-D.26/96 YİM 1/96

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Anayasanın 152. Maddesi hakkında.
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel, Nevvar Nolan, Seyit A. Be-nsen.

Müstedi: Olgun Olay, Dikmen.
ile
Müstedaaleyh: 1. Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı vasıtasıyle
KKTC, Lefkoşa.
2. Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
3. Personel Dairesi vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
4. Ekonomi ve Maliye Bakanlığı -vasıatsıyle KKTC, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Avukat Kıvanç M. Riza.
Müstedaaleyhler namına: Başsavcı Yardımcısı Muavini Mehmet A. Şefik.

H Ü K -Ü M

Taner Erginel: 10.10.1995 tarihinde Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı müsteşarlığı mevkiinden alınan Müstedi, müşavir mevkiine getirilmemesinden ve kendisine müsteşar maaşı ödenmemesinden şikayetçidir ve bu konuda verilip Müstedinin bilgisine 4.12.1995- tarihinde gelen kararın iptalini talep etmektedir.

Başvuruya ilişkin olgular şöyledir: 16.2.1994 tarihinden önce Müstedi, Sedat Simavi Endüstri Meslek Lisesinde Elektronik öğretmen olarak görev yapıyor ve öğretmen maaş bareminin tavanını alıyordu. 16.2-.1994 tarihinde Müstedi, 53/77 sayılı Üst Kademe Yöneticileri Yasası gereğince üçlü kararname ile ilgili Eğitim ve Kültür Bakanlığı Müsteşarlığı mevkiine atandı. 10.10.1995 tarihinde ise yine üçlü kararname ile bu görevden alındı. Görevden alındıktan sonra- ilk iki ay müşavir danışman olarak nitelenen Müstedi, müsteşar maaşı almaya devam etti. Daha sonra Müstedinin bu durumuna son verildi ve Müstedinin bilgisine 4.12.1995 tarihinde gelen bir kararla Müstedinin müşavir olamıyacağı, dolayısıyle müsteşar maaşı -alamayacağı karara bağlandı. Bu durumda Müstediye müsteaşar olmadan önce aldığı öğretmen maaşı ödenmeye başladı.

Müstedi uygulanan ve farklı yorumlara neden olan 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 51(2)(c) paragrafı şöyledir:

"(c) Üst Kademe yönetic-iliği kadrolarından birine, üst kademe yöneticisi olarak atanan bir kamu görevlisi, kendisini bu göreve atama isteminde bulunan, aynı Bakanın görev süresi içinde terkar eski görevine döndürülmediği ve İlgili Bakanın değişmiş olması nedeniyle Üst Kademe Yön-eticileri Yasasında öngörülen yöntemle üst kademe yöneticiliği göeevinden alındığı takdirde bu göreve atanmadan önce bulunduğu kadro bareminde kazandığı hak dereceleriyle, Üst Kademe Yöneticileri Yasasının bu konudaki kurallarına bakılmaksızın 17B üzerinde-n müşavirliğe getirilir ve bu baremde üst kademe yöneticiliği yaptığı her hizmet yılına karşılık bir kademe ilerlemesi alır.
Ancak, üst kademe yöneticisi oalrak atanmadan önce bulunduğu kadorunun baremi en az barem 17 B olan veya atanmadan önce bulunduğu -kadorunun baremine bakılmkasızın asgari iki yıl üst kademe yöneticliği yapan bir kamu görevlisi, Üst Kademe Yöneticileri Yasasının bu konudaki kuralalrına nakılmaksızın, üst akdeme yöneticiliği yaptığı mevkiinin maaşını almaya devam eder."

-Müstedi 16.2.1994 tarihinde Milli Eğitim ve Kültür Bakanı olan Mehmet Ali Talat tarafından müşteşar görevine atanmıştı. Daha sonra 10.10.1995 tarihinde yine Mehmet Ali Talat tarafından bu görevden alındı. Savcılığın görüşüne göre Müstedi aynı Bakan tarafı-ndan görevden alındığı için müşavir statüsüne giremez. Öyle anlaşılıyor ki Savcılığın temsil ettiği Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı, savcılığın bu konudaki görüşü ile hemfikir değildir. Çünkü başvurunun dosyalandığı tarihte Milli Eğitim ve Kültür Bakanı o-lan Ahmet Derya Başsavcılığa hitaben yazıdğı 25 Ocak 1996 tarihli yazının bir bölümünde şöyle demektedir:

"25.2.1995 tarihinde istifa eden birinci DP-CTP Koalisyonu Hükümeti 22 Mayıs 1995 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren kararname ile -sona ermiş dolaysı ile 1'inci DP-CTP Koalisyonu Hükümeti'nde görev alan Bakanların görev süresi sona ermiştir. 2'nci DP-CTP Koalisyon Hükümeti 22 Mayıs 1995 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararname ile kurulmuş ve bu Hükümette yer alan bakanların görev- süresi başlamıştır.
Birinci ve ikinci DP-CTP Koalisyon Hükümetinde Milli Eğitim ve Kültür Bakanı olarak aynı bakanın görev almış olması nedeni ile getirirlen yorum ve dolayısı ile başvuru sahibi kişinin Müsteşarlık görevinden önceki görevine döndürülerek- maaşının da ona göre düzenlenmesi haksız ve yanlıştır kanısındayız."

53/77 sayılı Üst Kademe Yöneticileri Yasasının 4'üncü maddesi ile 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 51. 2(c) paragrafına göe müsteşar mevkiine atanan bir kişinin göervden alındığı- zaman müşavir statüsüne girebilemsi için aynı Bakanın görev süresi içinde eski görevine iade edilmemiş olamsı egrekir. Müstedi 16.2.1994 tarihinde Memet Ali Talat tarafından müsteşar mevkiine atanmış ve 10.10.1995 tarihinde yine ayni Bakan tarafından göre-vden alınmıştır. Şu halde ilk bakışta Müstedinin müşavir statüsüne girmemesi gerekirdi. Ancak Müstedi aynı Bakan taarfından görevden alınmakla birlikte aynı görev süesi içinde görevden alınmış değildir. Müsetdinin öne sürdüğü iddiaya göre Müsytedinin müste-şarlığa atandığı tarihte görevde olan 1'inci DP-CTP Koalisyon Hükümeti kurulmuştur. yeni Hükümette yeni Bakanlar atanmıştır. Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı yine Mehmet Ali talat'ın atanması bir tesadüften başka birşey değildir. Ancak Mehmet Ali talat'ın -görev süresi sona ermiş ve tekrar başlamıştır. Dolayısıyle Müstedinin aynı Bakanın görev süresi içerisinde görevden alındığı söylenemez. Müstedinin bu iddialrında bir haklılık payı olduğunu kabul etmek gerkir. 51 2(c) paragrafı "aynı Bakan tarafından görev-ine iade edilmdiği takdirde" demiş olsaydı bu paragrafı Savcılığın görüşü doğrultsuunda yroumlamamız mümkün oalcaktı. Fakat 51 2(c) paragrafı "aynı bakanın görev süresi diyerek "aynı" sözcüğünü 1süre" için de kullanmıştır. tefsir kuralalrını dikate alarak -51 2(c) parafgrafını yorumladığımız zaman aynı kişi tarafından görevden alınsa bile farklı sürelerde görevden alındığı için yasanın koyduğu engelin Müsetdiye uygulanamıyacağı sonucuna varırız.

Savcılığın temsil ettiği 1. Müstedaaleyh, Milli Eğitim ve Kül-tür Bakan-lığının da bu görüşü paylaştığını dikkate aldığımız zaman Müstedinin müsteşarlık görevinden alındıktan sonra müşavir statüsüne girebileceği sonucuna varmamız gerekir. Ancak 51 2(c) paragrafında belirtilen müşavirliğin iki türü bulun-maktadır. Par-agrafın ilk bölümünde belirtilen müşavirlerin alabileceği maaş barem 17B'dir. Paragrafın daha altta yer alan istisna bölümünde ise müsteşar olmadan önce bulunduğu kadrounun baremi en az 17B'de olanların müsteşar maaşını yani barem 19'u almaya devam edecekl-eri belirtilmektedir.
Müstedinin müşavir olduktan sonra barem 17B'yi mi yoksa müsteşar maaşını mı almaya hak kazandığı başvuruda tartışılıp kararlaştırılması gereken ikinci konudur. Ancak bu konuda layihalarda eksiklikler olduğu, konunun yeterince tartışı-lmadığı ve dalayısıyle karar vermemizin hatalı olacağı görüşündeyim. Bu görüşümün nedenlerini şöyle açıklayabilirim. Herşeyden önce bu konuda yasada bir boşluk bulunmaktadır. Yasa "bulunduğu kadrounun baremi en az barem 17B olan" demektedir. Ancak öğretmen- kadrolarının baremleri diğer kadroların baremlerinden faklıdır. Müsteşarlık görevine atanan eğer bir öğretmense kadrosunun bareminin ez az 17 B olup olmadığı nasıl anlaşılacaktır? Yasada bu konuda bir açıklık yoktur. Yüksek Mahkeme YİM 62/84 sayılı başvur-uda boşluğu doldurmaya teşebbüs etmiş ve bir ölçü ortaya koymuştur. Bu karara göre atananın öğretmen olması halinde bareminin 17B'ye tekabül edip etmediğinin araştırılması gerekir. Bu içtihat ışığında önümüzdeki başvuruda Savcılığın Müstedinin bareminin 17-B'ye tekabül etmediğini iddia etmesi gerekirdi. Bu iddia yapılmış olsa tartışma konusu net bir şekilde ortaya çıkacak ve Mahkememizde gerektiği gibi tartışılacaktı. Halbuki başvuruda Müstedi barem 17 B'nin 8'inci kademesine denk maaş çektiğini öne sürmüş S-avcılık ise itirazında şöyle demiştir:

"Müstedi, Müsteşar mevkiine atanmadan önce 17B üzerinden maaş çekmediği ve/veya 17B baremi mevkiine hiçbir zaman atanmadığı nedeniyle eski görevinin maaşını alması Yasa gereğidir."

Görüleceği gibi burada Savcılık i-ki itirazda bulunmuştur.

A) Müstedinin Müsteşar mevkiine atanmadan önce 17B üzerinden maaş çekmediğini iddia etmiştir. Bu itirazın hatalı olduğu ortaya çıkmıştır. Çünkü Müstedi atanmadan önce 17B'nin 8'inci kademesine denk maaş çekiyordu. Dolayısıyle itir-azın sözleri hatalı ve/veya tartışma konusunu ortaya çıkarmayan sözlerdir.

B) İtirazda yer alan ikinci iddia Müstedinin hiçbir zaman barem 17B'ye atanmadığı iddiasıdır ki bu da hatlıdır. Çünkü Müstedi öğretmen olduğu için 17B'ye atanması zaten söz konus-u değildi.

Özetle itirazda Müstedinin bareminin 17B'ye tekabül etmediği iddia edilmeliydi ve bunun yapılmamış olması tartışması konusunun net bir şekilde ortaya çıkmasını önlemiştir. Müstedi avukatı da muhtemelen bu nednele konuyu tartışma gereği duymamı-ştır. Kanımca hatanın hangi tarafta olduğu önemli değildir. Önemli olan konunun gerektiği gibi tartışılmamış olmasıdır. Bu koşullarda bu ikinci konuda herhangi bir karar vermemenin daha adil olacağı görüşündeyim. Bu kanıya varmanın diğer bir nedeni de YİM -62/84 sayılı kararın yasanın boşluğunu dolduran bir karar olmasıdır. 1984 yılından sonra yasada değişiklikler olmuştur. Bu değişiklikler ışığında yasa koyucunun amacını yeniden tartışmanın daha doğru olacağı görüşündeyim. Tercih ettiğim bu yol izlendiği ta-kdirde, Müstedi, başvurusunda kısmen başarılı olduğuna göre ikinci tartışma konusunda Yönetimin yeniden karar vermesini beklemek ve verilen kararı ayrıntılı bir şekilde tartışıp karara bağlamak doğru olacaktır.

Nevvar Nolan: Sedat Simavi Endüstri Meslek L-isesi