Müstedinin yakınma konusu yapılan kararın alındığı ve işlemlerin yapıldığı 6.2.1978 ile 20.5.1987 tarihleri arasında meşru menfaati olduğu ve bunun olumsuz yönde- doğrudan doğruya etkilendiği söylenemez. Bu böyle olduğuna göre de Müstedinin mezkûr arsanın ilgili şahsa verilmesine ilişkin olarak alınan kararın ve yapılan işlemlerin yasal olup olmadığını yakınma konusu yapmasına olanak yoktur.
Başvuru reddolunur.
-
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
37/80 sayaılı Genel istida.
Yargıtay/Hukuk 57/81 sayılı karar.

H Ü K Ü M

-İşbu başvuru ile Müstedi Menteş Aziz, 1974 Barış Harekâtı'ndan önce Rum'dan satın alıp tasarruf ve/veya kullanımında bulunan Lefkoşa'da 273 (eskiden C904) kayıt numaralı, Pafta/Harita XXI/30.W.2, Parsel 816'daki taşınmaz malın eşdeğer mal olarak Taşkınkö-ylü Fatma H. Arabacı'ya verilmesi hakkındaki tüm karar ve/veya işlemler ile bunlar sonucu verilen kesin tasarruf belgesinin hükümsüz ve etkisiz olduğu ve herhangi bir sonuç doğurmayacağı hususunda karar verilmesini talep etmiştir.
-
Müstedaaleyhler başvuruya itirazname dosyalamışlardır. Fatma H. Arabacı İlgili şahıs olarak başvuruya katılmakla beraber, herhangi bir itirazname dosyalamamış, Müstedaaleyhlerin itiraznamelerini benimsediğini ve Müsteda- aleyhler adına bulunan Savcının k-endisini de müdafaa edeceğini belirtmiştir.

Müstedi başvurusunu ispat için kendisi şahadet vermiş, Salim Borucu, Mustafa Ertuğrul, Emel Hansoylu'yu da tanık olarak dinletmiştir. Bu şahadet esnasında 24 adet belge, emare 1-24 olarak Mahkemeye sunulmuştur.-

Müstedaaleyhler ve İlgili Şahıs herhangi bir tanık çağırmamışlardır.

Huzurumdaki tüm şahadeti etraflıca tezekkür ettim. İnandığım şahadete göre, olgular özetle şöyledir:

5.11.1985 tarihli emare 6 Mal Değer Belgesine göre, Müstedi Güney mal varlığınd-an kaynaklanan ve müteveffa babasından intikal eden 202,469 puan sahibi bir şahıstır.

İlgili Şahıs, aslen Lârnakalı olup Lârnaka'da bazı taşınmaz malları kalmıştır. Ev ve arsa nitelikli araziden oluşan 1,982,753 puan değerindeki bu malların teferruatı em-are 21'de görülmektedir.

Başvuru konusu taşınmaz mal Lefkoşa'da, Kızılay Mahallesi Marmara Bölgesi'nde, 273 Kayıt Numaralı, pafta/harita XX/30.W.2, Ada C, Parsel 816'da, 1 evlek 2100 ayak kareden ibaret bir arsadır. Bu taşınmaz malın eski kayıt numarası -C904 olup mal Pendaya'lı Solon Ektoros ile Stavros Christoforou Antoniades isimli Kıbrıslı Rumların adında kayıtlı bulunmaktaydı.

Müstedi, mezûr taşınmaz malı 12 Mart 1974 tarihinde mal sahiplerinin vekili Archimandrite Christoforos'tan 2500 K.L.'na satı-n aldığını, satış bedelinin 2000KL'sını ödediğini, ancak ülkedeki koşullar nedeniyle ismine kayıt yaptıramadığı iddiasıyle bunun ismine kaydedilmesi için 9.6.1980 tarihinde 7/80 sayılı Yabancıdan Satın Alınan Taşınmaz Malların Kaydı Yasası altında Lefkoşa -Kaza Mahkemesi'ne 37/80 sayılı Genel İstidayı dosyalamıştı. Bu arada mezkûr Genel İstidada bir de ara emri almıştı.

37/80 sayılı Genel İstida Mahkemece dinlenmiş ve Müstedinin satışın 20.7.1974 tarihinden önce yapılmış olduğu hususunu 7/80 sayılı Yasanı-n 6(b)(i)(ii)(iii)(iv) ve (v) fıkralarında belirtilen belge veya belgelerle kanıtlayamadığı nedeniyle, 3.11.1981 tarihinde red ve iptal edilmiştir.

Müstedi, dosyalamış olduğu Yargıtay/Hukuk 57/81 ile Lefkoşa Kaza Mahkemesi'nin mezkûr kararını istinaf etm-iş, bilâhare, 17.12.1982 tarihinde, bu istinafı geri çekmiştir. Böylece, Lefkoşa Kaza Mahkemesi'nin hükmü kesinleşmiştir.

Müstedi bu taşınmaz malı eşdeğer mal olarak almak için Müstedaaleyh- lere herhangi bir müracaat yapmış değildir.

İlgili Şahıs Fatm-a Hasan Arabacı, 23.1.1986 tarihinde vekili Ali Özakalın vasıtasıyle mezkûr taşınmaz malın kendisine kiralanmasını talep etmiştir. Yapılan bu müracaat ilgililerce uygun görülmüş ve konu arsa 6.2.1987 tarihinde bir yıllığına İlgili Şahsa kiralanmıştır. Bilâ-hare, 20.4.1987 tarihinde, 218,743 puan değerindeki bu taşınmaz mal D.B.İ.T. yöntemi ile İlgili Şahsın T.(2) ve T 3A Cetvellerine işlenmiş, 20.5.1987 tarihinde de ona malın 273 numaralı emare 9 Kesin Tasarruf Belgesi verilmiştir.

30.7.1987 tarihinde 54/1-987 sayılı Yabancıdan Satın Alınan Taşınmaz Malların Kaydı (Değişiklik) Yasası geçirilmiştir. Değişiklik Yasası'nda, diğer şeyler meyanında, daha önce başvuruları sadece ispat yükümlülüğü açısından reddedilmiş olan başvuru sahiplerine Yasa'nın yürürlüğe gi-rdiği tarihten başlayarak doksan gün içerisinde yeniden Mahkemeye başvuruda bulunma hakkı tanınmıştır. Bunun üzerine, Müstedi 13.8.1987 tarihinde Lefkoşa Kaza Mahkemesi'nde mezkûr taşınmaz malın ismine kaydedilmesi için yeniden müra- caatta bulunmuştur. He-men ilâve edeyim ki 51/87 sayılı olup Mahkemeye emare 24 olarak sunulan bu Genel İstida henüz neticelenmiş değildir.

Mezkûr arsanın eşdeğer mal olarak İlgili Şahsa verildiğini öğrenen Müstedi, 30.9.1987 tarihinde işbu başvuruyu dosyalayarak alınan karar -ve yapılan işlemlerin yasalara aykırı olduğunu iddia etmiş ve yukarıda belirtilen taleplerde bulunmuştur.

Müstedi hitabesinde, diğer şeyler meyanında, bu başvuruda me