-D.22/2011 YİM 113/09

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Yargıç Necmettin Bostancı Huzurunda.

Davacı: Doç.Dr.Hasan Hüseyin Önder, Ankara, Türkiye.

- ile -

Davalı:1-Doğu Akdeniz Üniversitesi-Mağusa
2--Kuzey Kıbrıs Eğitim Vakfı-Mağusa

A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avukat Ata Dayanç
Davalılar namına: Avukat Fuat Veziroğlu

--------------

H Ü K Ü M

Davacı, Davalılar aleyhine ikâme ettiği işbu davada aşağıdaki şe-kilde talepte bulunmuştur:

"A- Davacı ile davalı No:1 ve/veya davalılar arasında aktedilmiş olan 12/06/2008 tarihli Akademik Personel sözleşmesinin 01/08/2009 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle uzatılmasına ilişkin karar mevcut olmasına rağmen davalı No:1 -ve/veya davalıların, davacıya göndermiş oldukları 17/09/2009 tarihli yazı ile görevinin sonlandırılması ile ilgili yazı ve/veya kararın hükümsüz ve/veya etkisiz olduğuna ve/veya herhangi bir sonuç doğuramayacağını öngören bir Hüküm ve/veya Emir.

B- Muht-erem Mahkemenin uygun göreceği bir hal çare.

C- İşbu dava masrafları için Emir."

Davalılar Davacının talep takririne karşılık müdafaa takriri sunarak Davacının iddialarını reddetmişler, bu arada Davacının, davada meşru menfaatinin olmadığını iddia etm-işlerdir.

Davacı Davasını ispat için kendisi şahadet vermiş, başka herhangi bir tanık dinletmemiştir.

Davalılar da müdafaa amacıyla tanık dinletmemişlerdir.

Taraflar mutabakatla toplam 23 adet emare sunmuşlardır.

Huzurumdaki şahadet ve emareler ışı-ğında dava ile ilgili olguları aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür.

Davanın ikâme edildiği tarihte Doçent olan Davacı Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde 2.2.2003'te Endüstri Mühendisliği bölümünde göreve başladı.

Davacı göreve sözleşmeli statüde başladı. -Sözleşmeler her yıl yenilendi. Taraflar arasında en son yapılan sözleşme, 1.8.2008 ile 31.7.2009 tarihlerini kapsayan sözleşmedir. Davacı, sözkonusu sözleşmeye uygun olarak 6.4.2009 tarihinde Davalılara hitaben yaptığı yazılı bildirimle, görev süresinin u-zatılmasını talep etmiştir. Davalılar, Davacıya 17.9.2009 tarihli bir yazı göndererek, 17.9.2009 tarihinden itibaren üniversite ile ilişiğinin kesildiğini bildirmişlerdir.

Davacı, davada meşru menfaatının olduğu iddiasını yapması yanında, görevine son ve-rilmesinin, yürürlükteki mevzuata ve üniversitenin yasa ve tüzüklerine aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, bu meseledeki taraflar arasındaki ilişki, aralarında aktedilen sözleşmeye dayanan bir ilişkidir.
Bu meselede Mahkemen-in karara bağlayacağı iki husus vardır.
Davacının davasında meşru menfaati var mı?
Alınmış olan idari karar, bu karara kaynak teşkil eden sözleşmeye uygun mu alınmıştır?

İkinci şıkkın incelenebilmesi için öncelikle birinci şıkkın
incelenmesi gerekir.

-Meşru menfaat konusunu, bu davanın tamamen benzeri olan YİM 62/03 (D.10/11) sayılı davada inceledim. O davadaki meşru menfaatle ilgili görüşlerim ve izahlarım bu dava açısından da geçerli olduğu için, konuyla ilgili orda belirtilenleri aynen iktibas etmeyi- uygun gördüm.

"Meşru menfaat İdare Hukukunda davanın kabulü için bir ön şarttır. Meşru menfaatin davanın esası ile ilgisi olmadığı gibi esas davaya, davayı sonuçlandırmak açısından bir tesiri de yoktur. Meşru menfaatin, davayı ikâme eden açısından şahsi,- meşru ve halen mevcut bir menfaat olması gerekir.

Menfaatin meşru olabilmesi için hukuki bir durumdan çıkması veya hukuki bir duruma dayanması gerekir. Buna göre menfaatin meşru olabilmesi için anayasa, yasa, tüzük, yönetmelik veya sözleşmeden doğması g-erekir.

Menfaatin şahsi olması demek, kişinin dava konusu karardan doğrudan doğruya etkilenmesi demektir.

Menfaatin, dava açıldığı zaman, hiç olmazsa davanın görüldüğü zaman mevcut olması gerekir. İlerde gerçekleşecek olan veya muhtemel olan menfaat i-hlâli idari dava ikâmesine yetki vermez.
Sözü edilen menfaat ile davayı ikâme eden arasında ciddi ve makul bir ilginin olması gerekir. Bu nedenle menfaat maddi olabileceği gibi manevi bir ilgi de olabilir. Dava konusu kararın menfaati doğrudan doğruya hale-ldar etmesi gerekir. Dolayısıyle dolaylı bir etkileşimle sırf vatandaş olma hasebi ile doğan bir etkileşim idari davaya konu olmaz.

Yukarıda belirttiklerimi teyit için aşağıdaki iktibasları yapmayı uygun gördüm:

Ord.Prof.Sıddık Sami Onar İdare Hukukunu-n Umumi Esasları isimli eserinin 3.cildinde sayfa 1780'de şöyle demektedir:

"Bilindiği gibi her menfaat hak kuvvet ve mahiyetinde
olmadığından bundan maksat kararın sübjektif bir hakkı
ihlâl etmesi değildir. Buradaki menfaatten maksat ciddî
ve mak-ul bir alâkadan ibarettir. Binaenaleyh menfaatin
mutlaka para vesair maddi bir kıymet ölçüsü ile
ölçülebilecek mali bir mahiyeti haiz olması lâzım
değildir. Ciddi ve makul olmak şartı ile manevi bir
alâka ve menfaatin ihlâl edilmiş olması da bu şar-tın
tahakkuku bakımından kâfidir."

Sayfa 1781'de,

"Menfaatin meşru sayılabilmesi için hukukî bir durumdan
çıkması, böyle bir duruma dayanması lâzımdır.
Binaenaleyh anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik, idarî
teamüller, içtihat, muk-avele veya diğer bir idarî
karardan çıkan umumî veya hususî bir hukukî duruma
dayanan menfaatler meşru sayılır." demektedir.

Aynı eserin 1782'nci sayfasında,

"Halbuki iptal davalarında menfaat şartı davanın
esasına taallûk etmiyen, dışında- kalan ve sadece
davanın kabulû ve dinlenmesi için aranılan bir usul
ve şekil şartıdır: