-D. 20/2010YİM: 119/2003

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.

Mahkeme Heyeti : Seyit A.Bensen, Şafak Öneri, Narin F.Şefik.

Davacı : Mehmet S.Uğraşın, 9 Bornova Sok. Gönyeli - Lefkoşa
- ile -
Davalı : 1. KKTC K-amu Hizmeti Komisyonu Başkanlığı
vasıtasıyla KKTC, Lefkoşa
2. KKTC Bakanlar Kurulu vasıtasıyla KKTC, Lefkoşa
3. KKTC Sayıştay Başkanı vasıtasıyla KKTC,Lefkoşa

A r a s ı n d a.
Davacı şahsen hazır.
Davalılar na-mına : Başsavcı Yardımcı Muavini Behiç Öztürk.

------------------------

H Ü K Ü M

Seyit A.Bensen : Davacı dosyalamış olduğu bu dava ile aynen aşağıdaki taleplerde bulunmuştur.

"1. Sayıştay Başkanının, 7 Kasım 2002 tarih ve S.O.10.000/1-0086 (P.86) sayılı
Sayıştay Denetçisi Mehmet S.Uğraşın'ın yaş haddinden önce mecburi emekliye
sevkini KKTC Başbakanından talep eden kararının,
2. Bakanlar Kurulunun, 4 Haziran 2003 tarih ve 1133/2003 sayılı, Sayıştay Denetçisi
M-ehmet S.Uğraşın'ın tüm kamu görevlileri için yasa ile belirlenmiş yaş
haddinden önce, mecburi emekliye sevkini Kamu Hizmeti Komisyonuna öneren
kararının,
3. Kamu Hizmeti Komisyonunun, 23 Haziran 2003 tarih ve P.4880 sayılı, Sayıştay
- Denetçisi Mehmet S. Uğraşın'ı tüm kamu görevlileri için yasa ile belirlenmiş
mecburi emekliye ayrılma yaşından önce ve kendi iradesi hilâfına, mecburi
emekliye sevkeden kararının iptali ve/veya tamamen geçersiz, etkisiz, hükümsüz
- olduğu ve/veya hiçbir hukuki değeri haiz olmadığı ve/veya mutlak butlanla
ve/veya yoklukla sakat olduğu hususunda bir karar ve/veya hüküm."

Davanın duruşması yapılmıştır. Davacı bizzat şahadet vermiş başka tanık dinletmemiştir. Davalılar ise h-erhangi bir şahadet dinletmediler. Duruşma esnasında 74 adet belge (emare 1-74) Mahkemeye sunulmuştur.

Sunulan şahadet ve ibraz olunan emareler incelenmiş olup, davaya ilişkin olgular özetle şöyledir: Davacı 1976 Nisan ayı ile 24.6.2003 tarihleri arasın-da Sayıştayda Denetçi olarak kamu görevi ifa etti. Sayıştay Başkanı 7.11.2002 tarih ve S.O.10.000/10086 (P.48) sayılı yazısı ile KKTC Başbakanından, Davacının mecburi emekliye sevkini Kamu Hizmeti Komisyonuna öneren Bakanlar Kurulu kararı çıkarılması iste-minde bulundu. Bu istem üzerine Başbakanlık da 12.11.2002 tarihinde Bakanlar Kuruluna sunmuş olduğu bir önerge ile Davacının mecburi emekliye sevk edilmesi için Bakanlar Kurulunun Kamu Hizmeti Komisyonuna öneride bulunması isteminde bulundu. Önerge uzun sü-re, açıklanmayan nedenlerle, gündeme alınmadı. 4.6.2003 tarihinde toplanan Bakanlar Kurulu, gündeminde olmayan önergeyi gündemine alarak, önerge doğrultusunda Davacının mecburi emekliye sevk edilmesinin, Kamu Hizmeti Komisyonuna önerilmesine karar verdi.
-
5.6.2003 tarihinde KKTC Başbakanı, Komisyona bir yazı yazdı ve yazısına Bakanlar Kurulu Kararını da ekledikten sonra değiştirilmiş şekliyle 26/77 sayılı Emeklilik Yasası'nın 9(1) maddesi uyarınca Davacının mecburi emekliye sevk edilmesini rica etti.

2-0.6.2003 tarihinde konuyu görüşen Kamu Hizmeti Komisyonu, kendisine iletilen Bakanlar Kurulu kararına atıfta bulunduktan sonra Davacının, Değiştirilmiş şekliyle 26/77 sayılı Emeklilik Yasası'nın 9(1) maddesi uyarınca, 24.6.2003 tarihinden itibaren mecburi -emekliye sevk edilmesine karar verdi. Bu karar Komisyon Başkanı tarafından Davacıya, 23.6.2003 tarihli bir yazı ile bildirildi. Mecburi emekliye sevk edilen Davacı da, 5.9.2003 tarihinde bu davayı dosyalayarak alınan kararın Anayasaya, mevzuata ve İdare Hu-kuku ilkelerine aykırı olduğunu, dava konusu kararları alırken gerekli araştırma ve soruşturmanın ve/veya incelemenin yapılmadığını, kararın gerekçeden yoksun bulunduğunu, hakkında karar verecekleri Davacıya hiçbir bilgi ve/veya söz hakkı vermediklerini, B-akanlar Kurulunun 4.6.2003 tarihli kararının tüm üyelerinin iradesini ve imzasını taşımadığını, Bakanlar Kurulunun 4.6.2003 tarihli kararının, 17/93 sayılı Yasa ile onaylanması uygun bulunmuş olan Uluslararası Çalışma Örgütü İLO'nun 1982 tarihli 158 sayılı- İstihdama son verme (Termination of Employment) Sözleşmesine aykırı olduğunu, Kamu Hizmeti Komisyonunun, Yasanın öngördüğü gibi bir başkan ve dört üyeden oluşmadığını, yasal olarak oluşmamış bir kurulun kararının yoklukla sakat olduğunu iddia etmiş ve yuk-arıda belirtilen taleplerde bulunmuştur.

Davalılar dosyalamış oldukları Müdafaa Takririnde, sair iddialar yanında, 26/77 sayılı Emeklilik Yasası'nın 9(1) maddesi altında Bakanlar Kurulunun Kamu Hizmeti Komisyonuna öneride bulunma kararı ve Kamu Hizmeti -Komisyonunun bu öneri kararı ile konuyu inceleyip değerlendirdikten sonra takdirini kullanarak almış olduğu kararın Yasaya, Anayasa'ya uygun olduğunu, alınan kararın İdare Hukuku İlkelerine, bugüne kadar Yüksek İdare Mahkemesinde görülen mecburi emekliye s-evk konularındaki kararlara, gerekçe göstermesi gerekmediği yönündeki içtihat kararlarına ve Anayasa Mahkemesi kararlarına uygun olduğunu, Kamu Hizmeti Komisyonunun dava konusu kararı alırken usulüne uygun olarak ve Yasanın aradığı anlamda toplantı ve kara-r yeter sayısını haiz ve yetkili olduğunu iddia ederek, Davacının tüm iddialarını reddetmiş ve davanın masraflarla reddini talep etmişlerdir.

Bu safhada iken hemen belirtmem gerekir ki, Davalı No.3, dava layihalarının tamamlanmasından sonra, Davacı aley-hine 13.3.2006 tarihinde dosyalamış olduğu ihbarlı istida ile Davalı No.3 olan Sayıştay Başkanlığının, davadan çıkarılmasını öngören bir emir verilmesini talep etmiştir. İstidanın yapılan duruşmasında, konuyu inceleyen Yüksek İdare Mahkemesi 30.3.2006 tari-hinde Davalı No.3'ün davadan ihraç edilmesine karar vermiştir. Bu nedenle Davacının Talep Takririndeki 1'no'lu talebi, Davalı No.3'ün davadan ihraç edilmesi nedeniyle aleyhine hüküm verilemeyeceğinden, daha ileriye gidemeyeceği cihetle iptal edilir.

Yuk-arıda serdedilen olgulardan görüleceği üzere, Kamu Hizmeti Komisyonu, Bakanlar Kurulunun önerisi üzerine, değiştirilmiş şekliyle 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 9(1) maddesi uyarınca Davacıyı mecburi emekliye sevk etmiştir. Davacı da kendisini mecburi eme-kliye sevk eden, Kamu Hizmeti Komisyonunun 20.6.2003 tarihli kararını yakınma konusu yapmıştır.

İdare Hukuku ilkelerine göre, bir idari karar veya işlem, aksi kanıtlanıncaya kadar doğru ve meşru sayılır. Bu gibi bir işlem veya kararın hatalı ve gayrımeş-ru olduğunu kanıtlamak ise, iddiayı yapana düşmektedir. (Gör: YİM 4/85 D.19/85 Erdoğan Bilâl n/d Erdoğan Soygür ile Kamu Hizmeti Komisyonu vasıtasıyle KKTC) Davacı, dava konusu yaptığı kararın aşağıda belirtilen sebep ve/veya sebepler nedeniyle hatalı oldu-ğu iddiasındadır. Şimdi de Davacı tarafından öne sürülen bu iddiaları incelemeye çalışacağım.

I. Kararın gerekçesiz olduğu konusu:

YİM İstinaf 22/87 (D.10/88)'de ve bir çok YİM kararlarında vurgulandığı gibi, yürütsel veya yönetsel yetki kullanan bir o-rgan, makam veya kişi özellikle takdir yetkisini kullanırken vereceği kararı gerekçe ile desteklemelidir. Böyle bir karardan mağdur olduğu inancı içinde olan bir kişi, ancak aleyhine alınan karara dayanak teşkil eden sebepleri bildiği takdirde bu gibi kara-rın doğru veya yanlış olduğu yargısına varabilir. Ancak yasal düzenleme olması halinde gerekçe gösterme zorunluluğu kalmaz.

26/77 sayılı Emeklilik Yasası 9(1) maddesi ise aynen şöyledir:

"9(1). Herhangi bir yasa veya bu maddenin diğer fıkralarındaki kur-allar saklı kalmak
koşulu ile, hak sahiplerinin mecburi emekliye ayrılma yaşı altmışıncı yaştır.
Ancak Bakanlar Kurulu'nun önerisi üzerine Kamu Hizmeti Komisyonu, bir hak sahibini elli yaşını doldurduktan sonra herhangi bir zaman mecburi emek-liye sevkedebilir. Böyle bir hak sahibinin, emeklilik hakkı kazandıran hizmetinin hesaplanmasında, emeklilik hakkı kazandıran mevcut hizmet süresine, altmışıncı yaşı dolduracağı zamana kadarki süre eklenir ve emeklilik işlemi bu süre üzerinden hesaplanır."-

Yukarıda alıntısı yapılan yasa maddesinin şart bendi uyarınca işlem yapılması halinde, Kamu Hizmeti Komisyonu ilgili kişiyi mecburi emekliye sevk edebilir ve bunun için belirli bir sebebe dayanması gerekmez. Bu husus Anayasa Mahkemesinin 6/93 (D.3/94)- sayılı kararında da işlenmiş ve Yasanın 9(1) maddesi altında yetkilerini kullanırken, Yönetimin sebep gösterme zorunluluğu olmadığı, Anayasa'nın hiçbir maddesinin kamu görevlisine belirli bir yaşa kadar kamu görevinde çalışma güvencesi vermediği, mecburi -emekliye sevk edilen kişinin hiçbir maddi mağduriyeti olmadığı ve Davacının Mahkemeye müracaat hakkının elinden alınmadığı görüşü benimsenerek, ilgili maddeyi oy çokluğu ile Anayasaya aykırı bulmamıştır. Bu durumda, Yasanın 9(1) maddesinin öngördüğü duruml-arda herhangi bir gerekçe gösterilmesine gerek yoktur.

Yukarıda belirtilenler ışığında Kamu Hizmeti Komisyonunun dava konusu kararı herhangi bir gerekçe göstermeden aldığı açıktır. Değiştirilmiş şekliyle 26/77 sayılı Yasa'nın 9(1) maddesi de gerekçe gös-termeye gerek olmadığı doğrultusunda olduğuna göre ilgili kararda herhangi bir sakatlık yoktur.

II. Kamu Hizmeti Komisyonunun oluşumu konusu:

Davacı, dava konusu kararı üreten Kamu Hizmeti Komisyonunun 53/83 sayılı Yasanın öngördüğü gibi bir başkan v-e dört üyeden oluşmadığını, bu nedenle kararın yoklukla sakat olduğunu iddia etmiştir. Davacıya göre, Kamu Hizmeti Komisyonu, bir başkan ve dört üyeden oluşması gerekirken, kararın alındığı 20.6.2003 tarihinde dört kişiden oluşmaktaydı. Dört kişiden oluşan- kurul, yasanın öngördüğü Kamu Hizmeti Komisyonu sayılmadığı için dava konusu karar yoklukla maluldür. Davalılar ise Kamu Hizmeti Komisyonu dava konusu kararı alırken, yasanın aradığı anlamda toplantı ve karar yeter sayısını haiz ve yetkili olduğunu savund-ular.

53/83 sayılı Kamu Hizmeti Komisyonu ve Dairesi Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları Yasası, Kamu Hizmeti Komisyonunun aşağıdaki şekilde oluşacağını öngörmektedir. Yasanın ilgili maddeleri şöyledir:

"6. (1) Kamu Hizmeti Komisyonu, ........... Devle-t Başkanı tarafından atanan bir
Başkan ve dört üyeden oluşur.
7. Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanının yetki ve görevleri aşağıda öngörülmektedir.
Başkanın yokluğunda bu görev ve yetkiler en kıdemli üyece yerine getirilir ve-
kullanılır.
(1),(2),(3),(4),(5),(6),(7).......................................
22.(1) Komisyon toplantılarına, Başkan ve Başkanın yokluğunda da en kıdemli üye
başkanlık eder.
Komisyon toplantılarında toplantı yeter sayısı 6-. madde uyarınca atanmış
üyelerin beşte üçüdür. Komisyon kararlarını salt çoğunluk esasına göre alır.
Oyların eşit olması halinde Başkanın ikinci bir oy kullanma hakkı vardır."

Olgulardan görüleceği gibi, dava konusu yapılan karar, Kamu Hizmeti K-omisyonunun 20.6.2003 tarihli toplantısında alınmıştır. Taraflarca ibraz edilen Kamu Hizmeti Komisyonunun 20.6.2003 tarihli emare 62'ye ekli toplantı tutanakları incelendiğinde, Kamu Hizmeti Komisyonu toplantısında hazır bulunan ve bulunmayan Komisyon Başk-an ve Üyelerinin ad ve soyadları ayrı ayrı yazılmak suretiyle düzenlenen toplantı tutanağında Başkan ve iki Üyenin hazır bulunduğu, bir üyenin hazır bulunmadığı, bir üye ile ilgili hiç bir şeyin yazılı olmadığı ve Davacının oy çokluğu ile mecburi emekliye -sevk edildiğine karar verildiği belirtilmektedir.

Toplantı tutanağında hazır bulunanlar:
Başkan : Ahmet Çağman, Üyeler: Dr: Ayten Berkalp ve Şermin Kotak.
Hazır Bulunmayanlar: Üye: Aysel Erduran. Beşinci Üye ile ilgili zabıtlarda hiçbir açıklama yoktur.-

Toplantı tutanağından, mezkûr toplantıya Kamu Hizmeti Komisyonunun Başkan ve iki üyesinin katıldığı açıkça görülmektedir. Belirtilenler ışığında Kamu Hizmeti Komisyonunun dava konusu kararın alındığı 20.6.2003 tarihli toplantısına Başkan ve iki üyenin -katıldığı sonucuna varır ve bu hususta bulgu yaparım.

Kamu Hizmeti Komisyonunun Kuruluş, Görev ve Yetkilerini düzenleyen 53/83 sayılı Yasanın 6(1) maddesine göre Kamu Hizmeti Komisyonu bir Başkan ve dört Üyeden oluşur. Ancak aynı Yasanın 22(2) maddesine -göre ise Komisyon toplantılarında toplantı yeter sayısı atanmış üyelerin beşte üçüdür, yani üçtür. Komisyon kararlarını salt çoğunluk esasına göre alır.

Yukarıda belirtilenlerden anlaşılacağı üzere Kamu Hizmeti Komisyonunun mutlaka 5 üye ile toplanması g-erekmez. Ayni Yasanın 22(2) maddesine göre Komisyon üç üye ile toplanıp karar alabilir.

Dava konusu kararın alındığı 20.6.2003 tarihli, emare 62'ye ekli toplantı tutanağı incelendiğinde toplantıya Başkan ve iki üye katılmış bulunmaktaydı. O gün komisyon -üç kişi olarak oturum yaptı ve "Sayıştay Başkanlığında görevli I. Sınıf Denetçi Mehmet S. Uğraşın'ın değiştirilmiş şekliyle 26/1977 sayılı Emeklilik Yasası'nın 9(1) maddesi uyarınca, 24 Haziran, 2003 tarihinden itibaren üye Sn. Şermin Kotak'ın red oyuna ka-rşın oyçokluğu ile mecburi emekliye sevkedilmesine karar vermiştir."

53/83 sayılı Yasanın 22(2) maddesinde öngörüldüğü gibi, Komisyon 20.6.2003 tarihinde üç kişi olarak toplandı ve kararı oyçokluğu ile aldı. Komisyon toplantılarında toplantı yeter sayısı -üç olacağına ve toplantıda en az üç kişi ile olabileceğine göre 20.6.2003 tarihinde alınan dava konusu kararın yasal ve geçerli olduğuna ilişkin bulgu yaparım. Bu nedenle Davacının bu başlık altındaki iddia ve yakınmaları reddolunur.

III. Bakanlar Kurulu-nun 4.6.2003 tarihli kararı, tüm üyelerinin iradesini ve imzasını taşımadığı nedeniyle yoklukla sakat olduğu konusu:

Davacının bu başlık altındaki iddia ve yakınmaları Sayın Yargıç Şafak Öneri'nin biraz sonra okuyacağı kararında ele alınmıştır. Sayın Ya-rgıç Şafak Önerinin kararını daha önce okuma fırsatım oldu. Bu başlık altında varılan sonuca katılırım. Bu nedenle Davacının bu başlık altındaki iddia ve yakınmaları reddolunur.

IV. Bakanlar Kurulu'nun 4.6.2003 tarihli mecburi emekliye sevk öneri kararı -ile Kamu Hizmeti Komisyonunun 20.6.2003 tarihli mecburi emekliye sevk nihai kararı 17/1993 sayılı Yasa ile onaylanması uygun bulunmuş olan Uluslararası Çalışma Örgütü İLO'nun 1982 tarihli ve 158 sayılı İstihdama Son Verme (Termination of Emplayment) Sözleş-mesine aykırı olduğu nedeniyle yoklukla sakat olduğu konusu:

17/1993 sayılı Yasa ile Onaylanması uygun bulunmuş olan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)'nun İşveren Tarafından İşe Son verme Hakkında 1982 tarihli 158 sayılı Sözleşmesi (Onay) Yasası'nın KKTC-'de uygulanabilir bir yasa olup olmadığını incelemek gerekir.

Uluslararası Andlaşmaları uygun bulma ile ilgili düzenlemeleri KKTC Anayasasının 90. maddesinde yer almaktadır. Konumuzu ilgilendiren 90. madde şöyledir:

"90. (1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyet-i adına yabancı devletlerle veya uluslararası
kuruluşlarla yapılacak andlaşmaların onaylanması Cumhuriyet Meclisinin onaylamayı bir yasa ile uygun bulmasına bağlıdır.
(2) ..............................................................-.................
(3) ...............................................................................
(4) ...............................................................................
(5) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslarara-sı andlaşmalar yasa
hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa
Mahkemesi olarak görev yapan Yüksek Mahkemeye başvurulamaz."

Anayasa'nın 90(1) maddesinden aldığı yetki ile KKTC Cumhuriyet Meclisi U-luslararası Çalışma Örgütü (İLO)'nun İşveren tarafından İşe Son Verme Hakkında 1982 tarihli 158 sayılı Sözleşmesini 17/1993 sayılı Yasa ile onaylanmasını uygun bulmuştur.

Anayasa'nın 90(5) maddesi usulüne göre yürürlüğe konmuş uluslararası andlaşmalar Ya-sa hükmündedir demektedir. Bu durumda 17/1993 sayılı Yasa ile onaylanması uygun görülen ILO'nun 1982 tarihli 158 sayılı Sözleşmesinin usulüne göre yürürlüğe girip girmediğini araştırmamız gerekir.

17/1993 tarihli Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)'nun İşv-eren Tarafından İşe Son Verme Hakkında 1982 tarihli 158 sayılı Sözleşmesi (Onay) Yasasının 15 ve 16. maddeleri aynen şöyledir:

"15. Bu sözleşmenin resmi onayı ILO (Uluslararası Çalışma Bürosu) Genel
Sekreterliğine kaydedilmesi için- bildirilir.
16. (1) Bu Sözleşme, yalnız onayı ILO (Uluslararası Çalışma Bürosu) Genel
sekreterliğine kaydedilmiş olan üyeleri bağlar.
(2) Bu sözleşme iki üyenin onama belgelerinin Genel Müdür tarafından
- tescil edilmesi tarihinden on iki ay sonra yürürlüğe girecektir.
Daha sonra bu sözleşme, her üye hakkında kendisinin onama
belgesinin tescilinden itibaren on iki ay sonra yürürlüğe girecektir."

17/93 sayılı Yasa -ile onaylanan Sözleşmenin, Yasanın 15. maddesine göre ILO Genel Sekreterliğine kaydedilmesi gerekir. Aynı Yasanın 16(1) maddesine göre Sözleşme, Genel Sekreterliğine kaydedilmiş üyeleri bağlar ve Yasanın 16(3) maddesine göre de bu Sözleşme, Onama belgesini-n tescilinden itibaren on iki ay sonra yürürlüğe girecektir.

KKTC Türkiye dışında tanınmamış bir Devlet olarak ILO'ya üye olmadığı gibi, bu sözleşmenin ILO Genel Sekreterliğinde kaydedilip onama belgesinin tescilinden itibaren on iki ay sonra yürürlüğe -girdiği hususunda hiç bir şahadet, hatta iddia dahi yoktur. Şahadet yokluğunda sözleşme yürürlüğe girmiş sayılmaz. Bu Sözleşme, ancak onayı ILO Genel Sekreterliğine kaydedilmiş olan üyeleri bağlar. KKTC Devleti ILO'ya üye değildir. Bu nedenle Sözleşme KKTC- Devletini bağlamaz.

Yukarıda belirtilenlerden anlaşılacağı üzere 17/1993 tarihli, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)'nun İşveren Tarafından İşe Son Verme Hakkında 1982 tarihli 158 sayılı Sözleşme yürürlüğe girmediğinden KKTC Devletini bağlamaz. Bu neden-le 17/93 sayılı Yasa bu davaya uygulanamaz. Yürürlükte olmayan ve uygulanamayan bir yasa altında Davacının meşru bir menfaatı olamaz.
Davacının diğer bir yakınma konusu ise, kendisinin yaşının 50'yi geçmesi nedeniyle emekliye ayrılma değil, disiplin cezas-ı verilerek, bir yerde cezalandırılmak için mecburi emekliye sevkedildiği ve disiplin soruşturması olan bu davada kendisine söz hakkı verilmediği yönündedir.

Yim/İstinaf 22/87 (D.10/88)'de belirtildiği gibi 26/77 sayılı Emeklilik Yasası'nın 9(1) maddesi -tahtında görevden alınmasının bir disiplin soruşturması olmadığı, tamamen Yasanın verdiği yetkiye dayanarak, 50 yaşını geçen kamu görevlilerine şu veya bu şekilde İdare ile uyumlu çalışma imkânı kalmadığı zaman, ilgili kişinin tüm hak ve menfaatlerini verm-ek kaydıyle ve ilgili kişiyi rencide etmeyecek şekilde emekliye sevkini sağlamak olduğu vurgulanmıştır. Sayıştay Başkanı, Davacının tavır ve hareketleri karşısında, mecburi emekliye sevk önerisi yerine, Davacıyı Kamu Hizmeti Komisyonu'na sevkedip disiplin -cezası ile cezalandırma yönünü seçebilirdi. Ancak Kamu Hizmeti Komisyonu, Sayıştay ile uyumlu olarak Çalışma imkânı kalmayan Davacıyı, Bakanlar Kurulu'nun önerisi üzerine, 26/77 sayılı Emeklilik Yasası'nın 9(1) maddesi tahtında kendisine verilen yetkiyi ku-llanarak ve Davacının mağduriyetini önlemek suretiyle, 60 yaşına gelmiş gibi işlem yaparak Davacıyı rencide etmeden mecburi emekliye sevketme yolunu tercih etmiştir. Bu işlem yukarıda arzettiğim gibi, disiplin işlemi olmadığı cihetle kanımca Davacıya herha-ngi bir söz hakkı verilmesi gerekmemektedir. Bu görüşüm Prof.Dr.A.Şeref Gözübüyük, Yönetsel Yargı, 9. bası 1993, sayfa 160, paragraf 245'de destek görmektedir. İlgi yapıtın 245. paragrafı şöyledir:

"245. Savunma hakkına uyulmaması. Kural olarak yönetim-, ilgilinin savunmasını
almadan, karşı tarafı dinlemeden karar alabilir. Yönetimin belli konular dışında savunma alma yükümlülüğü yoktur."

Yukarıda belirtilenler ve varılan bulgular ışığında Davacı davasında başarılı olmadığı cihetle davanın reddedilme-si gerektiği görüşündeyim.

Şafak Öneri :Davacı, Nisan 1976 - 24/6/2003 tarihleri arasında Sayıştay'da denetçi olarak kamu görevi ifa etti. Sayıştay Başkanı 7/11/02 tarih ve S.0 10.000/10086 (P48) sayılı yazısı ile KKTC Başbakanından davacının mecburi e-mekliye sevkini Kamu Hizmeti Komisyonuna öneren bir Bakanlar Kurulu kararı çıkarılmasını talep etti. Bu talep üzerine Başbakanlık 12/11/2002 tarihinde Bakanlar Kuruluna sunmuş olduğu bir önerge ile, davacının mecburi emekliye sevk edilmesi için Bakanlar Ku-rulunun Kamu Hizmeti Komisyonuna öneride bulunması isteminde bulundu. 4/6/03 tarihinde toplanan Bakanlar Kurulu, davacının mecburi emekliye sevk edilmesinin Kamu Hizmeti Komisyonuna önerilmesine karar verdi. Kamu Hizmeti Komisyonu 23/6/03 tarihinde davacın-ın 24/6/03 tarihinden itibaren mecburi emekliye sevk edilmesine karar verdi. Bu karar üzerine davacı huzurumuzdaki bu davayı dosyaladı.
Davacı 5/9/03 tarihinde dosyaladığı dava ile aşağıdaki taleplerde bulunmaktadır:
"1. Sayıştay Başkanının, 7 Kasım 2002- tarih ve S.0.10.000/10086 (P.86)
sayılı, Sayıştay Denetçisi Mehmet S. Uğraşın'ın yaş haddinden önce
mecburi emekliye sevkini KKTC Başbakanından talep eden kararının,
2. Bakanlar Kurulunun, 4 Haziran 2003 tarih ve 1133/2003 sayılı,
Sayışt-ay Denetçisi Mehmet S. Uğraşın'ın, tüm kamu görevlileri için
yasa ile belirlenmiş yaş haddinden önce, mecburi emekliye sevkini
Kamu Hizmeti Komisyonu'na öneren kararının,
3. Kamu Hizmeti Komisyonunun, 23 Haziran 2003 tarih ve P.4880 sayılı,
S-ayıştay Denetçisi Mehmet S. Uğraşın'ı, tüm kamu görevlileri için
yasa ile belirlenmiş mecburi emekliye ayrılma yaşından önce ve kendi
iradesi hilafına, mecburi emekliye sevkeden kararının, iptali ve/veya
tamamen geçersiz, etkisiz, hükümsüz o-lduğu ve/veya hiçbir hukuki
değeri haiz olmadığı ve/veya mutlak butlanla ve/veya yoklukla sakat
olduğu hususunda bir karar ve/veya hükümdür."

Bu safhada mesele ile ilgili olarak diğer bazı olgulara da bir göz atmakta yarar vardır. Davacının mec-buri emekliye sevkine kadar olan süreç şöyle özetlenebilir, 1997 yılında Sayıştay Başkanlığı münhal ilan edildi. O tarihteki ilgili mevzuata göre atama, Meclis tarafından yapılmakta idi. Davacı münhale, Meclisin atama yetkisi olmadığı şeklindeki itirazını -saklı tutarak müracaat etti. Meclis münhale Soner Vehbi'yi atadı. Bunun üzerine davacı atamanın iptali için 134/97 sayılı YİM davasını dosyaladı. Mezkûr davada davacı, Meclis'in Sayıştay Başkanını atama yetkisinin Anayasaya aykırı olduğunu iddia ederek, ko-nunun Anayasa Mahkemesine havalesini sağladı. Anayasa Mahkemesi 3/99 sayılı davada verdiği karar ile Sayıştay Başkanının Meclis tarafından atanmasını Anayasaya aykırı buldu. Anayasa Mahkemesinin bu kararından sonra Meclis, 50/99 sayılı yasayı yaptı. Söz ko-nusu yasa, Bakanlar Kuruluna üç yıllık bir süre için Sayıştay Başkanını atama yetkisi vermekteydi. Davalı, Anayasa Mahkemesinin 3/99 sayılı davada verdiği karar üzerine, 17.11.99 tarihinde 134/97 sayılı davada hüküm kabul etti. Ayni gün Bakanlar Kurulu 50/-99 sayılı yasa altında yine Soner Vehbi'yi Sayıştay Başkanı olarak atadı. Bu atama üzerine davacı, 123/99 sayılı YİM davasını dosyalayarak mezkur atamanın iptalini talep etti. Bu davada da davacı, Bakanlar Kurulunun Sayıştay Başkanı atama yetkisinin Anayas-aya aykırı olduğunu iddia ederek, konunun Anayasa Mahkemesine havalesini sağladı. Anayasa Mahkemesi 9/00 sayılı davada verdiği karar ile, 50/99 sayılı yasanın ilgili hükümlerinin Anayasaya aykırı olduğuna karar verdi. Bu gelişme üzerine Meclis, 5/02 sayılı- bir yasa yaparak, Sayıştay Başkanı ve üyelerini atama yetkisini Cumhurbaşkanına verdi. Cumhurbaşkanı, Soner Vehbi'yi Sayıştay Başkanı olarak yeniden atadı.
Davacı, 123/99 sayılı davayı geri çektikten sonra, 68/02 sayılı davayı dosyalayarak Cumhurbaşkanın-ın Sayıştay Başkan ve üyesi atamalarının iptalini talep etti. Davacının mezkûr davada Anayasaya aykırılık iddiasında bulunması üzerine konu bir kez daha Anayasa Mahkemesine havale edildi. Bu arada Sayıştay Başkanı, davacının 50 yaşını tamamladığı 6/11/02 t-arihinden bir gün sonra, 7/11/02 tarihinde, emare 38'de ibraz edilen yazı ile, Başbakandan, davacının 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 9(1) maddesi altında mecburi emekliye sevkini Kamu Hizmeti Komisyonuna öneren Bakanlar Kurulu kararı çıkarılmasını talep -etti. Yukarıda belirttiğimiz gibi Başbakan 12/11/02 tarihinde, emare 38'deki talep doğrultusunda bir önerge hazırlayarak (emare 39) Bakanlar Kuruluna sundu. Uzun süre Bakanlar Kurulu gündemine alınmayan önerge, Anayasa Mahkemesinin 1/03 sayılı mezkûr haval-eyi 9/10/03 tarihinde dinlenmek üzere gün tesbiti yaptığı 3/6/03'den bir gün sonra 4/6/03 tarihinde, Başbakanın isteği ile gündem dışı olarak ele alınarak dava konusu Bakanlar Kurulu kararı üretildi.

Huzurumuzda bulunan dava 23/6/03 tarihinde dosyalanma-sına rağmen, bir sonuca ulaşılması, özellikle davacının davaya bağlı olarak yaptığı çeşitli müracaatlardan kaynaklanan gecikmeler nedeni ile yedi yıla yakın bir sürede gerçekleşebildi. Bu cümleden olmak üzere, çeşitli tehir talepleri dışında davacı, davası-nı muhtelif tarihlerde ve en son olarak 13/10/08 tarihinde olmak üzere dört kez tadil etti, bir tanesinin kararından istinaf ettiği iki kez ara emri müracaatı yaptı, üç kez Anayasaya havale müracaatında bulundu. Davalı 3 ise, davadan ihracı için müracaat e-tti. Tüm bu müracaatlar, bir çok kez duruşmalı olması ve prosedürel nedenlerle uzun zaman kaybına neden oldu.

Davayı etkileyen olgular yukarıda özetlemeye çalıştığımız gibidir. Davacının talep takririnde üç ayrı talepte bulunduğunu, yukarıda not etmişti-k. Davalı 3, davalı tarafından yapılan istida üzerine 30/3/06 tarihli karar ile davadan ihraç edilmiştir. Bu nedenle davacının talep takririndeki 1 nolu talebi daha ileriye götürülemeyeceği cihetle iptal edilir.

Davacının talep takririnde ileri sürdüğü -2 ve 3'üncü paragrafındaki talepleri ile ilgili iddiaları aşağıdaki şekilde özetlenebilir,
1- Bakanlar Kurulunun 4/6/03 tarih ve E1133-03 sayılı dava konusu kararı, Bakanlar
Kurulu üyelerinin tümünün iradesini ve imzasını taşımadığı için yok hükmündedi-r.
2- Kamu Hizmeti Komisyonu tarafından alındığı iddia edilen emare 62'de ibraz edilen 23/6/03 tarih ve P4880 sayılı yazısında ifade edilen dava konusu kararın, yasada tarifi yapılan Kamu Hizmeti Komisyonu tarafından alınmadığı nedeni ile yoklukla sakattı-r.
3- Kamu Hizmeti Komisyonunun mezkur kararı gerekçesiz olduğu ve davacıya müdafaa hakkı verilmeden alındığı için, 17/93 sayılı yasa ile onaylanan Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO)'nün 1982 tarih ve 158 sayılı "İstihdama Son Verme" (Termination of employm-ent) sözleşmesine aykırıdır.
4- Dava konusu kararlar, kamu yararı amacı gütmemektedir. Çünkü mezkûr kararlar
Sayıştay Başkanının şahsi çıkar, makamı koruma saiki ve davacıya olan hasımane düşünceleri sebebiyle ve davacının, davalı aleyhine ikame ettiği- davaları sonuçsuz bırakmak maksadı ile alınmıştır.

Davacının iddialarını sırası ile ele alıp inceleyeceğiz.
Dava konusu Bakanlar Kurulu kararının, Bakanların tümünün iradesini ve imzasını
taşımadığı nedeniyle, yoklukla sakat olduğu iddiası.

Dava-cı, dava konusu E1133-03 sayılı Bakanlar Kurulu kararının, ayak divanı ile alındığını, yani önerge hakkında görüşme açılmadan, tartışılmadan, herhangi bir tutanak tutulmadan alındığını, keza Bakanların imzasını taşımadığını iddia etmektedir. Davacıya göre,- bu hususlar kararın iptalini gerektiren ciddi şekil (biçim ve yöntem) sakatlıkları doğurmaktadır.
Davalı ise, dava konusu kararın bir hazırlık işlemi olup icrai bir karar olmadığını, bu nedenle tek başına dava konusu yapılamayacağını iddia etmektedir. Da-valı, konunun Bakanlar Kurulunda görüşüldüğünü, tutanak tutulduğunu, ancak tutanağın yapılan görüşmelerin içeriğini yansıtmadığını, üretilen mezkûr kararın Bakanlar Kurulu üyeleri tarafından teamül gereği imzalanmadığını, bu eksikliklerin işlemi sakatlamad-ığını iddia etmektedir.

Söz konusu Bakanlar Kurulu kararının hukuki mahiyeti nedir? Davacının iddia ettiği gibi bir icrai karar mıdır? Yoksa davalı iddialarında haklı mıdır?
İdarenin hukuksal bir işleminin idari karar sayılabilmesi için icrai nitelikte o-lması, yani ilgilisi tarafından kabul edilmesine gerek olmaksızın hukuki sonuçlarını doğurması gerekmektedir. İdari kararın icrailiğinden bahsedildiğinde, kararın hukuk aleminde sonuçlar meydana getirdiği anlaşılır. (Bak: YİM İstinaf 10/09)
Hukuki işlemle-r fonksiyonlarına göre değişik isimlerle tanımlanır. Katagorik olarak belirtmek gerekirse, hukuki işlemleri iki ana başlık altında toplamak mümkündür.
1. Kesin ve icrai işlemler.
2. İcrai işlem karakterinde olmayan işlemler.
İdari davalar kesin ve icrai (y-ürütülmesi gereken) işleme karşı açılabilir. Herhangi bir hukuki işlemin kesin ve icrai işlem olup olmadığı, işlemin dayanağını teşkil eden hukuki mevzuatı düzenleyen kurallardan anlaşılabilir. Dava konusu işleme, ilgili mevzuat tarafından yapılan tanımlam-a ne olursa olsun, kesin ve yürütülmesi gerekli ise, mezkur işlem idari dava konusu yapılabilir. (Bak: YİM İstinaf 1/06) İcrai olmayan işlemler ise, idareden çıkmakla birlikte herhangi bir hukuki sonuç doğurmayan, yani hukuk aleminde bir değişikliğe sebebi-yet vermeyen işlemlerdir. Hazırlık işlemleri bu tür hukuki işlemlerdendir. Hazırlık işlemleri idari kararın alınmasından önce yapılan tavsiye, teklif ve temenni, verilen mütalaa ve rapor gibi yetkili makamı yönlendirici ve aydınlatıcı belgelerdir. Bunlar i-dari kararları oluşturan asıl iradeyi teşkil etmezler. Bu tür işlemler, ayrı bir dava konusu meydana getirmezler.

İdari işlem genellikle birden çok faaliyet ve işlemden oluşan bir bütündür. İdari işlemi oluşturan irade zaman içinde hazırlanır, tamamlanı-r ve uygulamaya konur. İdari kararlar süreç de denilen bir zaman dilimi içinde yer alır. Kimi idari işlemlerde ayni süreç içinde birden çok farklı nitelikte karar organının işbirliği söz konusudur. Bunlar karma işlemlerdir. Karma işlemlerde, önceki işlem s-onraki işlemin hukuksal nedenidir. (Bak: Prof. Dr. Gözübüyük, Prof. Dr. Tan İdare Hukuku, cilt 1, sayfa 414)
Zincir işlem olarak adlandırılan bazı karma işlemlerde, bir önceki zincir işlem sonra gelen asıl işlemi sınırlandırıyorsa, "ayrılabilir işlem" kura-lı gereği tek başına ayrı dava konusu olabilir. Ayrılabilir işlem kuralının söz konusu olmadığı karma işlemlerde ise, icrai işlem, önceki işlem değil asıl işlem (amaç işlem veya sonuç işlem)'dir.

26/82 sayılı yasa ile değiştirilen 26/77 sayılı Emekli-lik Yasası madde 9(1) şöyledir:
"9 (1) Herhangi bir yasa veya bu maddenin diğer fıkralarındaki kurallar saklı kalmak koşulu ile, hak sahiplerinin mecburi emekliye ayrılma yaşı altmışıncı yaştır.
Ancak, Bakanlar Kurulu'nun Önerisi üzerine Kam-u Hizmeti Komisyonu, bir hak sahibini, elli yaşını doldurduktan sonra herhangi bir zaman, mecburi emekliye sevkedebilir. Böyle bir hak sahibinin, emeklilik hakkı kazandıran hizmetinin hesaplanmasında, emeklilik hakkı kazandıran mevcut hizmet süresine, altm-ışıncı yaşı dolduracağı zamana kadarki süre eklenir ve emeklilik işlemi bu süre üzerinden hesaplanır."
- Mezkûr maddeye göre, mecburi emekliye sevk işlemi Bakanlar Kurulunun öneri işlemi ve asıl işlem olan Kamu Hizmeti Komisyonunun işleminden oluşan bir karma işlem mahiyetindedir.

Maddenin sözünden açıkca anlaşıla-cağı gibi mecburi emekliye sevk işlemi Kamu Hizmeti Komisyonunun yetkisindedir. Bakanlar Kurulunun yetkisi 50 yaşını dolduran kamu görevlisinin mecburi emekliye sevkini Kamu Hizmeti Komisyonuna önermekle sınırlıdır. Kamu Hizmeti Komisyonu öneriyi değerlend-irerek asıl işlemi yapar, yani, uygun görmesi halinde takdirini kullanarak ilgiliyi mecburi emekliye sevk edebilir veya öneriyi reddeder. Bakanlar Kurulu kararı Kamu Hizmeti Komisyonunun nihai kararının (asıl işlemin) dayanağını teşkil etmesine rağmen, sın-ırlandırma kabiliyeti yoktur. Diğer bir değişle, mecburi emekliye sevk işlemi "ayrılabilir işlem kuralının" söz konusu olabileceği bir işlem mahiyetinde değildir.

Yukarıdaki izahtan anlaşılacağı gibi, Bakanlar Kurulunun davacıyı mecburi emekliye sevkini- öneren kararı hukuk aleminde değişiklik yaratan icrai bir karar olmayıp, Kamu Hizmeti Komisyonu kararına dayanak teşkil eden bir işlem mahiyetindedir. Bu itibarla icrai bir karar olmadığı için ayrı bir dava konusu yapılamaz. Söylenenler ışığında talep tak-ririnin 2. paragrafındaki talepler reddolunur.

Nihai işlemin dayanağını teşkil eden işlemlerdeki hukuka aykırılık halleri nihai kararın hukukiliğini de etkilemektedir. Asıl işleme dayanaklık eden işlemdeki sakatlık nihai işlemin de sakatlığını doğurur. -Bu nedenle davacının bu konuda ileri sürdüğü iddiaları inceleyerek Bakanlar Kurulunun mezkûr kararını bu açıdan da değerlendirmek gerekir.

Huzurumuzdaki bu meselede sadece davacı şahadet vermiş başka tanık dinletmemiştir. Davalı namına verilen herhangi -bir oral şahadet yoktur. Dava ile ilgili olarak taraflar çeşitli belgelerden oluşan 74 adet emare ibraz etmişlerdir.
Davacı emare 50 Bakanlar Kurulu kararının hukuken sakat olduğunu aşağıdaki şekle (biçim ve yöntem) ilişkin usulsüzlük iddialarına dayandı-rmaktadır.
(a) Karar ayak divanı ile alınmıştır. Yani kurul üyeleri tarafından tartışılmadan alınmıştır.
(b) Karar ile ilgili tutanak tutulmamıştır.
(c) Karar Bakanlar Kurulu üyeleri tarafından imzalanmamıştır.

(a) Kollektif organların nasıl ve hangi y-öntemle karar alacakları mevzuatta belirlenmektedir.
Kollektif organların nasıl karar alacakları hususunda mevzuatta açık bir hüküm yoksa, genel idare hukuku kuralları uygulanır.

Bakanlar Kurulunun karar alırken uyacağı şekil şartları (biçim ve yöntem-) hususunda KKTC Anayasasında herhangi bir hüküm yoktur. Bunun gibi dava konusu kararların nasıl alınacağı 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 9(1) maddesinde keza 36/86 sayılı Bakanlar Kurulu Genel Sekreterliği Kuruluş, Görev ve Çalışma esasları yasasında sp-esifik olarak gösterilmemektedir. Mevzuat yokluğunda genel idare hukuku kurallarının uygulanması kaçınılmazdır. Konu ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesinin 11/80 sayılı kararında şunlar yer almaktadır:
"Çağdaş ve uygar ülkelerde uygulanan ilkelere göre bir- işlem veya eylem yapmaya yetkili bir kurul, toplanmadan ve konuyu müzakere etmeden herhangi bir karar alamaz. Buna sebep de Kurul toplanmadığı hallerde konu kurul üyeleri tarafından tartışılmadan kabul veya reddolunur, halbuki doğal olarak karara bağlanac-ak konunun etraflıca kurul tarafından müzakere edilmesi ve üyelerin konu hakkında görüşleri, şayet varsa, belirlenmesi gerekir. Bu hususta Danıştay 5. Dairesi 1.4.1970 gün ve E.69/41/27 K.70/1162 sayılı kararda aynen şunları söyledi:
Kurullarca karara- bağlanması gereken hususlarda yetki, münferiden kişilere değil, bunların usulüne göre teşkil edecekleri heyete verilmiştir. Kurul üyeleri usulü dairesinde bir araya gelmedikçe ve müzakere açılmadıkça ferden irade beyanına yetkili değiller ve beyan edilen -bu iradeler bir karar mahiyeti iktisab edemez. Kurula izafesi mümkün olmayan böyle bir karar da yoklukla malûldur."

İdari kararlar aksi kanıtlanıp Mahkemece iptal edilinceye kadar hukuka uygun oldukları kabul edilir. İdari bir kararın hukuken sakat oldu-ğunu kanıtlamak, iddiada bulunan davacının yükümlülüğündedir. Davacı iddialarını tanık çağırarak ve/veya emarelerle kanıtlayabilir.
Kararı alan idare, bu anlamda ilgilisine oranla avantajlı durumdadır. İdarenin bu avantajlı durumunun ilgilisi açısından doğ-uracağı olumsuzlukların azaltılması, idareye güvenin sağlanması, Mahkemenin verilen kararı hukuka aykırılık yönünden sağlıklı bir şekilde denetleyebilmesi, idarenin elindeki bilgi ve belgeleri talep halinde Mahkeme önüne getirmesi ile mümkün olabilmektedir-. Huzurumuzdaki bu meselede de davacının iddiaları büyük ölçüde davalının sunduğu emarelere dayanmaktadır.
Davacı emare 50 Bakanlar Kurulu kararının ayak divanı ile alındığını, davalı tarafından ibraz edilen özellikle emare 49 "tutanağa" dayandırmaktadır.- Davacıya göre, emare 49, tutanak başlığını taşımasına rağmen böyle bir vasfı taşımamaktadır. Emare 49'da konunun Bakanlar Kurulunda tartışıldığına dair hiç bir belirti yoktur. Bilakis emare 49 konunun Bakanlar Kurulunda tartışılmadığını kanıtlamaktadır. D-avalı tarafından bulunan savcı ise, emare 49'un yeterli tutanak teşkil ettiği iddiasındadır.

Prof. Dr. Ejder Yılmaz'ın Hukuk Sözlüğü (2006) kitabında tutanağın ne olduğu şöyle açıklanmaktadır,
"Tutanak - Politik, idarî kurullar, ortaklık, dernek ve diğe-r kurullarda geçen görüşme aşamalarını ve kararları, yargılamada yapılan işlemleri, tarafların istemlerini ve diğer konuları kapsayan belge, resmî memur önünde yapılan işlem ve istem ve kararları gösteren belge, zabıt, zabıtname."

Bu tariften anlaşılabil-eceği gibi bir belgenin tutanak olarak anlam kazanabilmesi için konu ile ilgili olarak yapılan görüşme ve tartışmaların en azından özetinin belgede yer alması gerekir. Emare 49'a bakıldığında, tutanak olarak düzenlenen belgenin sadece emare 50 öneri kararı-na ilişkin olduğu, bunun dışında konunun tartışıldığına dair herhangi bir ibare içermediği açıklıkla görülmektedir. Bu durumda emare 49'un "görüşme tutanağı" olduğundan bahsedilemez.
Hal böyle iken, tutanak tutulmaması tek başına emare 50 kararın ayak diva-nı ile alındığını kanıtlamaya yeterli midir? Kanaatimizce tutanak tutulmaması, kabul edilebilen başka delil veya şahadetle desteklenmediği sürece tek başına, kararın, ayak divanı ile alındığını kanıtlamak için yeterli değildir.
Huzurumuzdaki meselede de, -konu kararın ayak divanı ile alındığına dair emare 49 dışında başka herhangi bir şahadet ibraz edilmiş değildir. Bu nedenle, kararın ayak divanı ile alındığı ve bundan dolayı yasal olmadığı iddialarını reddederiz.

(b) Davacı, tutanak tutulmasının esaslı b-ir şekil şartı olduğunu, dava konusu Bakanlar Kurulu kararının bu şekil şartına aykırı olarak tutanak tutulmadan alındığı için yok hükmünde olduğunu iddia etmektedir.
36/86 sayılı Bakanlar Kurulu Genel Sekreterliği Yasasının 5 ve 11. maddeleri uyarınca Ba-kanlar Kurulu toplantılarında tutanak tutulması gerekmektedir. Yukarıdaki bulgularımıza göre, emare 50 karar alınırken herhangi bir tutanak tutulmadığı bir gerçektir.
Tutanak tutulmaması diğer bir değişle bu husustaki biçim ve yöntem kurallarına aykırılık,- alınan kararın hukuki sonuçlarını ne şekilde etkilediğini incelememiz gerekir.

Biçim ve yöntem ile ilgili kurallara uyulmaması, hukuka aykırılık halini oluşturmakla beraber kararın ileriki safhalarında daha detaylı bir şekilde inceleneceği gibi bu aykır-ılık her zaman idari işlemi yoklukla sakatlamaz veya iptalini gerektirecek butlan halini oluşturmaz. Böyle hallerde işlemin şekil unsuru üzerindeki yargı denetiminde, şekil unsurundaki sakatlığın işlem üzerindeki hukuki etkisine bakılması gerekir. (Bak: TC- Danıştay 10. Dairesi E2000/1392 K2001/57) Konu ile ilgili olarak tek yargıçtan olan YİM'de 37/90 sayılı davada bizimde benimsediğimiz şu görüşlere yer vermektedir.
"53/83 sayılı Yasanın 25. maddesi Komisyon toplantısının özet bir şekilde tutanağa geçir-ilmesini öngörmektedir. 21.12.1989 tarihli toplantıda, adayların mülâkatları yapılırken hiç tutanak tutulmadığı anlaşılmaktadır. Tutanakların özet halinde tutulmasından güdülen esas gaye Komisyonun çalışmaları hususunda ihtilaf çıkması halinde bunları tetk-ik edip sağlıklı bir sonuca varmaktır. Bu tutanak tutulması yasa gereğidir. Ancak yasada aksine kural bulunmadığı sürece, bunların tutulmaması kendi başına her zaman idari kararın iptalini gerektirmez."

Mezkûr kararda iktibas edilen Hjilouca V. Republic- 1969 CLR sayfa 570-574'de ifade edilen konu ile ilgili görüşlere bağlayıcı olmamakla birlikte aynen katılırız.
"It is well settled in Administrative Law that, in the absence of any legislative provision regulating such a matter, the nonkeeping of minu-tes by a collective organ does not, in itself, vitiate a particular administrative decision, except if the absence of such minutes tends to deprive the decision, of due reasoning...."

Kararın ileriki safh