-D.4/89 YİM 147/86

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celâl Karabacak Huzurunda
Anayasasnın 152. Maddesi hakkında

Müstedi: Fazıl Doğan, Ersi-n Aydın Sokak No.8, Girne
-ile-
Müstedaaleyh: 1. İskân Bakanlığı vasıtasıyle KKTC Lefkoşa
2. Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi Müdürü vasıtasıyle KKTC,
Lefkoşa
3. İnceleme ve İti-raz Komisyonu vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
4. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu vasıtasıyle
KKTC, Lefkoşa
5. Tapu ve Kadastro Müdürü vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
- 6. İnceleme ve Dağıtım Komisyonu vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
A r a s ı n d a

Müstedi namına: Ünsal Çağda
Müstedaaleyhler namına: Mustafa Arıkan
İlgili Ş-ahıs namına: Selçuk Gürkan

Yasa Maddesi: KKTC Anayasasının 152(2)(3). maddesi.

İstemin Özeti: Müstedinin yasal tasarrufunda bulunan dükkân ve/veya taşınmazın üçüncü kişiye tahsisi ile ilgili İnceleme ve Dağıtım Komisyonu kararının hükümsüz ve etkisiz -olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına ve ayrıca kendisine kesin tasarruf belgesi veya kesin tahsis verilmemesinin yapılmaması gerekli ihmal olduğuna ve yapılması ihmal olunan bu hususun yapılması gerektiği hususunda karar verilmesi istemi

OLAY: K-uzey göçmeni olan Müstediye Girne'de ev tahsis edilmiştir. Başvuru konusu dükkân ile ev ayni parsel içerisindedir. Dükkân bir müddet Müstedi tarafından kullanılmış bilâhare de İlgili Şahsın tasarrufuna geçmiştir. 1982 yılından beri dükkânı tasarrufunda bul-unduran İlgili Şahsın, eşdeğerine karşılık kendisine kiralanması için ilgililere müracaat etmiş ve yapılan değerlendirme sonucu dükkân ilgili kişiye kiralanmıştır. Müstedinin konu ile ilgili Girne Polis Müdürlüğüne yaptığı bir müracaatta, polis Müstediye, -İlgili Şahsın kira mukavelesi olduğu hususunu bilgisine getirerek dilerse hakkını avukat vasıtası ile arayabieceğini bildirmiştir.
Başvuru bunun üzerine yapılmıştır.

SONUÇ: Müstedaaleyhler iki ön itirazda bulunmuşlardır. Birinci ön itiraz meşru menfaat-, ikinci ön itiraz ise zaman aşımı ile ilgilidir. Meşru menfaatle ilgili ön itiraz incelendiğinde Müstedinin yönteminden herhangi bir tahsis almadığı işyerini idarenin göz yumması neticesi bir süre fiili tasarrufunda bulundurduğu anlaşılmaktadır. Hukuki bi-r temele dayanmayan fakat tamamen fiili bir duruma dayanan bu tasarruf, Müstediye meşru menfaat sağlamaz.
Müstedaaleyh tarafından ileri sürülen 2. ön itiraz zamanaşımı ile ilgilidir. Belirtilenler ışığında Müstedinin şikâyet konusu yaptığı karar ve/veya- işlemi Girne Polis Müdürlüğünde kendisine gösterilen kira mukavelesinden öğrendiği ortadadır ki bu durumda 75 günlük süre çoktan geçmiştir.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
YİM 5/76 sayılı Fevzi Direkoğlu ile KTF-D arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM 244/80 sayılı Aytan İmamzade ve diğerleri ile KTFD arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
-Doçent Rağıp Sarıca, İdari Kaza, 1949 yılı baskısı, cilt 1, sayfa 32, 34 ve 35.
-

-K -A R A R

İşbu başvuru ile Müstedi Fazıl Doğan, yasal tasarrufunda bulunan Girne'de 8 Ersin Aydın Soka-ğı'nda, Pafta/Harita XII/20.3.1V-, Blok Parsel 162'deki dükkân ve/veya taşınmaz malın -Lâpta'lı Halil Dalokay'a tahsis- ve/veya icar edilmesi ile ilgili 24.7.1985 gün ve (4) Gir.- 982 - 5134 sayılı İnceleme ve Dağıtım Komisyonu kararı ve/veya 14.10.1985 tarihli icar mukavelesinin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğu ve herhangi bir sonuç doğurmayacağı, ayrıca, mezkûr taşınma-z mal için kendisine kesin tahsis ve/vey-a kesin tasarruf belgesi verilm-emesinin yapılmaması gerekli bir ihmal olduğu ve yapılması ihmal olunan bu hususun yapılması gerektiği hususunda Mahkemenin karar vermesini talep etmiştir.

Lâpta'lı Halil Dalokay İlgili Şahıs olarak başvuruya katılmıştır. Hem Müstedaaleyhler, hem de İlgi-li Şahıs başvuruya itirazname dosyalamışlardır.

Duruşmaya başlanıp başvuru ile ilgili belgeler emare 1-8 olarak Mahkemeye sunulduktan sonra, itiraznamelerde ileri sürülen ve Müstedinin başvuruyu dosyalayabilmek için doğrudan doğruya etkilenmiş herhangi b-ir meşru menfaatı bulunmadığı, ayrıca, başvurunun zamanaşımına uğradığı hususundaki ön itirazların dinlenmesine geçilmiştir.

Müstedaaleyhler ön itirazlarını kanıtlamak için herhangi bir tanık çağırmamış, Mahkemeye hitap etmekle yetinmişlerdir. İlgili Şah-ıs ise, Girne Polis Müdürlüğü'nde görevli Osman Bayramoğlu'nu çağırmıştır. Öte yandan, Müstedi kendisi şahadet vermiş, Olgun Amcaoğlu, Sensev Özen, Ayşe Hekimoğlu ve Niyazi Kılıç'ı da tanık olarak dinletmiştir.

Huzurumdaki tüm şahadeti etraflıca tezekkür- ettim. Şahadet veren tanıkları şahadet verirlerken yakından izledim. İnandığım şahadete göre, olgular özetle şöyledir:

Müstedi Kuzey göçmenidir. Yönetim, 13.3.1975 tarihinde bu statüsü nedeniyle ona Girne'de V. Bölgede, 53 numaralı, 2 yatak odalı evi ta-hsis etmiştir. (Gör: Emare 7 ve 1).

Aşağı Girne Mahallesi Ersin Aydın Sokağı'nda olan bu ev, Tapu ve Kadastro kayıtlarına göre, Varaka/Harita XII/20.3.IV, Blok B, Parsel 162 üzerinde bulunmaktadır. Başvuru konusu dükkân ile Hasan Özen'in konutu da Parsel- 162 üzerindedir.

Mezkûr dükkân Parsel 162 üzerinde bulunmakla beraber, parsel içindeki diğer konutlara değmemektedir. Barış Harekâtından önce de işyeri olarak kullanılan bu dükkânın Ersin Aydın Sokağı'na açılan 8 numaralı, demir kepenkli bir kapısı var-dır. Önceleri bu dükkândan Parsel 162'deki bahçeye açılabilen bir başka kapı daha vardı. Ancak, bu kapı önce pencereye dönüştürülmüş, daha sonra da tamemen kapatılmıştır.

Müstedi bir müddet bu dükkânda fotoğrafçılık yapmıştır. Dükkân daha sonra tanık Ol-gun Amcaoğlu'nun eşi Gülten Amcaoğlu'na, ondan da İlgili Şahsın tasarrufuna geçmiştir.

1982 yılından itibaren dükkânı tasarrufunda bulunduran İlgili Şahıs, 12.7.1985 tarihinde mezkûr dükkânın eşdeğerine karşılık olarak kendisine kiralanması için ilgili m-akama müracaatta bulunmuştur (Gör: Emare 2).

Bu müracaat üzerine, ilgililer dükkân hakkında emare 3 Kaynak Raporu'nu tanzim etmişlerdir. 15.7.1985 tarihli olan bu raporun "Görüş ve Tav- siyeler" ile ilgili kısmı aynen şöyledir:

-"Talep edilen işyerinin yapısı yığma taş, çatısı beton olup, iyi durumda bir yapıya haizdir. Konu işyeri parsel 162 içerisinde bulunan ve T.C. Hasan Özen'e tahsisili (İ.D.K. 51/75) bulunan evin avlusunda olup, evle hiçbir bağlantısı olmayan bir yerdir. Şah-ıs konu işyerini 1982'den beri kullanmaktadır. Babası Ahmet H. İbrahim'in eşdeğeri mevcuttur. Bu eşdeğer mülkünün puanlarından oğlu Halil İ. Dalokay'ın kullanabilmesi için Müdürlüğe feragatname vermiştir.
-
Müracaatcı konu işyerinin babasının puanlarına karşılık adına tahsisini talep etmektedir.

Bilgilerinize saygı ile arzolunur."

-Müteakiben, İ-skân Bakanlığı İskân ve Rehabilitasyon Dairesi Müdürü hem Müstedaaleyh No 2 Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi Müdürlüğü'ne, hem de İ-lgili Şahsa Mahkemeye emare 4 o-l-a-rak sunulan bir yazı göndermiştir. Bu yazı ise aynen şöyledir:

" K.K.T.C.
İskân Bakanlığı
İskân ve Rehabilitasyon Dairesi Müdürlüğü

Sayı: (4) Gir - 982 - 5134
Konu: Lefkoşa, 24.7.1985

Devle-t Emlâk ve Malzeme Dairesi
Müdürlüğü,
Lefkoşa.

Girne'de Ersin Aydın sok 8 no'lu işyerinin 27/82 sayılı İTEM Değişiklik Yasası 40A maddesi gereğince rayiç kira bedeli üzerinden azami 1 yıllık olmak üzere ve Kira (Denetim) Yasası kuralları dışında kalması -ve tamiri kendine ait olması kaydıyle Halil Dalokay'a kiralanması Dairemizce uygun görülmüştür.

İşbu işyerinin kiralanması kiracıya eşdeğer mal uygula- ması açısından işyerinde öncelik hakkı kazandırmamaktadır.

Bilgileriniz ve kira mukavelesinin hazırl-anması hususunu saygılarımla rica ederim.

TALAY AYHUN
İskân ve Rehabilitasyon Dai