-D.37/2017 YİM: 162/2015

Yüksek İdare Mahkemesinde.
Anayasa'nın 152. maddesi hakkında.

Mahkeme Heyeti: Mehmet Türker, Tanju Öncül, Peri Hakkı.

Davacı: Mertkan Hamit, Apt.No.23, Daire 3 Narlık Sokak,
Sakarya, Gazimağusa.

--ile-

Davalı: Gazimağusa Belediyesi, Gazimağusa Belediye Başkanı,
Başkan Yardımcısı, Belediye Meclis Üyeleri ve
Gazimağusa Hemşehrileri, Gazimağusa.

İlgili Şahıs No.1: Novel Enterprises Ltd. Fadıl Rıza Sokak,
Karakol Mahallesi, Gazima-ğusa.

İlgili Şahıs No.2: Doğu Akdeniz Üniversitesi, Gazimağusa.

A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avukat Öncel Polili
Davalı namına: Avukat Saffet Mehmetalioğlulları
İlgili şahıs No.1 namına : Avukat Tağmaç Bilgehan
İlgili şahıs No.2 n-amına : Avukat Pınar Güzel

-----------------

K A R A R

Mehmet Türker : Bu davada Mahkemenin hükmünü, Sayın Yargıç Peri Hakkı okuyacaktır.

Peri Hakkı: Davacı, Davalı aleyhine ikame ettiği davada aşağıdaki şekilde -talepte bulunmuştur:

Davalının 19.7.2015 tarihinde DAÜ NOVEL ENTERPRISES LIMITED'e, İ.D.N. 040/15 No.6816 altında vermiş olduğu inşaat ruhsatı ile ilgili kararının ve/veya işleminin ve/veya bu karar tahtında yapılan tüm işlemlerin hükümsüz ve etkisiz old-uğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına ve/veya yok hükmünde olduğuna dair Mahkeme emri ve/veya hükmü,

Mahkemece uygun görülecek başka herhangi bir emir ve/veya karar,
İşbu dava masrafları.

Davalı ve İlgili Şahısların Müdafaa Takrirlerinde, Davacının- meşru menfaatinin bulunmadığı yönündeki iptidai itirazları, Mahkeme tarafından öncelikle ele alınmıştır.

Taraflar iptidai itiraz maksatları bakımından birer tanık dinletmiş olup, 25 adet emare sunmuşlardır.

Davalının Tanığı Mağusa Belediyesi İmar B-ölümünde görevli Aysel Alihan Emare No.8 İnşaat Ruhsatının, 8 adet dükkan ve 115 odalı bir yurt için verildiğini, bu ruhsat verilmeden önce, Eğitim Bakanlığı, İtfaiye, Çevre Bakanlığı, DAÜ ve Jeoloji Dairesinden projenin uygun olduğuna dair onay alındığını-, bu tür inşaatlarda her 400 metrekareye 1 otopark yeri gösterme şartı olduğu göz önüne alındığında,dava konusu projede yeterli sayıda otopark yeri gösterildiğini belirtmiştir.

İlgili Şahıs No.1 İnşaat Sahibi için şahadet veren Çevre Koruma Dairesinde g-örevli Neylan Naim Çevresel Etki Değerlendirme Şubesinde görevli olup dava konusu projenin ÇED raporu kapsamında olmadığını, bu projenin bir yurt projesi olup yerinin uygun olduğunu ve çevreye olumsuz bir etkisi olmayacağını belirtmiştir.

İlgili Şahıs No.-2 DAÜ adına şahadet veren Kontrol Müdürü Turgut Esendağlı, dava konusu yurt ve dükkan projesinin kendi birimi tarafından kontrol edilip uygun bulunduğunu, atık sularının da DAÜ'nün arıtma tesisine bağlanacağını söylemiştir.

Davacı ise şahadetinde, ulusla-rarası bir projede ekonomi ve emek piyasası ile ilgili danışmanlık yaptığını, aynı zamanda da sivil toplum örgütlerinde aktivist olarak çalıştığını, Mağusa Sakarya'da ikamet etmekte olduğunu ve dava konusu yurt ve dükkanların her gün kullandığı yol güzerga-hının üzerinde bulunması nedeniyle,bunların sebep olacağı trafik yoğunluğu ve çevre kirliliğinden şahsen direkt ve olumsuz olarak etkileneceğini iddia etmiştir. Davacı trafik yükünün artmasının hayat kalitesini düşüreceğini ve sosyo-ekonomik olarak kaygı y-aratacağını, keza, bu yurt inşaatının meşru menfaatini, direkt olarak olumsuz yönde etkileyeceğini iddia etmiştir.

Davacının birinci Tanığı Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Genel Koordinatörü Hürrem Tulga, Davacının ikame etmiş olduğu işbu dava ile Oda olarak -çok ilgili olduklarını, üniversitelerin içerisine yapılan yurt ve marketlerin, esnafı olumsuz yönde etkilediğini ve haksız rekabet yarattığını ve tekelleşmeye yol açtığını, trafiğin de olumsuz yönde etkilendiğini belirtmiştir.

Davacının ikinci Tanığı Ayça- Soygür Çıralı Yüksek Şehir Plancısı olduğunu, dava konusu yurt projesinin çevreye ve imara yapacağı zararlar ile ilgili Emare No.5 Raporu hazırladığını, yurt ve dükkanlar için yeterli otopark yeri ayrılmadığı için trafikte ciddi bir sıkıntı yaşanacağını, -araçların geri geri ana yola çıkmak zorunda kalacağını ve araçlardaki artışın da hava kirliliğini artıracağını, keza, projenin hem trafik hem de çevreyi olumsuz etkileyeceği görüşünde olduğunu belirtmiştir.

Davacı Avukatı Mahkemeye yaptığı hitapta, Fasıl- 96 Yollar ve Binalar Yasası'nın 3(2) maddesine göre, dava konusu inşaat için yetkili makamın Belediye Meclisi olduğunu, ancak 4. maddeye göre bu yetkinin devredilebileceğine, keza dava konusu
inşaat izninin sadece Belediye Başkanı tarafından verilmiş old-uğunu ve yetkisizlikten dolayı yoklukla malul olduğunu, Davacının meşru menfaatinin var olduğuna, İyi İdare Yasası'nın 11. maddesi gereği bölge halkı ile toplantı yapılması gerektiğine ve Yüksek İdare Mahkemesinin 254/2014, D.8/2015 sayılı kararında çevrey-i ilgilendiren davalarda vatandaşların meşru menfaatinin bulunduğuna değinilmiş olup, dava konusu projenin de potansiyel etkileri olduğunu ve projenin Davacıyı da etkileyeceğini, bu nedenle ön itirazın reddedilmesini talep etmiştir.

Davalı Belediyeni-n Avukatı ise hitabında, dava konusu inşaat ruhsatının yoklukla malul olduğu iddialarına cevaben, Fasıl 96 Yollar ve Binalar Yasası'nın 3(2)(a) maddesi, 3(4)(a) maddesi ile birlikte tezekkür edildiği zaman, inşaat ruhsatlarında yetkili makamın Belediye Mec-lisi olmakla birlikte, bu yetkinin de Belediye Başkanı tarafından kullanılabileceği anlamının çıktığını, dolayısıyla dava konusu inşaat ruhsatı verme kararında herhangi bir hukuka aykırılığın söz konusu olmadığını beyan etmiştir. Davalı Avukatı dava konusu- yurt projesi için Çevre Dairesi Tanığının da belirttiği gibi, herhangi bir ÇED raporu gerekmediğini, iznin tüm yasalara uygun bir şekilde verildiğini, Davacının ise bu projeden direkt olarak etkilenmediğini dolayısıyla meşru menfaatinin olmadığını iddia e-derek, davanın iptalini talep etmiştir.

İlgili Şahıs No.1 ve No.2 Avukatları ise, dava konusu projeye tüm dairelerden olumlu görüş alındıktan sonra izin
verildiğini, yurt projelerinde her 400 m2 ye bir otopark yeri şartı olduğunu, dava konusu projenin -çevreye herhangi olumsuz bir etkisinin olacağına dair Mahkemeye somut bir şahadet sunulmadığını, Çevre Dairesinden gelen uzman tanığın bunu
teyit ettiğini, bu davanın konusunun Davacının örnek verdiği içtihat kararlarındaki gibi tarihi ve kültürel değerle-rin
etkilendiği ve bir çevre davası olmadığını ve Davacının güncel bir meşru menfaati olmadığını iddia ederek davanın reddedilmesini talep etmiştir.

Yüksek İdare Mahkemesinde dava ikame etmek isteyen bir davacının, KKTC Anayasası'nın 152'nci maddesinin 2-'nci fıkrası altında idari bir karardan "sahip olduğu meşru bir menfaati olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenen" herhangi bir kişi olması gerekir ve ancak o koşul altında dava açabilir.

İdari davalarda, davanın esasına girmeden, davacının dava k-onusu karardan doğrudan doğruya ve olumsuz bir şekilde etkilenen meşru bir menfaatinin var olup olmadığı noktasında karar üretilmektedir. Meşru menfaatin bulunması bir ön koşuldur. Davacının meşru menfaatinin bulunmadığı takdirde, davanın esasına girilmesi- mümkün değildir.

İptal davaları, idari işlemlerin yargısal denetimini sağlayarak idarenin hukuka uymasını, hukuk devleti ilkelerini uygulama