-D.6/92 YİM 132/89

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Niyazi F. Korkut, Aziz Altay, Özkan Tunçağ.
Anayasanın 152. Maddesi hakkında.-

Müstedi: Emel Beyitler, Çamlıbel, Girne.
ile
Müstedaaleyhler: 1. İçişleri, Köyişleri ve Çevre Bakanlığı vasıtası ile
KKTC, Lefkoşa.
2. Lefkoşa Kaymakamlığı, Lefke Dairesi vasıtasıyle KKTC,
Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Vehit Nekipzade.
Müstedaaleyhler namına: Mustafa Arıkan.

Yasa Maddesi: Fasıl 351 Kuyular Yasasının 7. maddesi, 46/77 sayılı Su Temini (Özel Tedbirler) Yasası altında ç-ıkarılan 1983 ve 269 sayılı Amme Enstrümanı (Denetimli Bölgeler Kararnamesi), 46/77 sayılı Su Temini (Özel Tedbirler) Yasası.

İstemin Özeti: Müstedinin başvuru konusu taşınmaz malına kuyu açma ruhsatına ilişkin müracaatına Müstedaalehlerin "sıra kuyuların- hemen yanında olması cihetiyle istenilen ruhsatın verilemeyeceği"ne ilişkin kararlarının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Müstedi Taşpınar köyünde kayıtlı mal sahibi olduğu malına kuyu kazma-k için izin talebinde bulundu. Müstedi bilâhare talebinden vazgeçti. Bilâhare Müstedi başka bir yere kuyu kazmak için talepte bulundu. Müstedaaleyhler Müstedilerin bu talebini reddetti. Başvuru bu karardan yapıldı.

SONUÇ: Müstediye verilen her iki yanıtta-ki kararları içeren yazılar ayni makamdan çıkmıştır ve ayni kişiye hitap etmektedir. Müstediye verilen ilk yanıttaki ret kararı yürütsel nitelikte olup ancak bu karar iptal davası konusu olabilirdi. Anılan taşınmaz malın bir başka noktasına kuyu kazılması -için yapılan ikinci bir müracaatta "sıra kuyular" ile konu malın konumunda ve koşullarında değişiklik olmadıkça yürürlükteki yasal mevuzata göre durumunda bir değişiklikten söz edilemez.
Yapılan ön itiraz nazarı dikakte alınarak 75 günlük hak düşürücü s-ürenin çoktan geçirilmiş olması gerçeği ışığında başvuru ret ve iptal edilir.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
YİM 39/85 (D.24/87) sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM 29/78 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM 68/78 sayılı Yüksek İdare Ma-hkemesi kararı.
YİM 63/82 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM/İstinaf 17-18/88 (D.2/88) sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
M. Necati, Cyprus Administration Law, s.119-120.

H Ü K Ü M

Niyazi F. Korkut: Bu- başvuruda Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Özkan Tunçağ verecektir.

Özkan Tunçağ: Müstedi 7.8.1989 tarihinde dosyaladığı işbu başvuru ile Müstedaaleyh No.2 ve/veya Müstedaaleyhler tarafınan 23.5.1989 tarihinde alınıp 5.6.1989 tarihinde Müstedinin bilgisin-e gelen ve Müstedinin Lefkoşa Kazası Taşpınar Köyünde Varaka/Harita XXVIII/15 Parsel 37 ve 38/1 içerisinde kâin taşınmaz malına bir adet kuyu açma ruhsatına ilişkin müracaatının, Müstedinin daha önce Müstedaaleyhler nezdinde aynı konu ile ilgili olarak yap-mış olduğu 24.12.1985 tarihli müracaatına verilen ve Taşpınar "Sıra kuyuların hemen yanında olması cihetiyle istenilen ruhsatın verilemeyeceği"ne ilişkin 10.9.1986 tarihli ve aynı sayılı yazıya atıfta bulunarak reddini içeren kararının hükümsüz ve etkisiz -olduğu ve herhangi bir sonuç doğurmayacağı hususunda Mahkemenin bir karar vermesi isteminde bulunmuştur.

Müstedi başvurusunda özetle Taşpınar Köyünde Varaka/Harita XXVIII/15 Parsel 37 ve 38/1'de kâin taşınmaz malın kayıtlı mal sahibi olduğunu, 1985 yılı -içerisinde mezkûr kayıtlı malın Kuzey kısmına kuyu açma ruhsatı talep ettiğini ancak bilâhare bu talebinden vazgeçtiğini ve yaptığı araştırma sonucu mezkûr arazinin orta kısmına yakın başka bir yerde kuyu açmak istediğini ve bu nedenle işbu başvuruya konu -müracaatı yaptığını, Müstedaaleyhlerin ise hiçbir araştırma yapmadan 10.9.1986 tarihli yazıya atıfta bulunarak yapmış olduğu yeni müracaatı gerekçesiz ve mesnetsiz bir şekilde reddettiklerini, Sıra Kuyuların taşıyıcı nitelikte özellikleri olduğunu, işbu ba-şvuruya konu teşkil eden müracaatını Müstedaaleyhlerin hiçbir araştırma yapmadan ve başvurusu ile ilgili Devletin yetkili organları tarafından verilen olumlu raporlara bakmaksızın reddetmekle yasal dayanaktan yoksun bir şekilde hareket ettiklerini öne sür-müştür.

Müstedaaleyhler ise, 13.9.1989 tarihinde dosyalamış oldukları itirazna-melerinin hukuki esaslar bölümünde, sair şeyler yanında, bir ön itiraz yaparak başvuru konusu edilen 23.5.1989 tarihli yazının yeni bir yürütsel veya yönetsel karar içermeyip -10.9.1986 tarihli Müstediye gönderilen yazıdaki kararı aynen tekrarladığını, bu nedenle 23.5.1989 tarihli yazıdaki kararın başvuru konusu yapılamayacağını, 10.9.1986 tarihli yazıdaki kararın ise 75 günlük hak düşürücü süre içerisinde başvuru konusu yapılma-dığından kesinleşmiş olduğunu, Müstedinin 24.12.1985 ve 11.5.1989 tarihli Lefke İdare Amirliğine muhatap dilekçelerindeki tüm ilgili bilgilerin aynı olduğunu öne sürerek başvurunun daha ileri gitmeden bu aşamada masraflarla reddini talep etmiştir.

Başvur-unun duruşması başlamadan Müstedaaleyhleri temsil eden Savcı, ön itirazın öncelikle ele alınıp bir karara bağlanması hususunda ısrarlı olmamış ve başvurunun sonunda ele alınıp karara bağlanmasını istemiştir. Taraflar işbu başvuruda 10 adet belgeyi emare ol-arak sunmuşlardır. Duruşmanın sonunda Müsetdinin avukatı ve Müstedaaleyhleri temsil eden savcı konunun olgusal ve hukuksal yönleri ile ilgili olarak Mahkemeye hitap etmişlerdir.

Huzurumdaki şahadeti, emareleri ve Mahkemeye yapılan hitapları inceledikten -sonra Müstedaaleyhlerin itiraznamelerinde ön itiraz olarak yer alan yukarıda değindiğimiz 75 günlük hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu nedeni ile başvurunun daha ileri gidemeyeceğine ilişkin savı öncelikle incelemeyi uygun bulduk.

Ön itirazla ilgili tara-fların mutabık kaldığı olgular özetle aşağıdaki gibidir:

46/77 sayılı Yasa altında 1983'de çıkarılan ve 269 sayılı Amme Enstrümanı olarak yayınlanan Denetimli Bölgeler Kararnamesi gereğince Taşpınar Köyü (Denetimli Bölge) içerisinde olup Müstedinin anıla-n taşınmaz malı "Sıra Kuyuların" hemen yanındadır. Müstedinin kuyu açmak için yaptığı her iki başvuruda kuyuların kazılması için kendi taşınmaz malı içerisinde gösterdiği yerler (noktalar) "Sıra Kuyulara" 600 ayaktan çok daha yakın bir mesafededir.

KKTC -İçişleri Bakanlığı Lefkoşa Kaymakamlığı Lefke Dairesi 10.9.1986 tarih ve LKDK. 20/85 sayılı yazı ile Müstediye konu ile ilgili yanıtını vermiştir. Anılan yanıtı içeren belge Emare 7 olarak sunulmuştur.

Emare 7 yazı ile Müstedinin yapmış olduğu kuyu kazma- ruhsatı talebine olumsuz yanıt vermekte ve neden olarak da bahse konu kuyu yerinin