-D.34/90 YİM 112/88

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Metin A. Hakkı huzurunda.
Anayasanın 152. maddesi hakkında.

Müstedi: Niziyet Abraşoğlu, Ozan-köy, Girne
-ile-
Müstedaaleyh: KKTC İskân Bakanlığı ve/veya Girne İskân ve
Rehabilitasyon Dairesi Müdürlüğü ve/veya Girne Tarımsal
Rehabilitasyon Şube Müdürlüğü ve/veya Girne Toprak
Komisyonu Başkanlığı vasıtası ile KKTC, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.

Müstedi tarafından: Menteş Aziz adına İlker Serbay
Müstedaaleyhler tarafından: Ersoy Ölçter
İlgili şahıs tarafından: Güneş Menteş adına Hasan Hasipoğlu

Yasa Ma-ddesi: 41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 20 ve 27. maddeleri, 14.6.1985 tarihli Resmi Gazete Ek III'de yayınlanan Tüzük.

İstemin Özeti: Müstedi, adına tahsisli 15 dönüm arazinin adından iptal edilerek yerine başka araziler verilm-esini öngören Müstedaaleyhlerin kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair karar verilmesi istemi.

OLAY: İktisaden güçlendirilecekler statüsü altında kendisine tarımsal kaynak tahsis edilen Müstedinin kocasının ölüm-ünden sonra, söz konusu gayri menkul Müstediye tahsis edilmiştir. Arazideki harup ağaçlarının ürünlerini toplayan Müstedi, tarlaya da tahıl ekerek değerlendirmeye çalıştı. Bakanlar Kurulu kararı ile diğer bazı arazilerle birlikte tarımsal arazilikten çıkar-ılan ve arsa nitelikli arazi statüsü verilen arazi, Müstediden iptal edilerek kendisine başka tarımsal araziler verilmesi yoluna gidildi. Başvuru müstedaaleyhin bu yazısı üzerine yapıldı.

SONUÇ: Müstedaaleyhler genel idare hukuku ilkelerine "kazanılmış ha-k ilkesi daha fazla özel hukukta uygulanmakla beraber, yönetim hukukunda da uygulanma olanağı bulunmaktadır" ters düştüklerinden Müstedinin talebi doğrultusunda emir evrilir.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
Zaim Nedjati, Adminsitrative Law, (1974) -s.174.
Forsthoff, The Administrate Act (1963) sayfa 59-60.
Zaim Necatigil, KKTC'de Anayasa ve Yönetim Hukuku, s.113.

H Ü K Ü M

Müstedi 5.7.1988 tarihinde Mahkemeye dosyaladığı yukarıda ünvan ve sayısı belirtilen başvurusunda özetle, Girne kazasına ba-ğlı Ozanköy'de ismine tahsisli XII.30.W.2 pafta, 319 parsel numaralı, 15 dönüm 2 evlek alanı bulunan arazinin adından ipt-al edil-m-e-sini v-e yerine başka arazilerin veril-m-e-sini öngören Girne Tarı-msal R-ehabilitasyon Şube Müdürlüğünün 28.4.1988 tarihli kararının ve/veya işlemlerinin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç d-oğurmayacağına dair karar veril-m-e-sini talep etmiştir.

Müstedaaleyhler ise mezkûr başvuruya 21.10.1988 tarihinde bir itirazname dosyalayıp Müstedinin Güneyde mal varlığının bulunmadığı için eşdeğerde hak sahibi olmadığını, alınan kararın gerekli tüm araştırma ve incelemeler yapıldıktan s-onra alındığını, kararın mevzuata uygun olduğunu, Müstedaaleyhlerin herhangi bir hata yapmadıklarını, Müstedinin iptalini talep ettiği 28.4.1988 tarihli ve GTR 29/88-10 sayılı yazının Müstediye yazılma sebebinin başvuru konusu gayri menkulün kuru arazilikt-en çıkıp arsa nitelikli arazi olması nedeniyle Müstedinin tahsisinin iptal edildiğini ve arsaya elverişli olan bu arazinin eşdeğer mal verme dışında tahsis edilemeyeceğini iddia ederek Müstedinin başvurusunun reddolunmasını talep etmişlerdir.

Başvurunun -talimatı 2.12.1988 tarihinde yapıldıktan sonra başvuru müteaddit defalar Mahkeme önüne geldi 20.10.1989 tarihindeki duruşmada Müstedinin Avukatı Mahkemeye yaptığı bir beyanda Müstediye iktisaden güçlendirilmesi ve topraklandırılması amacı ile İdare tarafın-dan tahsis edilen başvuru konusu tarlanın Müstedinin tahsisinden iptal ediliş nedenini şöyle açıklamıştır:

İlgili mala bitişik arazi Londra'lı Arif Beyzade'ye aittir. Arif Beyzade kendi malı üzerinde büyük yatırımlar yapmıştır. Bakanlık da Müstedinin tah-sisini iptal edip, başvuru konusu gayrı menkulü Arif Beyzade'ye verebilmek için şikâyet konusu başvuruya konu kararı almıştır. Müstedi, Arif Beyzade de bu başvuruya dahil edilirse, tüm ilgili şahıslar Mahkeme önünde olacağından dava daha sağlıklı bir şekil-de görüşülebileceğini iddia etti. Bu durumda dava tehir edilirse Arif Beyzade de başvuruya ilgili taraf olarak dahil edilebilir.

Müstedaaleyhleri Mahkemede temsil eden Savcı da Müstedi Avukatının özü verilen bu beyanını benimsediğinden dava tehir edilmiş- ve Arif Beyzade de ilgili taraf olarak başvuruya dahil edilmiştir. İlgili şahıs bu şekilde başvuruya dahil edildikten sonra 29 Kasım 1989 tarihinde başvuruya katılmış ve avukat da tutmuştur. Ancak ilgili şahıs davanın zaptı dava (mention) safhasında gerek- avukatı ile birlikte gerekse şahsen Mahkemede birkaç kez hazır bulunmuş olmakla beraber başvuruya herhangi bir itirazname dosyalamış değildir. Başvuru birçok kez tehir edilmesine rağmen Mahkeme harici sulh yolu ile halledileme- miştir. Son olarak Adli tat-ilden hemen önce dava 25.5.1990 tarihinde Mahkeme önüne gelmiş ve tüm ilgililer veya kendilerini temsil eden avukat veya savcının önünde kesin duruşma olarak 20.9.1990 tarihine saat 9.00'a tayin edilmiştir.

20.9.1990 tarihinde başvuru duruşma olarak da e-le alındığında gerek Müstedi tarafı başvurusunu yürütmek için gerekse Müstedaleyhleri temsil eden Savcı Mahkemede hazır bulunmuş, İlgili Şahıs ise hazır bulunmadığı gibi kendisini temsil eden esas avukatı da hazır bulunmamıştır. Yalnız esas avukatını temsi-len bir başka avukat Mahkeme önünde hazır bulunup tehir talep etmiştir. Bu tehir talebi ilgili tutanaklardan da görülebileceği gibi o tutanaklarda gösterilen nedenlerle reddolunup başvurunun duruşması ele alınmak yoluna gidildiğinde söz konusu avukat Mahke-meden izin alarak salondan ayrılmış ve bu şekilde duruşma İlgili Şahsın gaybubetinde devam edip neticelenmiş ve 20.9.1990 tarihinde karar için bilâmüddet ertelenmiştir.

20.9.1990 tarihinde duruşma esnasında Müstedinin avukatı Mahkemeye bir beyan yaparak,- Müstedaaleyhlerle başvurunun kökeninde yatan olgularla ilgili mutabakat sağladıklarını belirtip olguları Mahkemeye beyan etti. Müstedaaleyhleri temsil eden savcı da bu beyanı kabul edip beyanda söylenenlere iştirak etmiştir. Müstedaaleyhler tanık olarak G-irne Tarımsal Şube Amiri Ali Toygan'ı şahadete çağırıp ona şahadet verdirmişlerdir. Müstedinin avukatı, Ali Toygan'ı sıkı istintak etmediği gibi söylediklerini de doğru kabul etmiştir. Taraflar ilâveten duruşma esnasında birbirlerinin muvaffakatı ile dosya-da duran 4 adet evrağı da emare olarak Mahkemeye ibraz etmişlerdir. tarafların olgular ile ilgili Mahkemeye yaptıkları beyanı, önümde ibraz olunan şifahi şahadet ve emareleri değerlendirdikten sonra başvurunun olgularını aşağıdaki şekilde özetlemek mümkünd-ür. Bunlardan da görülebileceği gibi olgular ile ilgili olarak taraflar arasın