-D.1/93 YİM 151/87

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celâl Karabacak Huzurunda
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında

Müstediler: 1. Tören Eminağa, -Canbulat Caddesi, No.26, Girne.
2. Soner Eminağa, Cambulat Caddesi, No.26, Girne.
ile
Müstedaaleyhler: 1. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu No.1
vasıtasıyle KKTC Bakanlar Kurulu, Lefkoşa.
2. İskân Bakanlığı, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.

Müstediler namına: Cahit Yılmazoğlu.
Müstedaaleyhler namına: Mustafa Arıkan.
İlgili Şahıs Mahinur Fenercioğlu namına: Sadi Çelebi.
İlgili Şahıs İzzet Topal namına: Ali Rız-a Görgün.

H Ü K Ü M

İşbu başvuru ile Müstediler:

Müstedaaleyhlerin Müstedi No.1'in 4 Mart 1987 tarihli dilekçesine 30 gün- içinde yazılı ve gerkçel yanıt vermemelerinin, ve

Müstedaaleyh No.1'in Müstedi No.1'in T cetvellerini süratle tanzim ederek Girne'de Cambulat Sokağı No.6 adresindeki XII/13.4.XIII Harita/Plân ve 50 Parsel numaralı taşınmaz malın tümünü T 2 cetveline itha-l etmemesinin,

yapılmaması gereken ihmaller olduğu hususunda Mahkemeden talep etmişlerdir.

Müstedaaleyhler ile İlgili Şahıslar başvuruya itirazname dosyalamışlardır. Her iki itiraznamede de ön itirazlar bulunmakla beraber, Mahkeme, ön itirazları başvuru-nun esası ile birlikte incelemeyi uygun görmüş ve bu doğrultuda karar vermiştir.

Müstediler, başvuruyu ispat için kendileri şahadet vermişler, İskân ve Rehabilitasyon Dairesi Mağusa Şube Müdürü Önol Atalay ile Girne Belediyesi Bayındırlık-İmar İşleri Sor-umlusu Nidai Güngördü'yü de tanık olarak dinletmişlerdir. Müstedaaleyhler adına ise İskân Bakanlığı Müsteşarı Mehmet Salih Sucuoğlu şahadet vermiştir. İlgili Şahıs Mahinur Fenercioğlu bizzat şahadet vermiş, İlgili Şahıs İzzet Topal ise tanık olarak şahadet- vermeyerek sadece istintakla yetinmiştir. Duruşma esnasında 41 adet belge, emare 1-41 olarak Mahkemeye sunulmuştur.

Huzurumdaki tüm şahadeti etraflıca tezekkür ettim. Şahadet veren tanıkları şahadet verirlerken yakından müşahade altında bulundurdum. İna-ndığım şahadete göre, olgular özetle şöyledir:

Müstediler karı kocadırlar. Müstedi No.1 Tören S. Eminağa 1949 doğumlu olup, Lârnaka kasabasında eczanesi, Cevizli (Civisil) Köyünde de bina ve araziden oluşan taşınmaz malı vardı. Müstedi No. 1 1974 Barış H-arekâtını müteakip Güneyde malalrını bırakarak annesi ile birlikte Kuzeye gelmiş ve burada 1976 yılında Soner Eminağa ile evlenmiştir. Müstedi No.2 Soner Eminağa ise aslen Girneli olup burada ev ve arsaları bulunmaktadır. Eşdeğer açısından da hak sahibi de-ğildir.

İlgili Şahıs Mahinur Fenercioğlu TC uyruklu olup, Kıbrıslı Necdet Fenercioğlu'nun eşidir. Mahinur Fenrcioğlu, 1974 Barış Harekâtından sonra eşinin Ada haricindeki görevinin sona ermesi üzerine Kıbrıs'a gelmiştr. Diğer İlgili Şahıs İzzet Topal ise- Kuzey göçmeni olup, Kıbrıs'ta Cemaliye isimli bir hanımla evlenerek buraya yerleşmiştir. Emare 30 T cetvellerine göre, Cemaliye İzzet Toapl'ın Larnaka Kazasına bağlı Pile Köyünde terkettiği tarla ve ağaçların karşılığı olarak 203,479 eşdeğer puan bulunmak-tadır.

Müstedi No.1, Güneyde terkettiği taşınmaz malına karşılık Kuzeyde eşdeğer mal almak için 1978 yılında emare 6 ile müracaatta bulunmuştur. Bu müracaatı incelenerek değerlendirilmiş ve Güneyde bıraktığı malların 1.075,390 puan değerinde olduğu 7.4.1-983 tarihli VII. Askı ile ilân edilmiştir (gör, emare 15).

İlgili makamlar, Ekim 1978 tarihinde Mağusa'da terkedilmiş bir mal olan Dedeağaç Sokağı nO.3 A adresindeki konutu Müstedi No.1'e kiralamışlardır (gör, emare 32). Bunun üzerine Müstediler, Mağusa'-daki bu konuta yerleşerek orada ikâmete başlamışlarsa da, daha sonra Girne'ye yerleşmeğe karar vermişler ve bu yüzden 1981 yılı sonlarında Mağusa'daki konutu boşaltarak ilgili makama teslim etmişlerdir (gör, emare 33).

Öte yandan Girne'de, terkedilmiş ta-şınmaz mallar arasında yer alan Cambulat Sokağı No26 (56) adresinde, Harita/Plân XII/13.4.XIII, Parsel 50 numralı, zemin kat halinde üç oda bir hol ile altta da bodrumu olan bir konut vardı. Emare 37'ye göre bu konut, 9.9.1976 tarihinde bir bütün halinde H-asan Kireççi isimli şahsa tahsis edilmişti.

Hasan Kireççi, bu konutun bir odasını bazı küçük tadilâtlarla konuttan ayırıp, dükkâna dönüştürerek bunu 1.4.1977 tarihinde 2 yıllığına İlgili Şahıs Mahinur Fenercioğlu'na kiralamıştır (gör, emare 41). O zaman -kadr ev hanımı olan Mahinur Fenercioğlu, Girne Belediyesinden izin alarak, konu dükkânı "Hediyelik Eşya ve Konfeksiyon Mağazası" adı altında çalıştırmağa başlamıştır (gör, emare 1).

Hasan Kireççi'nin kendisine tahsisli konutu kullanmayarak bir kısmını Ma-hinur Fenercioğlu'na kiraladığını öğrenen ilgili makamlar, 12.1.1978 tarihinde Hasan Kireççi'nin tahsisini iptal etmişlerdir (gör, emare 37).

Hasan Kireççi'nin konut üzerindeki tahsisinin iptal edilmesi üzerine, Mahinur Fenercioğlu konu işyerini ilgili m-akamlardan almak için müracaat etmiştir. Bu istem üzerine, ilgili makamlarca dükkâna gerekli kira tesbiti yapılarak, Mahinur Fenercioğlu'nun İTEM 13 formu le başvurması istenmiştir. Mahinur Fenercioğlu bu çağrıya uymadığı gibi, söz konusu dükkân için ilgil-i makamla herhangi bir kira sözleşmesi de yapmamış ve konu dükkân 23.5.1980 tarihinde İskân ve Rehabilitasyon Dairesince Hasan Kireççi'ye kiralanmıştır (gör, emare 37).

Tahsisi iptal edilip kendisine sadece dükkân kiralanmasına rağmen tüm konutu tasarru-funda tutmağa devam eden Hasan Kireççi, bu yetmezmiş gibi konutun bodrum kısmına da İlgili Şahıs İzzet Topal'ın ailesi ile yerleşmesine izin vermiştir. İlgili makamlar rıza göstermediği takdirde konu yeri tahliye edeceğine dair taahhüdü içeren emare 9 beya-nnameyi imzalamış olan İzzet Topal, yerleşmiş olduğu bodruma bazı ilâve ve tadilâtlar da yaparak burayı kâmetgah ve işyeri olarak kullanmağa başlamıştır. Halen bu yeri konut ve işyeri olarak kullanmağa devam etmektedir.

İzzet Topal'ın konutun bodrumuna y-erleşmesinden sonra Hasan Kireççi, 13.10.1981 tarihinde Bakanlık lehine bir feragatname vermiştir. Mahkemeye emare 8 olarak ibraz edilen bu feragatname aynen şöyledir:

" - 13.10.1981
İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığı,
Lefkoşa.

Ben aşağıda imza sahibi Hasan Kireççi olup, Girne'de Cambolat Sokak No.26 No'lu konutta ikâmet etmekteyim.

Ancak ikâmet için kendim uygun başka bir ikamet yeri buldu- ğumdan, işbu halen ikamet et-mekte olduğum ve yukarıda adresini belirttiğim konut ve/veya işyeri üzerindeki tüm haklarımdan feragat ettiğimi ve bakanlığınızca herhangi birisine tahsisine itirazım olmadığını imza ve beyan ederim.
Hasan Kireççi"

Aynı gün Müstedi No.1 de ilgili Bakanlı-ğa aşağıdaki emare 7 müracaatı yapmıştır:

" 13.10.1981
İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığı,
Lefkoşa.

Be aşağıda imza sahibi Tören Soner Eminağa, (1974 Larnaka göçmeni, evli- ve iki çocuklu, eşdeğerde hak sahibi).

Güney'de, Larnaka-Civisil'de işyeri, konut ve ayrıyeten gayrımenkul yer ve/veya arazi bıraktığım halde KTFD'de bugüne değin eşdeğer bulamadım. Ancak bugün en iyi bilgi ve kanaatıma göre Girne'de Cambolat Sokaktaki -26 No'lu konut ve/veya işyeri kimseye tahsisli değildir ve/veya terkedilmiştir ve/veya sahipsizdir. Bu nedenle mezkûr konut ve/veya işyerinin şahsıma tahsisini ve/veya eşdeğerime mukabil tahsisini makamınızdan talep ederim.

- Saygılarımla,
Tören Soner Eminağa"

Müstedi No.1'in yukarıdaki dilekçesini inceleyen iskân ve Rehabilitasyon Dairesi, konutun Müstedi No.1'in eşi Müstedi No.2'ye kiralanmasını uygun görerek durumu aşağıd-aki alıntıda görüldüğü gibi emare 10 yazı ile Merekezi Kira Takdir ve denetim Komitesine bildirmiştir. 13.11.1981 gün ve (4) 63/110-8 345 sayılı olan bu yazı aynen şöyledir:

" İskân Bakanlığı
İskân ve Rehabilitasyon Dairesi

Sayı: (4) 63/110-8 345 - Lefkoşa, 13 Kasım 1981
Konu: Girne'de Canbulat Cad.
26 No'lu konutun Soner
Eminağa'ya kiralanması hk.

Merkezi Kira Takdir ve Denetim
Komitesi, Lefkoşa.

Girne'de Canbulat Cad. 26 No'lu konutun eşdeğer-e kaynak olmak üzere 1978 Yabancı Taşınmaz Mallaı Kira ve/veya Kullanma Bedeli Tüzğü altında Soner Eminağa'ya kiralanması Dairemizce uygun görülmüştür.

Konu konutun kira takdirinin yapılması hususunda gereğini saygı ile rica