-D.6/2016 YİM: 140/2012

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında

Mahkeme Heyeti: Narin F. Şefik, Mehmet Türker, Tanju Öncül

Davacı: No.1- Adem Taşkınt, 1. Cadde No.44, Gaziveren, Lefke.
No.-2- Mehmet Saltanat, Mis Sokak No.9, Gaziveren,
Lefke.

- ile -

Davalı: Lefke Türk Belediyesi, Lefke Türk Belediye Başkanı,
Başkan Vekili, Belediye Meclis Üyeleri ve Kasaba
Hemşehrileri - Lefke.

- A r a s ı n d a

Davacılar tarafından: Avukat Hasan Yücelen.
Davalı tarafından: Avukat Özgün Öykün.
İlgili Şahıs No.1 ve 2 tarafından: Avukat Fadıl Nekibzade.
İlgili Şahıs No.3 ve 4 için temsiliyet yok.

- ---------------

K A R A R

Narin F. Şefik: Bu davada, Mahkemenin hükmünü, Sayın Yargıç Mehmet Türker okuyacaktır.

Mehmet Türker: Davacılar, Davalı aleyhine ikame etmiş olduğu bu dava ile:

"A) Da-valının müştereken ve/veya münferiden almış
olduğu ve Davacıların Mal Sahibi ve/veya
hissedarları olduğu Güzelyurt Gaziveren Köyü
Kayıt No:A251, Pafta No:XIX, Harita No:45 köy,

Parsel No:247 olan araziye Davacıları-n izni
olmadan ve/veya onayı olmadan tamamen yasaya
ve/veya hukuka aykırı olarak Davalı tarafından
12/10/2010 tarihinde alınan D.22/2010 sayılı
kararın ve telleme işleminin yapıldığı tarih
olan 02/04/2012'de Davacıl-arın bilgisine
gelen ve/veya getirilen tüm karar ve/veya
kararların ve/veya işbu karar ve/veya
kararlara istinaden yapılan tüm işlemlerin
tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve
herhangi bir sonuç doğuramayacağına v-e/veya
iptallerine ilişkin bir Mahkeme hükmü"

verilmesini talep etmektedirler.

Davacılar tarafından Davalı aleyhine açılan ve Davalının 12/10/2010 tarihinde vermiş olduğu telleme izni verme kararının hükümsüz ve etkisiz olduğunu talep ettik-leri bu davanın neticesinde, etkilenecek kişiler olan Mustafa Saltanat, Gülay Saltanat, Münibe Şahbaz ve Aziz Özdinç'in davaya sırasıyla İlgili Şahıs 1, 2, 3 ve 4 olarak dahil edilmeleri üzerine, davanın duruşmasına başlanmıştır. Duruşmada 11 adet evrak, 1-'den 11'e kadar numaralandırılarak emare olarak kaydedilmiştir. Duruşma esnasında Davacı 1 Adem Taşkınt ve Davacı 2 Mehmet Saltanat şahadet vermiş, başka bir tanık celbetmemişlerdir. Davalı herhangi bir tanık celbetmemiş, Davacıları istintak etmekle yetinm-iştir. İlgili Şahıslardan sadece İlgili Şahıs No.1 şahadet vererek, Lefke Belediyesinde görevli İrfan Zeybek'i de tanık olarak dinletmiştir.

MESELE İLE İLGİLİ OLGULAR
Kayıt No:A251, Pafta No:XIX, Parsel No:247 ve 2 dönüm
2 evlek 1000 ayakkare olan t-aşınmaz mal, Davacılar ve İlgili Şahıslara, ebeveynlerinden intikal etmiş olup, Davacılar ve İlgili Şahıslar bu gayrimenkûlde hissedar olup hak sahibidirler. Davacıların ve İlgili Şahısların ebeveynleri olan kişiler, 4/2/1994 tarihinde yapmış oldukları bir- sözleşme ile (Emare 3), konu gayrimenkûlün sözleşmeye ekli haritada (Emare 6) gösterildiği şekilde A, B, C, D olarak 4 kısım ve/veya parsele ayrılması, nihai taksim aşamasında
A Parselin Neriman Özdinç, B Parselin Yücel Taşkınt,
C Parselin Selim Saltanat-, D Parselin Münibe Emin Kâmil adına kaydedilmesi, bu kişilerin kendilerine ayrılan parseller üzerinde diledikleri şekilde tasarrufta bulunabilmeleri ve
inşaat yapabilmeleri hususlarında mutabakata varmışlardır. Bu mutabakata istinaden ve tüm hissedarları-n inşaat izni için başvuruları imzalaması ile, A Parsele İlgili Şahıs 3 ve 4,
B Parsele Davacı 1, C Parsele Davacı 2, D Parsele de İlgili Şahıs 1 ve 2 Lefke Belediyesinin verdiği inşaat izinleri tahtında inşaat yapmışlardır. A, B, C Parsellerine 2600 ayak-kare yol alanı ayrılmış olup, bu Parsellere anayoldan giriş yapılabilmektedir. D Parselinden anayola ulaşım ise B
ve C Parselleri arasından geçilerek sağlanmaktadır.

Davalı Lefke Belediyesi, D Parseli üzerine konut inşa eden İlgili Şahıs No.1 ve 2'n-in müracaatı üzerine, B ve C Parselleri arasından geçen ve D Parseline bağlanan 14 ayak genişliğindeki alan için, İlgili Şahıs 1 ve 2'ye, Davacılar tarafından iptali talep edilen 12/10/2010 tarihli telleme iznini vermiştir.

İNCELEME
İlgili Şahıs 1 v-e 2, Davalının 12/10/2010 tarihli kararının iptali ile ilgili bu davanın Anayasa'nın 152(3) maddesinde belirtilen 75 günlük zaman aşımı süresi dolduktan sonra ikame edildiğinden daha ileri gidemeyeceğini iddia ettikten sonra, Davalının telleme ile ilgili k-ararının Fasıl 96 Yollar ve Binalar Yasası ile Yollar ve Binalar Tüzüğü'ne uygun olduğunu, Davacıların davasının iptal edilmesi gerektiğini ileri sürmektedirler.

İlgili Şahıs 3 ve 4 davada temsil edilmemiş ve müdafaa dosyalamamıştır.

İlgili Şah-ıs 1 ve 2 tarafından Davalının kararına karşı davanın 75 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra ikame edildiği nedeniyle ileri gidemeyeceği, davanın bu sebepten iptal edilmesi gerektiği iddia edildiğinden ve davanın ileri gidebilmesi için 75 günlük zaman- aşımı süresi dolmadan açılması gerektiğini dikkate alarak, öncelikle davanın 75 günlük hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerekmektedir.

İlgili Şahıs 1 ve 2, Müdafaa Takririnde, Davalı Lefke Belediyesinin 12/10/2010 tarihinde -kendilerine telleme izni verdiği, telleme ruhsatı ile ilgili Davalının kararının
12/10/2010 tarihinde veya her halükârda Şubat 2012 tarihinden önce Davacıların bilgisine geldiği, 3/5/2012 tarihinde ikame edilen davanın 75 günlük zaman aşımı süresi geçtikt-en sonra ikame edildiği nedenleriyle ileri gidemeyeceğinden iptal edilmesini talep etmektedirler.

Davacılar ise, İlgili Şahıs No.1 ve 2'ye Davalı Lefke Belediyesinin telleme izni verdiğini İlgili Şahısların
telleme yaptığı 2 Nisan 2012 tarihinde öğre-ndiklerini ileri sürmektedirler.

Anayasa'nın 152. maddesinin 3. fıkrasına göre, bir karar veya işlemle ilgili Yüksek İdare Mahkemesine yapılacak başvurunun, karar veya işlemin yayınlanması tarihinden veya yayınlanmadığı takdirde veya bir ihmal halin-de, başvuran kişinin bunu öğrendiği tarihten itibaren 75 gün içinde yapılması gerekmektedir. Ancak içtihat kararlarıyla yerleşmiş bu husustaki İdare Hukuku prensiplerine göre bir karar veya işlem "yoklukla malul" ise bu karar veya işlem aleyhine 75 günlük -süre geçse de dava açılabilir (Gör.KKTC'de Anayasa ve Yönetim Hukukunun Esasları Zaim Necatigil sayfa 235-237, KKTC İdari Yargılama Hukuku, Tufan Erhürman sayfa 388-389).

KKTC'de, Yüksek İdare Mahkemesinde açılan bir iptal davası iki aşamada karara b-ağlanır. Birinci aşamada, dava, ön koşulları yönünden incelenir. İkinci aşamada ise, davanın esası, yani hukuka aykırılık iddiası incelenip karara bağlanır. Davanın ön koşullarından biri yoksa, dava ileri gidemeyeceğinden, davanın bu nedenle iptal edilmesi- gerekmektedir. Bir iptal davasının 75 günlük hak düşürücü süre dolmadan açılması, davanın ileri götürülebilmesi için bir ön koşuldur. Davacı iptal davasına konu kararı öğrenme tarihini ve davasını kararı öğrendiği tarihten itibaren 75 günlük hak düşürücü -süre dolmadan ikâme ettiğini davasında ileri sürmelidir. İdare ve/veya davalı, kararın davacı tarafından öğrenilme tarihi ile ilgili farklı bir iddiada bulunur ve öğrenme tarihi ile ilgili bir ihtilâf doğarsa, bu iddiasını, yani davacının kararı öğrendiğin-i iddia ettiği tarihi ispat etmekle mükelleftir. Kararın öğrenme tarihi ile ilgili mahkemede bir tereddüt oluşursa, bu tereddüt veya kuşku davacı lehine alınarak iddia edilen tarihlerden davacı lehine olan tarih dikkate alınmalıdır (Gör. YİM 147/85 D.39/87-, YİM 131/88 D.6/90, YİM 344/91 D.31/92, Costas Neophytou V. The Republic, 1964 CLR. 280).

Davacılar davalarında, Davalının kararını 2/4/2012 tarihinde İlgili Şahısların telleme yapmaya başladıkları tarihte öğrendiklerini ileri sürmüşlerdir.

İ-lgili Şahıslar müdafaalarında, Davacıların telleme izni verilmesi ile ilgili Davalının kararını Şubat 2012 tarihinde öğrendikleri, davayı ise 3/5/2012 tarihinde 75 günlük hak düşürücü süre dolduktan sonra ikame ettikleri nedeniyle davanın ileri gidemeyeceğ-ini iddia etmektedirler.

İlgili Şahıs olarak davaya taraf yapılan kişiler, tebliğin yapıldığı andan itibaren, Davacı tarafından normal bir şekilde ve usulüne uygun olarak dava edilmiş bir davalı