-D.17/2000 YİM 129/98
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152.Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti:Taner Erginel,Nevvar Nolan,Gönül Erönen.

Davacı: Haydar Ay, Sarıoğlu Apt.Kat.1, Gönyeli

- - ile -

Davalı: 1. Maliye Bakanlığı vasıtasıyle KKTC
2. Maliye Bakanlığı vasıtasıyle Gelir ve Vergi Dairesi Müdürlüğü,Lefkoşa
3. Maliye Bakanlığı vasıtasıyle Motorlu Araçlar Mukayyitliği,Lefkoşa
4. Polis Genel Müdürlüğü, Le-fkoşa

A r a s ı n d a .

Davacı namına: Avukat Gülsün Yücel
Davalılar namına: Savcı Süleyman Candar.

-------------------

H Ü K Ü M

Taner Erginel:Motorlu Araçlar Mukayyitliği 5 Mayıs 1998 tarihli kararı-yla Davacının sürüş ehliyetini iptal etti. Davacı bu karara karşı önümüzdeki davayı açmış bulunmaktadır ve kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına dair Mahkemeden hüküm talep etmektedir.

Davaya ilişkin olgular özetle şö-yledir,
Davacı 25 yaşında mesleği tatlıcılık olan birisidir. CT 277 plakalı arabanın sahibi olan Davacının trafik suçları uzun bir liste oluşturmaktadır. 21 Ekim 1993 ile 21 Ocak 1994 tarihleri arasında işlemiş olduğu trafik suçları nedeniyle, Yol Trafi-k Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puan Yasasına göre 100 puan ceza alan Davacının sürüş ehliyeti 3 ay süreyle iptal edildi. 5 Şubat 1994 ile 2 Temmuz 1995 tarihleri arasında işlemiş olduğu trafik suçları nedeniyle yine 100 puan ceza aldı ve sürüş ehliyet-i 6 ay süreyle iptal edildi. 17 Aralık 1995 tarihinde bir kişinin ölümüne neden olan bir trafik kazası yaptı. 17.4.1996 tarihinde ise ağır hasarla neticelenen ikinci bir trafik kazası yaptı. Ölümle sonuçlanan trafik kazasında Davacı aleyhine getirilen ce-za davası 18 Kasım 1996 tarihinde sonuçlandı ve Mahkeme çeşitli para cezalarının yanı sıra Davacının sürüş ehliyetini 3 ay süreyle iptal etti. Ağır hasarla neticelenen trafik kazasında ise Davacı karşı tarafın tüm zararını tazmin etti. Bu nedenle Davacı a-leyhine ceza davası getirilmeyip sabit para cezası ödemesiyle mesele kapatıldı.

Polis Genel Müdürü 23 Mayıs 1996 tarihinde Motorlu Araçlar Mukayyit Vekiline yazdığı yazıda Davacının işlediği suçları sıraladıktan sonra Davacının trafik kurallarını ihlal e-tmeye meyilli bir mizaca sahip olduğunu, sorumsuzca hareket ettiğini belirtti ve Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Tüzüğünün 30 (1)(a) ve (2)(a)(b) maddelerine göre sürüş ehliyetinin iptal edilmesini önerdi. Motorlu Araçlar Mukayyit Vekili uzun bir süre sonra- 24 Mart 1998 tarihinde harekete geçerek Davacıya taahhütlü bir yazı gönderdi ve Tüzüğün 30 (1)(a) ve 30(2)(a) maddelerinin uygulanarak sürüş ehliyetinin iptalinin tasarlandığını, bu karara varmadan önce Davacının arzu ederse savunmasını yapabileceğini, sö-zkonusu kararın alınmaması için 14 güne kadar sebeb gösterebileceğini bildirdi. Davacı bu ihbara yanıt vermedi. Bunun üzerine Motorlu Araçlar Mukayyit Vekili 5 Mayıs 1998 tarihli kararıyla Davacının sürüş ehliyetini iptal etti. Bu kararda şöyle denmekted-ir.

"devamlı surette süratli araç kullanmayı alışkanlık haline getirdiğiniz ve trafik kurallarını ihlal etmeye meyilli bir mizaca sahip olmanız nedeni ile motorlu araç sürmeniz kamu güvenliği açısından tehlike yaratmaktadır. Bu nedenlerle adınıza düzenle-nen 077358 sıra numaralı sürüş ehliyetinizin geçerliliğinin, Değiştirilmiş Şekliyle 1974 Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Tüzüğünün 30(1)(a)ve 30(2)(a) maddeleri uyarınca bugünden itibaren iptal edilmesine karar verilmiştir."

Motorlu Araçlar Mukayyitliğini-n kararını savunan Savcıya göre karar tüzüğün verdiği yetkiye dayanarak alınmıştır ve yerinde bir karardır.

Sözkonusu Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Tüzüğünün ilgili maddeleri şöyledir,
"Sürüş Ehliyetinin İptali Taliki v.s.
30.(1) Mukayyit, takdir yetkisi-ni kullanmak suretiyle ve (2)'nci fıkra hükümlerine tabi olmak şartıyla ilgili hususta alacağı bir kararla aşağıdakileri yapabilir.
Her hangi bir sürüş veya öğrenci
ehliyetini veya geçici ehliyetin
geçerliliğini iptal ve talik
edeb-ilir,

.................................

İptal ve Talik İle İlgili Karar.
30. (2)(a) Mukayyit her hangi bir sürüş ehliyetinin geçerliliğini iptal veya talik etmeden veya bu gibi her hangi bir ehliyet verilmesi için sunulan bir dilekçeyi reddetmeden önce- tasarlanmakta olan karar gerekçesini ilgili şahsa gerek şahsen gerekse bilinmekte olan son posta adresine gönderilecek mektupla yazılı olarak tebliğ eder ve aynı tebligatta kendisini bu tebligat tarihinden on dört güne kadar bu kararın alınmaması için seb-ep göstermeğe davet eder. Yukarıda söz konusu on dört günlük mühletin sona ermesinden sonra Mukayyit, gösterilen sebepleri mümkün mertebe en erken bir zamanda incelemeğe veya bu mühletin her hangi bir sebep gösterilmeden geçmesi üzerine ehliyetin iptal ve-ya taliki veya sunulan dilekçenin reddi hakkında mümkün mertebe en erken bir zamanda kesin bir karar almağa ve bunu ilgili şahsa bildirmeğe mecburdur."

Görüleceği gibi Tüzüğün 30 (1)(a)paragrafı Mukayyide bir kişinin sürüş ehliyetini iptal veya talik et-me yetkisi vermiştir. 30(2)(a) paragrafta ise iptal prosedürü belirtilmiştir. Tüzüğün bu iki maddesi ilk bakışta verilen kararın tüzüğe uygun yerinde bir karar olduğu izlenimini uyandırmaktadır. Buna rağmen akla ciddi sorular geliyor.

İlk soru kararın- gerekçesinden kaynaklanmaktadır. Davacının sürüş ehliyetinin iptal gerekçesi süratli araç kullanmayı alışkanlık haline getirmesi, trafik kurallarını ihlal etmeye meyilli bir mizaca sahip olması ve motorlu araç sürmesinin kamu güvenliği açısından tehlike y-aratmasıdır. Acaba tüzük bu gerekçelerle Mukayyidin bir kişinin sürüş ehliyetini iptal etmesine olanak veriyor mu?

Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Tüzüğünü incelediğimizde hangi gerekçe ile sürüş ehliyetinin iptal edilebileceğini gösteren bir ifadeye ras-tlamıyoruz. 30(1) maddede "Mukayyit takdir yetkisini kullanmak suretiyle" deniyor.

İlginç olan husus tüzükte başka amaçlar için gerekçeler belirtilmiş olmasıdır.
Tüzüğün 30 (2)(b) paragrafı şöyledir:
"(b) Mukayyit, yukarıdaki (a) bendinin ihtiva etti-klerine bakmaksızın, bir sürüş ehliyeti sahibinin sağlık durumunun kötüleşmesi veya motorlu araç sürmesini amme güvenliği için tehlikeli yapabilecek bir hastalık veya bedeni sakatlıktan muzdarip olması nedeniyle bir sürüş ehliyetinin ge