-
D.1/2007 YİM 120/2000

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Yargıç Necmettin Bostancı Huzurunda.

Davacı: Doğan Mitil, Mersinlik, Mağusa

- ile -

Davalı: 1. K.K.T.C. Güv-enlik Kuvvetleri Komutanlığı Polis
Genel Müdürlüğü vasıtasıyla, K.K.T.C., Lefkoşa
2. Polis Hizmetleri Komisyonu vasıtasıyla, K.K.T.C.
Lefkoşa

A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avuk-at Tevfik Mut
Davalılar namına: Kıdemli Savcı Behiç Öztürk.

.........................

H Ü K Ü M

Davacı, Davalılar aleyhine ikâme ettiği işbu davada aşağıdaki şekilde- talepte bulunmuştur:

"A) Davalı No 2 tarafından oybirliği ile 8/6/2000
tarihinde alınan ve Davacının meslekten
çıkarılma cezası yanı sıra, kademe ilerlemesinin
durdurulması ve uyarma cezasına çarptırılması
yönündeki- 28 Mart 2000 tarihli Disiplin Yargıcı
kararlarının onaylanması ile ilgili işlem ve
kararının ve/veya bu hususlardaki tüm işlemlerin
esaslı bir şekilde sakat olması nedeniyle yoklukla
malül olduğuna ve/veya kanunsuz ve-/veya hükümsüz
ve/veya etkisiz olduğuna ve hiçbir sonuç
doğuramayacağına dair bir emir veya hüküm itası,

B) Alternatif olarak, Disiplin Yargıcı tarafından,
28/3/2000 tarihinde verilen, Davacının meslekten
çıkarılması cez-ası yanı sıra, kademe ilerlemesinin
durdurulması ve uyarma cezalarına karşı, Davacının
Davalı No 2 nezdinde yapmış olduğu istinaf müracaatına
atfen, 8/6/2000 tarihinde yine Davalı No 2'nin vermiş
olduğu kararın ve/veya ileri sürülen tüm i-stinaf
sebeplerini teker teker ret eden ve 28/3/2000 tarihli
Disiplin Yargıcı kararını onaylayan kararının hükümsüz
ve etkisiz olduğuna ve/veya hiçbir sonuç doğuramayaca-
ğına dair bir emir ve/veya hüküm itası,

C) Disiplin Yargıcı tarafı-ndan Davacı hakkında verilmiş
olan 28/3/2000 tarihli, meslekten çıkarma, kademe
ilerlemesinin durdurulması ve uyarma cezalarına karşı
Davacı tarafından dosyalanan istinaf müracaatına atfen
Davalı No 2'nin üretmiş olduğu 8/6/2000 t-arihli
kararıyla, istinaf sebeplerini kabul etmemekle ve
istinaf konusu disiplin cezalarını iptal etmemekle
göstermiş olduğu ihmalin tamamen yapılmaması
gerektiğine ve konu disiplin cezalarının iptali
gerektiği yönünde hüküm itası,-

D) Davalı No 2'nin 8/6/2000 tarihli kararı uyarınca
Davalı No 1 tarafından yapılmış olan herhangi bir
işlem ve/veya kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna
ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair bir emir
veya hüküm itası,

E) -Muhterem Mahkemenin uygun göreceği bir hal şekli,

F) İşbu dava masrafları."

Davalılar, Davacının talep takririne karşılık, müdafaa takriri sunmuşlardır. Davalılar, müdafaa takrirlerinde, Davacının iddialarını reddederek, yapılan işlemlerin yasal olduğu-nu iddia etmişlerdir.

Davacı, Davalıların müdafaa takririne karşılık, müdafaa takririne cevap lâyihası dosyalayarak, Davalıların iddialarını reddetmiş ve kendi iddialarında ısrar etmiştir.

Davanın duruşması esnasında taraflar herhangi bir tanık dinletm-emişler, sadece Mahkemeye hitapla yetinmişlerdir. Ayrıca taraflar Mahkemeye 11 adet emare sunmuşlardır.

Huzurumdaki lâyihalar, emareler ve beyanlar ışığında, dava ile ilgili olgular şöyle özetlenebilir:

Davacı, 9/11/1998 tarihinde aday polis olarak ata-ndı. Atama tarihinden sonra Polis Örgütünün çeşitli birimlerinde çalışan Davacı, 3/9/1999 tarihinde Lefkoşa Polis Müdürlüğü Trafik Şubesinde görevli idi. Mezkûr tarihte Lefkoşa Devlet Hastahanesi karşısında görevli iken, Z. Ç. isimli bir bayanı durdurup tr-afik kontrolüne tabi tuttu. Kontrol sonucu, sözü edilen kişiyi patlak eksozdan rapor etti. Davacı tarafından raporla ilgili hazırlanan çizelge, trafik kontrolüne tabi tutulan kişi tarafından da imzalandı. Z. Ç. isimli kişi 6/9/1999 tarihinde Davacı hakkın-da şikâyette bulundu. Şikâyet üzerine Davacı hakkında soruşturma açıldı. Bunun sonucu olarak Davacı aleyhine Emare 1'deki disiplin ithamnamesi tanzim edildi ve kendisine tebliğ edildi. İthamname Davacı aleyhine 5 dava içermekteydi. Davacı aleyhindeki itham-larla ilgili Polis Disiplin Mahkemesinde yargılanmıştır. Emare 2'de görülen duruşma zabıtlarına göre, Davacı, kendisine dava okunmasını müteakip "Birinci dava dışında geri kalan 4 davayı kabul ederim, ancak birinci dava geri çekilirse kabul edeceğim" demiş-tir. Bunun üzerine İddia Makamı, tehir talep etmiş, verilen günde ise Davacı aleyhine getirilen 5 davadan 1'nci davayı geri çekmiş ve bu davadan şahadet ibraz etmeyeceğini beyan etmiştir. Davacı, kendisine okunup izah edilen, diğer 4 davayı kabul etmiştir.- Bunun üzerine Disiplin Mahkemesi Davacıyı 2,3,4 ve 5'nci davalardan mahkûm etmiştir. Birinci dava geri çekilip şahadet sunulmadığı için, Davacı birinci davadan beraat etmiştir. Disiplin Yargıcının verdiği karar Polis Örgütü (Kuruluş, Görev ve Yetkileri) Y-asası (bundan sonra bu karar amaçları bakımından Polis Yasası olarak anılacaktır) gereği, tetkik için Polis Müdürüne intikal etmiştir. Polis Müdürü yaptığı inceleme sonucunda, Davacının ithamnameye şartlı cevap vermesinin veya doğrudan cevap vermemesinin b-ir usul hatası olduğu gerekçesiyle, meselenin tekrardan Disiplin Mahkemesinde görüşülmesine karar vermiştir. Bunun üzerine dava tekrardan görüşülmüş ve Davacı, aleyhindeki 5 davadan da mahkûm olmuş, birinci davadan, meslekten çıkarma, ikinci davadan, 12 ay- kademe ilerlemesinin durdurulması, üçüncü davadan 12 ay kademe ilerlemesinin durdurulması, dördüncü davadan 3 ay kademe ilerlemesinin durdurulması, beşinci davadan ise uyarma cezasına çarptırılmıştır.

Disiplin Yargıcının kararı tetkik için Polis Müdürün-e intikal etmiş, o da verilen cezaları aynen onaylamıştır. Tetkik amirinin kararından sonra Davacı, süresi içerisinde Polis Hizmetleri Komisyonuna, kararla ilgili istinaf dosyalamıştır. İstinaf dinlenmiş ve 8/6/2000 tarihinde Polis Hizmetleri Komisyonu kar-arını okumuştur. Davacı Avukatı, karardan önce 6/6/2000 tarihinde Emare 9'da görülen yazıyı Polis Hizmetleri Komisyonuna göndermiştir. Davacı Avukatı söz
konusu yazıda sair şeyler yanında Davacının I'nci Disiplin Mahkemesi huzurunda birinci davadan beraat- ettiğini, Sanığın lehine olan bu hususun II'nci Disiplin Mahkemesinde yargılama esnasında yargıcın bilgisine getirilmediğini, bu husus bilgisine geç geldiği için istinaf ihbarnamesinde yer almadığını belirterek, Disiplin Yargıcı tarafından tekrar duruşma -yapılması veya belirtilen hususta da şahadet dinlenmesi için talepte bulunmuştur.

Polis Hizmetleri Komisyonu verdiği kararla istinafı reddetmiş, daha sonra verdiği kararla da, Davacının Avukatı vasıtasıyla yaptığı Emare 9'daki müracaatı reddetmiştir.

K-onuyu hukuki açıdan incelemeden önce Davacı Avukatının, hitabında belirttiği görüşlere değinmekte yarar vardır.

Davacı Avukatına göre "Tetkik Amiri Disiplin Mahkemesinden gelen davaları onaylayabilir, değiştirebilir, Sanığın tekrar yargılanması için dire-ktif verebilir. Ancak yasanın kendisine yetki vermediği bir hususta işlem yaparsa, yetki gasbı söz konusu olur. Tetkik Amiri, Davacı, 1'nci davadan beraat ettiği için 1'nci dava ile ilgili iade emri veremezdi. Çünkü Polis Yasasının 122'nci maddesinin (1). -fıkrasının 2'nci satırında "suçlu bulunan polis mensubundan" bahsedilmektedir.

51/1984 sayılı Polis Yasasının 108'nci maddesi disiplin yargılamasında Fasıl 155 kurallarının uygulanacağını öngörmektedir.

Sanık (Davacı) Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası mad-de 68(3)'e göre ithama doğrudan yanıt vermemiştir. Bu durumda davanın duruşmasına geçilmesi lâzımdı.

Daha sonra İddia Makamı 1'nci davadan şahadet sunmadı ve Davacı 1'nci davadan beraat etti. Davacı (Sanık) beraat ettiği için Tetkik Amiri onu tekrard-an yargılanmak amacıyla Disiplin Mahkemesine iade edemezdi. Çünkü Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası Fasıl 155 madde 35'e göre, bir suçtan yargılanıp o suçtan ötürü mahkûm olan veya beraat eden kişi aynı suçtan tekrar yargılanamaz.

Polis Yasasının ilgili mad-desinde, "suçlu bulunan" kelimelerinin yer aldığı ve sanık (Davacı) I'nci davadan beraat ettiği için Tetkik Amiri I'nci dava ile ilgili iade kararı veremezdi. Tetkik Amirinin iade edebileceği davalar suçlu bulunan mensubun davasıdır, beraat eden mensubun d-avasıyla ilgili iade yetkisi yoktur, bu nedenle yetki gasbı söz konusudur.
Davacının beraat ettiği hususu ikinci disiplin yargılanmasında, tekrar Tetkik Amiri huzuruna gittiğinde ve Polis Hizmetleri Komisyonunda gündeme getirilmemişti.

Bu işlemler karma -yönetsel işlemlerdir. İşlemlerin herhangi bir aşamasındaki usulsüzlük veya kanuna aykırılık, sonucu etkiler. Bu nedenle, işlemin herhangi bir safhasındaki sakatlık daha sonra ileri sürülebilir. Bu nokta istinaf ihbarnamesinde yer almamakla beraber Emare 9 -yazı ile Polis Hizmetleri Komisyonunun bilgisine getirilmiştir. Fasıl 155 madde 144'e göre adli hata varsa, İstinaf Mahkemesi istinaf sebepleri ile bağlı kalmaz.

Tetkik Amirinin, Davacının beraat ettiği dava ile ilgili iade kararı vermesi bir yetki gaspı-dır ve işlem yokluk derecesinde bir sakatlık meydana getirmektedir."

İddia Makamı adına bulunan Savcı bu görüşlere katılmamaktadır.

Yukarıda serdedilen olgulardan da görüleceği gibi Davacı 1/11/1999 tarihinde Disiplin Yargıcı önüne çıkmış ve aleyhine -tanzim edilen ithamnamedeki 5 dava kendisine okunup izah e