-D.32/88 YİM 162/87

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celâl Karabacak Huzurunda
Anayasanın 152. Maddesi hakkında

Müstedi: Rana Uraz'ın yetkili -vekili sıffatıyle Av. Sadi Çelebi, Girne
- ile -
Müstedaaleyh: 1. İçişleri ve İskân Bakanlığı vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
2. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonları vasıtasıyle
KKTC, Lefkoşa.
- 3. KKTC Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
4. Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
5. Girne Tapu Dairesi, Girne vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a

Müstedi namına: Işın Çelebi
Müstedaaleyhler namına: Mehmet Şefik
İlgili şahıs namına: Mustafa Çağatay

Yasa Maddesi: KKTC Anayasanının 152(1)(2) maddesi ile 41/77 sayılı- İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 25(2) , 40A maddeleri ve 1978 İnceleme ve Dağıtım Komisyonu Tüzüğünün 13. maddesi.

İstemin Özeti: Müstedinin başvuru konusu konutun kendisine kiralanması ve/veya tahsis ve/veya eşdeğer mal olarak verilmesi v-e/veya kesin tasarruf olarak verilmesi yolunda bir deklerasyonda bulunması,
Ve yine mezûr konutun ilgili şahsa tahsis edilmesini prensip olark uygun gören karar ve/veya işlemin hükümsüz olduğuna ve hiçbir sonuç doğurmayacağına ve konutun Müstedaaleyhce -kendisine kiralanmaması ve/veya tahsis edilmemesinin ve/veya eşdeğer mal olarak verilmemesinin ve/veya kesin tasarruf belgesi verilmemesi hususlarının yapılmaması gerekli bir ihmal olduğu ve bu işlemlerin yapılması gerektiği hususlarında karar verilmesi te-lebi.

OLAY: Müstedi aslen Limasollu olup 1963 hadiselerinden sonra Türkiye'ye gitmiş ve oraya yerleşmiştir. İlgili Şahıs 1974 Limasol göçmeni olup halen Girne'de adına tahsisli konutta ikâmet etmektedir. İlgili şahıs adına puanı olmamasına rağmen müteveff-a anne ve babasından kendisine intikâl edecek olan puanları vardır. Müstedi ise eşdeğer açısından hak sahibidir.
Müstedi ve ilgili şahıs başvuru konusu konutun kendilerine tahsisini talep etmişlerdir. Müstedaaleyh ilgili şahsa verdiği cevapta, konutun- prensip olarak kendisine tahsisinin uygun görüldüğünü bildirdi. Başvuru bunun üzerine yapılmıştır.

SONUÇ: İlgili şahıs tarafından ön itiraz olarak ileri sürülen ve Müstedinin meşru menfaati olmadığı ile ilgili iddia incelendiğinde, Müstedinin Güneyde baş-vuru konusu kaynağın puanlarını fazlasıyla karşılayacak mal bıraktığı görülmektedir. Bu nedenle ilgili şahsın ön itirazı reddolunur.
Yine Müstedaaleyh ve ilgili şahıs Müstedaaleyhin ilgili şahsa verdiği cevapta bildirdiği kararın nihai, kesin ve icrai b-ir karar olmadığını bu nedenle başvuru konusu yapılamayacağını ön itiraz olarak ileri sürdüler. 41/77 sayılı Yasa ve bunun altında yapılan tüzük gereğince kaynakların tahsisi hakkında alınan kararlar Bakan tarafından onaylandıktan sonra işleme konmaktadır.- Bu meselede Bakan onayı olmadığına göre böyle bir karar icrailik vasfından yoksundur, icrai bir idari karar değildir. icrai bir karar olmadığına göre de başvuru konusu yapılamazdı.
İhmal konusuna gelince, yürütsel veya yönetsel bir organ veya makamın a-lması gereken bir kararı almaması veya yapması gereken yönetsel işlemi yapmaması halinde Anayasanın 152(1) maddesi altında ihmalden dolayı Yüksek İdare Mahkemesine başvurulabilir. Yasal bir sorumluluk yoksa ihmalden söz etmek mümkün değildir. Müstedi göçm-en statüsünde olmadığına göre tahsis açısından hak sahibi değildir. Yasaya uygun olarak talepte bulunmak olanaksız ise, İdarenin ihmalde bulunduğunu söylemek de olanaksızdır.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
200/-78 sayılı Türk Bankası Ltd ile Lefkoşa Türk Belediyesi arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM 199/80 sayılı Nevruz Yıldırım n/d Nezihe Mehmet ile KTFD arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
Birleştirilmiş YİM 46/87, 73/87, 80/87 sayılı Mustafa Ke-mal Berberoğlu ve diğerleri ile KKTC arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
Dr. Mukbi-l Özyörük, İdare Hukuku, İdari Y-argı, 1977 yılı baskısı, sayfa 183.

H Ü K Ü M

Müstedi Rana Uraz vekili Sadi Çelebi vasıtasıyle dosyalamış olduğu işbu başvuru ile, özetle, Girne'de Yukarı Girne Mahallesi'nde, 14 Türkmen Sokağı'nda, Pafta/Harita XII/21.1.X., Blok C, Parsel 284'deki kon-utun kendisine kiralanması ve/veya tahsis edilmesi ve/veya eşdeğer mal olarak verilmesi ve/veya kesin tasarruf olarak verilmesi yolunda bir deklerasyonda bulunulması, mezûr konutun Müstedaaleyh No 1 tarafından kendisine tercihan Yaşar Cemal Özc-emoğlu isimli şahsa tahsis edil-m-e-sini prensip olarak uygun- gören 25.6.1987 gün ve İ.İ.R. 7-.12.146 sayılı karar ve/veya işlemin hükümsüz olduğu ve hiçbir sonuç doğuramayacağı, ve bu konutun Müstedaaleyhlerce kendisine kiralanmaması ve/veya tahsis e-dilmemesi ve/veya eşdeğer mal o-l-a-rak verilmemesi ve/veya kesin tasarruf belgesi verilmemesi hususlarının yapılmaması gerekli bir ihmal olduğu ve bu işlemlerin yapılması gerektiği hususlar-ın-da karar verilmesini Mahkemeden talep etmiştir.

Başvurunun duruşması esnasında, Sadi Çelebi Müstedi namına şahadet vermiştir. Müstedaaleyhler de İnceleme ve Dağıtım Komisyonu Üyesi Alibey Ahmet'i dinletmişlerdir. Başvuruya İlgili Şahıs olarak katılan Yaş-ar Cemal Özcemoğlu ise, bizzat şahadet vermiştir. Duruşmada ayrıca, 16 adet belge emare 1-16 olarak Mahkemeye sunulmuştur.

Huzurumdaki tüm şahadeti etraflıca tezekkür ettim. İnandığım şahadete göre, olgular özetle şöyledir:

Müstedi aslen Limasol'lu olu-p 1963 hadiselerinden sonra Türkiye'ye gitmiş ve orada yerleşmiştir. Duruşma tarihinden takriben 6 ay veya 1 yıl önce yerleşmek maksadıyle Kıbrıs'a gelen Müstedi, 6 ay kadar Kıbrıs'ta kalmıştır. Bu esnada, geçirmiş olduğu bir kaza sonucu ayağı kırılmıştır.- Son 5-6 aydan beri tedavi maksadıyle Türkiye'de bulunmaktadır.

8.5.1987 tarihli Emare 15 T Cetvellerine göre, Müstedinin Güney'de cem'an 4056302 puan değerinde hane, dükkân ve arsaları kalmıştır. Müstedi eşdeğer mal açısından hak sahibi olmakla beraber,- bugüne değin Kuzey'de herhangi bir taşınmaz mal almamıştır.

İlgili Şahıs Limasol göçmeni olup halen Girne'de Erenler Sokağı'nda, adına tahsisli bulunan 4 numaralı konutta ailesiyle birlikte ikamet etmektedir.

Şahadete göre, İlgili Şahsın şu anda adına- herhangi bir puanı yoktur, ancak, babası Cemal Abdullah Cümbezli Terekesi'ne ait 311317 puan, müteveffa annesi Hamiye Cemal Cümbezli adında da 586556 puan olmak üzere cem'an 897873 puan mevcut olduğu emare 2 ve emare 13 Mal Değer Belgelerinden görülmekted-ir. Dört kardeşten biri olan İlgili Şahıs, ileride, mezkûr Terekelerden cem'an 224468 puan alacaktır. Ayrıca, eşi Nuray Nihat Ahmet n/d Nuray Yaşar'ın emare 8 Mal Değer Belgesinde 36809 puanı, emare 5 T Cetvelinde de, 353251 "Artan ve Mal Değer Belgesinde -belirtilecek toplam puan" olmak üzere cem'an 390060 puanı bulunmaktadır.

Takriben 1400000 puan değerinde olan başvuru konusu konut, Girne'de, Yukarı Girne Mahallesi Türkmen Sokağı'nda 14 numaralı konuttur.

Mezkûr konut bir İngiliz'in tasarrufunda bulun-maktaydı. Konutun tahliyesi için İngiliz aleyhine Girne Kaza Mahkemesi'nde bir dava açılmış olmakla beraber, tahliye emri henüz alınmış değildir. Bu arada, konutta oturan İngiliz vefat etmiş, ancak, eşyaları halen mezkûr konut içinde durmaktadır.

Bu müra-caata olumsuz herhangi bir yanıt verilmediği bir yana, ilgililer mezûr konutun Müstediye verilebileceği intibaı yaratan sözler bile sarfetmişlerdir.

Bilâhare, 12.6.1987 tarihinde, İlgili Şahıs da mezkûr konutun kendisine tahsis edilmesini istemiş, bu kon-utun kendisine tahsis edilmesi halinde, halen tahsisinde bulunan 4 Erenler Sokağı'ndaki evi iade etmeği de taahhüt etmiştir (Gör: Emare 9).
İnceleme ve Dağıtım Komisyonu mezkûr konutla ilgili müracaatları incelemiş ve bu hususta bir de karar almıştır. Bu -kararla ilgili olarak İskân Bakanı'nın onayı alınmamakla beraber, İnceleme ve Dağıtım Komisyonu Başkanı, 25.6.1987 tarihinde İlgili Şahsa başvuru konusu yapılan emare 4 yazıyı göndermiştir. Bu yazı aynen şöyledir:

" KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
İSKAN BA-KANLIĞI

Sayı: İİR. 7.12.146 Lefkoşa: 25 Haziran,1987
Konu:

Sn. Yaşar Cemal Özcemoğlu
Erenler Sokak No:4
Girne.

Girne'de Türkmen Sokak 14 nolu konutun şahsınıza tahsisine ilişkin müracaatınız İnceleme ve Dağıtım Komi-syonunca incelenmiştir.

Sözkonusu konutun tahliye edilmesi için dava açılmış olup, mahkemece tahliye kararı verildiği takdirde konutun şahsınıza tahsis edilmesi prensip olarak uygun görülmüştür.

Konu konutun teslim aldığınız zaman halen ikâmet ettiğin-iz konutu Bakanlığımıza iade etmeniz gerekecektir.

Bilgi edinmenizi sayı ile rica ederim.

Mehmet S. Sucuoğlu