-D.12/90 YİM 162/85

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celâl Karabacak huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında

Müstedi: Tomris Ercan, 3, Farabi Soka-k, Girne.
ile
Müstedaaleyh: 1. İskân Bakanlığı vasıtası ile KKTC, Lefkoşa.
2. Şehir Plânlama Dairesi Müdürlüğü vasıtası ile
KKTC., Lefkoşa
3. Girne Kaza Tapu Amirliği vasıtası ile KKTC., Lefkoşa
- A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Ural Cemil.
Müstedaaleyh namına: Mehmet Şefik.
İlgili Şahıs namına: Gözel Halim.

Yasa Maddesi: KTFD Anayasasının 118. maddesi, KKTC Anayasasının 152. maddesi, 41/77 sayılı İskâ-n, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 69(1) maddesi, Fasıl 96 Yollar ve Binalar Yasasının 19. maddesi altında yapılan Yol ve Binalar Nizamnamesinin 8 ve 9. maddeleri ile Fasıl 224 Taşınmaz Mal (tasarruf, kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası.

İstemin Özeti-: Müstedinin, Müstedaaleyhler tarafından müştereken ve/veya münferiden alınan ve başvuru konusu parsel üzerindeki inşaatın ifrazını öngören karar ve/veya işlemler ile ilgili şahsa verilen ve/veya koçan edilen ve/veya kesin tasarruf belgesi verilmesi ile il-gili işlem ve/veya kararların tamemen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Ayni parsel üzerinde iki konutun tahsisli sahipleri olan Müstedi ile İlgili Şahıs arasında kullanım yönünden ihtilâf çık-mıştır. Her ikisi de eşdeğer mal alacaklısı olan Müstedi ile İlgili şahsın "T" cetvellerinin hazırlanması sırasında Müstedaaleyh 1, Müstedaaleyh 2'nin teknik raporu doğrultusunda parsel 216'yı ifraz etmiştir. İlgili kişi bu ifraz işlemine itiraz etmezken, -Müstedi itirazda bulunarak işbu başvuruyu dosyalamış ve yukarıdaki taleplerde bulunmuştur.

SONUÇ: Yapılan ifrazın şikâyet konusu yapılan kısımları ayrı ayrı incelendi-ğinde,
1. Geçit konusunda, tüm faktör ve hususuların nazarı dikkate alınarak yapıldığı v-e her iki tarafın menfaatlerinin gözetildiği,
2. Beton dam konusunda, Müstedinin tasarrufu yasal olmadığına göre bunun ifraz esnasında ona bırakılması da sözkonusu olamaz.
3. İrtifak hakkı konusunda ise "bina yıkılınacaya kadar" konan koşulun hükümsüz ve e-tkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
YİM 3/73 sayılı Mehmet Nazif ile Türk Amme Hizmeti Komisyonu
arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM 114/78 sayılı Ömer Mehmet ile İçişleri B-akanlığına bağlı
Motorlu Araçlar İzin Makamı arasındaki Yükesk İdare Mahkemesi
kararı.
YİM 4/85 sayılı Erdoğan Bilal ile Kamu Hizmeti Komisyonu
arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM 80/84 sayılı Ziya Cemal ile Girne Kaza Tapu Amiri arasındaki
Yükse-k İdare Mahkemesi kararı.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
Forthoff, The Administrative Ect s.18

H Ü K Ü M

İşbu başvuru ile Müstedi Tomris Ercan, Müstedaaleyhler tarafından münferiden ve/veya müştereken alınıp takriben Kasım 19-85 tarihinde bilgisine gelen ve Girne Kasabasında Yukarı Girne Mahallesi Farabi Sokağında, Pafta/harita XII/21.W.2,. Blok F, Parsel 216 üzerindeki inşaatın Parsel 216/1 ve Parsel 216/2 olarak ifrazını öngören karar ve/veya işlemler ile Parsel 216/2'nin İlg-ili Şahıs Şemsi Günday'a verilmesi ve/veya koçan edilmesi ve/veya kesin tasarruf belgesi verilmesi ile ilgili işlem ve/veya kararların tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğu ve herhangi bir sonuç doğuramayacağı hususunda karar verilmesini talep etmiştir.

Gir-ne Kasabasında, Yukarı Girne Mahallesi Farabi Sokağında, Pafta/harita XII/21 W.2., Blok F, Parsel 216 terkedilmiş bir taşınmaz mal olup bitişik 2 konut, avlu, 1 baraka ve ağaçlardan ibarettir. 5 numaralı olan ön konut 30.4.1976 tarihinde İlgili Şahsa, 3 nu-maralı arka konut ise, 10.11.1976 tarihinde 3 kişilik aile olan Müstedinin babası Osman M. Zeki'ye tahsis edilmişti. 5 numaralı konut zemin kat olup, damı betondan yapılmıştır. Arka konut ise dublekstir. Dubleks konutun üst katının bir bölümü olan banyo, t-uvalet, çamaşırlık, koridorun bir kısmı ile bir oturma odası, ön konutun beton damının bir kısmı üzerine inşa edilmiştir. İki kapılı olan bu oturma odasının bir kapısından, 5 numaralı ön konutun beton damına, terasa çıkabilmektedir. Bu damda betondan yapıl-mış kullanılmaz halde bir su deposu ile ön konuta ait bir de baca vardır. Ön konuta giriş Farabi Sokağına bakan kapıdan yapılmaktadır. 216 numaralı parselin güney hududu ile ön konut arasında takriben 14 ayak genişliğinde bir baraka ile su deposu vardır. B-araka ile ön konut arasında kalan takriben 4 ayaklık dar boşluğa 5 numaralı konutun yatak odası ile oturma odasının pencereleri açılmaktadır. 3 numaralı arka konut sakinleri ise bu dar geçitten geçmek suretiyle evlerine girebilmektdirler.

1976 tarihinden- itibaren 3 numaralı mezkûr konutu babası ile birlikte kullanan Müstedi, babasının 1978'de vefatından sonra da bu konutu tasar-rufunda bulundurmağa devam etmiştir.

Müstedi ile İlgili Şahıs arasında, 1982 yılında mezkûr konutların kullanımı hususunda bir -ihtilâf çıkmıştır. İhtilâfın ilgili makamlara intikal etmesinden sonra, İskân ve Rehabilitasyon Dairesi Müdürü, Müstedaaleyh No 2'ye 25.10.1982 gün ve 6/1 - Ş - 4699 sayılı yazıyı yazarak, konunun yerinde incelenmesini istemiştir.

Bunun üzerine, Müstedaa-leyh No 2 mahallinde bir inceleme yapmış ve 13.1.1983 tarihinde bu konuda bir rapor hazırlamıştır. Müstedaaleyh No.1'e de gönderilen ve Mahkemeye emare 17 olarak sunulan bu rapor aynen şöyledir:

" KIBRIS TÜRK FEDERE DEVLETİ
İÇİŞLERİ VE İSKAN BAKANLIĞI
-Şehir Plânlama Dairesi

Sayı: Ş.İ. 36/83-11 Lefkoşa 13 Ocak,1983
Konu: Sınır ihtilâfı hk.

İskân ve Rehabilitasyon Dairesi
Müdürlüğü
Lefkoşa.

İlgi: 6/1 - Ş - 5699 ve 25 Ekim, 1982 tarihli
y-azınız.

İlgi yazınız üzerine konu yerinde incelenmiştir. Girne'de Varaka/Harita XII.W.2 Blok F Parsel 216 içerisinde iki konut bulunmaktadır. Önde bulunan konut tek katlı olup içerisinde Şemsi Ahmet Gündağ ikâmet etmektedir. Arka taraftaki konut ise dubl-eks olup, Tomris Ercan ikamet etmektedir. Ancak dubleks olan Tomris Ercan'ın konutunun üst katta bir bölümü Şemsi Ahmet Gündağ'ın konutunun üzerine inşa edilmiştir. Tomris Ercan, Şemsi Gündağ konutunun üstünü teras olarak kullanmaktadır. Şemsi Ahmet Gündağ-'ın konutunun üzerini kesin olarak kulanmaması gerekmektedir.
Sözkonusu iki şahıs geçit yüzünden de anlaşmazlığa düşmüşlerdir. Geçit olarak kullanılan yerde baraka, bir ambar ve bahçeyi sulamak için bir su deposu bulunmaktadır. Bunlar arkaya geçişi zorla-ştırmaktadır.
İki şahıs arasındaki ihtilâfın giderilmesi için iki çözüm önerilmektedir.
Öneri 1: Ekteki plandandan anlaşılacağı gibi parsel ikiye ayrılacak. Dubleks olan konutun bir bölümü bina yıkılıncaya kadar üstte irtihak hakkı bulunacaktır.
Öneri 2-: Parsel izafi olarak 3'e ayrılacak ve 3 no'lu yerler şahısların ayrı ayrı kullanımına verilecek 2 no'lu yerin alt üst kullanışı nedeni ile arsa ½ oranında her iki şahsa da müşterek verilecektir.
Tam anlamı ile sorunsuz bir çözümü olmayan bu durumda 1. ön-erinin ileride daha az sorun çıkartacağı ve bugünkü duruma da çözüm getireceği düşünülerek tercih edilmektedir.
Konu bilgilerinize saygı ile sunulur.

Ahmet S. Örek
- Baş Şehirci
Şehir Plânlama Dairesi
Sorumlusu

Ek: Plân
Dağıtı-m:
- İçişleri ve İskân Bakanlığı (Bilgi için) "

Bu inceleme ve rapordan sonra da yine uzlaşmayan taraflar, Girne Kaza Mahkemesinde davalaşmışlar. Ancak, sınır ihtilâflarını çözümleyememişlerdir.

Müstedi ve İlgili Şahıs her ikisi de eşdeğer mal- açısından hak sahibidirler. Eşdeğer mal verme çalışmaları ilerleyip Müstedi ve İlgili şahıs "T" cetvellerinin hazırlanması safhasına gelindiğinde, Müstedaaleyh No.1, Müstedaaleyh No 2'nin emare 17 teknik raporunda belirttiği önerilerden 1. öneriyi benimse-miş ve Parsel 216'yı bu öneride belirtildiği şekilde ifraz etmiştir.

Yapılan ifraza göre:

Parsel 216 emare 17 ekindeki plân uyarınca Parsel 216/1 ve Parsel 216/2 olarak ikiye ayrılmıştır.

Müstediye bırakılan Parsel 216/1'e 3 numaralı dubleks konut, ark-a avlu, ağaçlar ve Farabi Sokağına çıkmak için 10 ayak genişliğinde bir de geçit ayrılmıştır. Bu parsel içinde kalan geçidin rahatlıkla kullanıllabilmesi için, geçit yeri üzerinde bulunan baraka ve su deposu da yıkılarak kaldırılacaktır.

Parsel 216/2 de, -İlgili Şahsa verilmiştir. Bu parsele 5 numaralı ön konut, güney cephedeki 4 ayaklık mezkûr boşluk, ön avluyla ağaçlar kalmıştır. Beton damın tümü Parsel 216/2'ye bırakılmakla beraber, dubleks konutun bu dam üzerinde bulunan bölümü için, bina yıkılıncaya ka-dar, Müstediye üstte irtifak hakkı tanınmıştır.

İfraz sonuçları Müstedi ile İlgili Şahsın "T" cetvellerine işlenmiş ve bu cetveller onlara gönderilmiştir.

İlgili Şahıs yapılanlara ve "T" cetvellerine itiraz etmemiş, daha ileri işlemler için emare 7 fera-gatnameyi bile imzalamıştır.

Diğer yandan, Müstedi, alınan ifraz kararı ile yapılan işlemlerin Anayasaya, yasalara ve özellikle 41/1977 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasına, Fasıl 96 Yollar ve Binalar Yasasına ve Fasıl 224 Taşınmaz Mal (T-asarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasasına aykırı olduğunu, bunların yetkilerin aşılması ve kötüye kulalnılması sonucu yapıldığını, eşitlik ve sosyal adalet ilkelerinin çiğnendiğini iddia ederek işbu başvuruyu dosyalamış ve yukarıda belirtilen taleplerde b-ulunmuştur.

Müstedi iddialarını ispat için kendisi şahadet vermiş, Mimar Serhan Gazioğlu ile İnşaat Mühendisi Ahmet Yılmaz'ı tanık olarak dinletmiştir.

Müstedi şahadetinde, diğer şeyler meyanında, yapılan ifrazın hatalı olduğunu, bu ifrazla tasarrufund-a bulundurduğu yerlerin kendisine bırakılmadığını, evine girmek için kullandığı 5 ½ ayak genişliğindeki geçidin elinden alındığını, üstüne beton su deposu, elektrik teşkilâtı, çamaşır direkleri, televizyon anteni ve merdiveni bulunan ve devamlı kullandığı -ön konutun beton damının kendisine verilmediğini, baraka ile su deposunun ise yıkılacağını söylemiştir. Dubleks konutunun ön konut üstüne taşan kısmı için kendisine tanınan irtifak hakkının yıkım halinde ortadan kalkmasının da doğru olmadığını belirten Müs-tedi, yapılan bu ifrazın tümü ile iptal edilmesini ve eski durumun devam ederek binaların yıkımı halinde de taşınmaz malın müşterek mülkiyet olarak, eşit oranda kendilerine verilmesini istemiştir. Müstedi istintakında ise, konutuna girerken İlgili Şahsın -pencerlerinin altından geçtiğini, bu pencerelerin açıldığı odaların birinde yatak bulunduğunu, barakada İlgili şahsa ait eşyaların da muhafaza edildiğini, beton dam için tahsis belgesi olmamakla beraber, damı bir kapı vasıtasıyle kullandığını, bu damda İlg-ili Şahsa ait termosifon, su deposu, su teşkilâtı, televizyon anteni ve baca bulunduğunu, ancak İlgili Şahsın kendisinden izin alarak damı kullandığını ve tamir ettiğini söylemiştir.

Tanık Serhan Gazioğlu da şahadetinde, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Oda-ları Birliğine bağlı bir mimar olduğunu, istem üzerine başvuru konusu taşınmaz malları ziyaret ederek ifrazı yerinde gördüğünü ve binaların strüktürü nedeniyle ifrazın mümkün olmadığını söylemiştir. Yaptığı inceleme neticesinde 5 numaralı konutun önce yapı-ldığını, arka konutun ise daha sonra inşa edildiğini belirten Serhan Gazioğlu, konutların birbirine bağımlı olduğunu, bunların ayrı ayrı yıkılamayacağını, birinin yıkılması halinde diğerinin de tehlikeye gireceğini öne sürmüştür. Tanık şahadetine devamla, -ifrazla tanınan irtifak hakkının yıkıma bağlanmasının doğru olmadığını, irtifak hakkının devamlı olduğunu, bu meselede yıkımın tanımının da yapılmadığını söylemiştir. Pencerelerin altından geçmenin uygun olmadığını, barakanın kaldırılmasının ise teknik açı-dan mümkün olduğunu belirten tanık Serhan Gazioğlu, tarafların şimdilik bina