-D.8/2002 YİM 113/99
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti: Celâl Karabacak, Başkan, Mustafa H. Özkök,
Seyit A. Bensen.
Davacı: Sami Akyalçın, 28. Tümen -Sokak, No: 14B Maraş,
Mağusa
- ile -
Davalı: 1. Çalışma, İskân ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
vasıtasıyle KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa
2. İskân Encümeni vasıtasıyle KKTC Başsavcılığı,
Lefk-oşa
3. Gazi Mağusa Kaza Tapu Amirliği vasıtasıyle
KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa
4. Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi vasıtasıyle
KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa

A r a s ı n d a.

Dava-cı namına: Avukat Alibey Ahmet Çatankaya
Davalılar namına: Savcı Fatma Ertuğrul
İlgili Şahıs namına: Avukat Oktay Feridun ve Ortakları
için Avukat Serhan Çınar.

-----------------

H- Ü K Ü M

Celâl Karabacak, Başkan: Önümüzdeki davada Davacı, 26.1.1998 tarih ve 12/465/98 sayılı kararla, 1 yıl süre için kendisine kiralanmasına karar verilen konutun 10.6.1999 tarih ve 16/1089/99 sayılı kararla iptal edilip 1.10.1993 tarihinden itibaren- geriye dönük olarak Şefik Canova'ya kiralanmasını öngören kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına, ayrıca, Şefik Canova'nın söz konusu konuttan tahliye edilerek bahse konu konut için kendisine kira sözleşmesi yapılması g-erekirken bu işlemlerin yapılmamasının yapıl-maması gereken bir ihmal olduğuna ve yapılması ihmal
olunan bu işlemlerin yapılması gerektiğine dair bir
hüküm verilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar ise, alınan kararlar ile yapılan işlemlerin mevzu-ata uygun olduğunu ileri sürerek Davacı tarafından dosyalanan davanın ret ve iptal edilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.

Şefik Canova İlgili Şahıs olarak davaya dahil edil-mekle beraber, onu temsil eden avukat, ayrı müdafaa dosyalamayıp Başsavcılıkça- dosyalanan müdafaaya katılaca-ğını söylemiştir.

Davacı, iddialarını ispat etmek amacıyle bizzat kendisi şahadet vermiş, bir de tanık dinletmeyi uygun görmüştür. Davalılar ise bir tanığın şahadetine başvu-
rurken, İlgili Şahıs Mahkemede bizzat kendi-si şahadet vermiştir. Taraflar, ayrıca, 17 adet belgeyi Emare
1 - 17 olarak Mahkemeye ibraz etmişlerdir.

Mahkemeye sunulan belgeler ve tarafların şahadetleri incelendiğinde, ihtilâfsız olguları aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür.

Dava konu-su konut, Gazi Mağusa, Antalyalılar Mahal-lesi, Kargalık Sokak: 6/A'da kâin, Tapu referansları Pafta/Harita: XXXIII/12.6.IV, Parsel 1304/1, puan değeri 530623 olan terkedilmiş bir maldır.

183333 değerinde mücahit puanına sahip olan Davacı, Londra'da- ikamet eden, orada iş yapan ve işi nedeniyle arada sırada KKTC'ye gelen bir şahıstır. Sosyal konuttan hak sahibi olan İlgili Şahıs ise, Davacının eniştesi olup, birisi beyin özürlü 2 çocuk babasıdır.

Davacı, 1993 yılında Adaya geldiğinde, yukarıd-a tafsilâtı verilen konutun kendisine kiralanması için İskân ve Rehabilitasyon Dairesine müracaatta bulunmuştur.

Bu müracaatı değerlendiren İnceleme ve Dağıtım Komisyonu, eşdeğerde önceliği olmaması kaydıyle ve azami
1 yıllık süreli olmak üzere, kon-u konutun Davacıya kira-lanması yönünde bir karar üretmiştir.

Karar, İskân ve Rehabilitasyon Dairesi Müdürlüğü tarafından 9.11.1993 tarihli Emare 5 yazı altında Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesine bildirilmiş ve Davacı ile gerekli kira sözleşmesinin ya-pılması istenmiştir.

Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi ile Davacı arasında henüz kira sözleşmesi imzalanmadan, konu konuta İlgili Şahıs ve ailesi yerleşmiştir.

Kendisi adına kira sözleşmesi imzalanmadan yurt dışına çıkan Davacının yurt dışında bul-unduğu bir
dönemde, 1 Başkan ve 6 Üyeden oluşan İskân Encümeninin sadece 4 Üyesinin hazır bulunduğu bir toplantıda, 2 Üye-
nin olumlu oyu ile aldığı, dolayısıyle ilgili Yasanın 48A (6)(A) maddesine aykırı olan 11.12.1995 tarih ve 16/204/95 sayılı kararı a-ltında, dava konusu konut, 1.10.1993 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ve geriye dönük olarak, içerisinde oturan İlgili Şahsa kiralanmıştır.

Bilâhare 1996 yılında Adaya gelişinde durumun bu şekilde geliştiğini öğrenen Davacı, Yüksek İdare Mahke--mesine başvurup Emare 16'da görülen YİM 137/96 sayılı
davayı dosyalamıştır. Davacı, bu davası ile, lehine bir
kira kararı bulunmasına rağmen, kendisine kira sözleş-
mesi düzenlenmemesinin ve İlgili Şahıs ile ailesinin
konu konutu tahliyeleri yönünde i-şlem yapılmamasının yapılmaması gereken birer ihmal olduğunu ve yapılması ihmal olunan işlemlerin kendi lehine sonuçlandırılması gerektiğini iddia etmiştir.

Dava devam ederken yurt dışında olan Davacı, 1997 yılında Adaya geldiğinde, 13.1.1997 tarihin-de, Gazi Mağusa'da başka bir konut satın almış, ancak bu konutu 21.2.1997 tarihinde kardeşine hibe olarak devretmiştir.

İskân Encümeni 3.11.1997 tarihinde aldığı 16/896/97 sayılı ve Emare 8 olan ikinci bir kararla 3.11.1993 tarihinden itibaren geçerl-i olmak üzere ve geriye dönük olarak dava konusu konutun Davacıya kiralanmasını onaylamıştır.

İskân Encümeninin bu kararı üzerine Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi, Encümen Başkanlığına 23.1.1998 tarihli olan Emare 16"X" yazıyı yazarak, yapılan incelem-ede söz konusu konutta kira kararı alınan Davacının dışında
İlgili Şahıs ile ailesinin ikamet etmekte olduklarının görüldüğünü, tahliye davası açılıp konutun tahliye edil-mesinin sağlanması halinde, Davacı lehine kira sözleşmesi hazırlanabileceğini bildir-miştir.

Bu işlemlere rağmen İskân Encümeni 26.1.1998 tari-hinde yeniden toplanmış ve 12/465/98 sayılı Emare 16"Z" olan kararı altında Davacının 13.1.1997 tarihinde Gazi Mağusa'da benzer bir konut alıp adına kaydettirdiğini, 21.2.1997 tarihinde ise bu- konutu bağış yolu ile elden çıkardığını dikkate alarak, 3.11.1997 tarih ve 16/896/97 sayılı olan 3.11.1993 tarihine dönük kira kararını
tadil edip ilgili konutun Davacıya 23.1.1998 tarihinden itibaren 1 yıllığına kiralanmasını ve bu konutun İlgili
Şahısc-a tahliye edilmesi için de konunun süratle Başsav-cılığa intikal ettirilmesini kararlaştırmıştır.

Bu gelişme üzerine Davacı, 26.1.1998 tarihinde
YİM 137/96 sayılı davasını geri çekmiştir. Bilâhare Başsavcılığın Emare 10 olarak sunulan yazısı ışığı-nda da konu konutu işgalden dolayı, İlgili Şahıs aleyhine Gazi
Mağusa Kaza Mahkemesinde dava açılmıştır.

Ancak, bu dava ileri götürülmediği gibi, sosyal konut hakkını iade ederek İskân Encümenine müracaat eden İlgili Şahsın talebi üzerine, İskân Encü-meni 10.6.1999 tarihinde Emare 12 olan 16/1089/99 sayılı başka bir karar alarak, Davacı lehine alınan 26.1.1998 tarih ve 12/465/98 sayılı
1 yıl süreli kira kararını, Davacının kira sözleşmesi imzalamadığı, konuta hiç yerleşmediği ve başka bir konutu daha -olduğu gerekçeleri ile iptal etmiş ve İlgili Şahsın konu konutu 1.10.1993 tarihinden beri kullandığını dikkate alıp konutun geriye dönük olarak İlgili Şahsa kiralanma-sına karar vermiştir.

Bu karar üzerine 17.6.1999 tarihli olup Emare 13'ün ekinde ye-r alan ve 1.10.1993 - 30.9.1999 tarihleri arasın-daki süreyi kapsayan 6 yıllık kira sözleşmesi hazırlanmış ve İlgili Şahıs ile Devlet Emlâk ve Malzeme Dairesi, aynı gün, bu sözleşmeyi imzaladıktan sonra İlgili Şahıs 1.10.1993 tarihinden itibaren mevcut ola-n kiraları da ödemiştir.

1998 yılında temelli olarak Adaya yerleşen ve o tarihten itibaren bağış yolu ile hibe ettiği evde ikamet eden Davacı, durumu öğrenince, 28.10.1999 tarihinde, önümüzdeki bu davayı dosyalamış ve yukarıda belirtilen taleplerde b-ulunmuştur. Davacı, ayrıca, konu ile ilgili bir de ara emri almıştır.

Bu arada İlgili Şahıs söz konusu konutta ikamet ettiğini ve 1.10.1993 tarihinden itibaren elinde bir kira sözleşmesi bulunduğunu ileri sürerek bu konut için kendi-sine koçan veril-mesini istemişse de, konu ile ilgili ara emri dolayısıyle lehine herhangi bir tapu işlemi yapılma-mıştır. Keza, İlgili Şahıs eşinden boşandığı cihetle, artık konu konutta yaşamamakta, konut eski eşi, yeni kocası ve çocukları tarafından kullanılmaktadır.

- Davacı avukatı hitabesinde, olgulara değindikten sonra, konu konut için Davacı adına 1 yıl süreli 26.1.1998 tarih ve 12/465/98 sayılı kira kararı çıktığını, ancak bu kararın, Davacının konu yer için sözleşme imzalamadığı, oraya hiç yerleşmediği ve baş-ka bir konutu daha bulunduğu gerekçeleri ile ikinci bir kararla iptal edildiğini söylemiştir. Gerekçelerin doğruluğunu kabul eden avukat, bu konutun İlgili Şahıs tarafından kullanılmakta olduğunu ve bina tahliye edilmeden Devlet Emlâk ve Malzeme Daire-sin-in Davacıya kira sözleşmesi yapmadığını ve bu durumda
1 yıllık kira süresinin başlamadığını belirterek, 1 yıllık kira süresi başlamadığı nedeniyle, Savcı tarafından öne sürülen 26.1.1999 tarihinde sürenin dolduğu savı ile Davacının meşru menfaatının kalma-dığının da doğru olma-dığını söylemiştir.

Davacı avukatı devamla, İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasına göre, benzer nitelikte ev alıp bunu elden çıkarmanın kira sözleşmesi yapılmasına herhangi bir engel teşkil etmediğini, bunun ancak koçan i-şlemleri için gerekli olduğunu ve bu husus İskân Encümeninin bilgisine gelince, Davacının daha önceki 3.10.1993 tarihine dönük kira kararının 1 yıla indirildiğini belirtmiştir.

S