-D.33/90 YİM 108/89

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Metin A. Hakkı huzurunda.
Anayasanın 152. maddesi hakkında.

Müstedi: Melih Ergüven, Dereboy-u Sokak No.5, Alayköy.
-ile-
Müstedaaleyh: 1. KKTC İskân Bakanlığı, İskân ve Rehabilitasyon Dairesi
Müdürlüğü vasıtası ile KKTC, Lefkoşa.
2. KKTC İskân Bakanlığı, Şehir Planlama Dairesi vasıtası ile
KKTC, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.

Müstedi namına: İlker Sertbay.
Müstedaaleyh namına: Mustafa Arıkan.
İlgili şahıs namına: Göksel Şefik.

Yasa Maddesi: Anayasanın 152(3). maddesi.

İstemin Özeti: Müstedin-in adına tahsisli parselden bir dilim alınarak ilgili şahsa ait parsele bağlandığı ve/veya bırakıldığı yönündeki karar ve/veya işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına ve işlem neticesinde verilen ve/veya yapılan her türlü- kararın iptal edilmesine dair Mahkeme kararı verilmesi istemi.

OLAY: İlgili şahıs güney göçmeni olup Lefkoşa kazasına bağlı Alayköy'de adına tahsisli gayrimenkulün kesin tasarruf belgesi tahtında malikidir. Müstedi, ilgili şahıstan sonra, ilgili şahsa he-mhudut olan gayrimenkule malul olması hasebiyle yerleştirilmiştir. Taraflar arasında hemhudut olan evler ve giriş çıkışları nedeni ile ihtilaf olmuş, Müstedaaleyh taraflar arasındaki bu ihtilafı çözümlemek için yukarıdaki kararı almıştır. Karardan tatmin o-lmayan Müstedi işbu başvuruyu dosyalamıştır.

SONUÇ: Tasarrufunda bulundurduğu gayrimenkulde hiçbir mülkiyet hakkı olmayan Müstedi, devletin malını lütfen ve tahsis kararında görülen şartlarla tasarrufunda bulundurmaktadır. Bu durumda Müstedinin devlete ka-rşı bir başvuru yapma hakkı olmadığını kabul edip ona göre hareket etmek gerekir.
Başvuru reddolunur.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
YİM 80/84 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM 107/85 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM 16/88 sayı-lı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM/İstinaf 147/86 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.

K A R A R

Müstedi 19.6.1989 tarihinde Mahkemeye dosyaladığı yukarıda ünvan ve sayısı gösterilen başvurusu i-le aynen aşağıdaki şekilde Mahk-em-e-den bir talepte bulunmuştur:

"A. Müstedaaleyh 1 tarafından Hukuk İşleri Amiri imzası ile 12.6.1989 tarihli yazı ile Müstediye bildirilen ve Müstedaaleyh No:2'nin Ş.İ.36-1/89-174 sayı ve 2.6.1989 tarihli raporu ile Müstedinin adına tahsisli olan Alayköy'de- Pafta/Harita XXI/34 E.2 Parsel 622/1'den bir dilimin alınarak Göksel Şefik isimli şahsa ait parsel No:533/2'ye bırakıldığı ve/veya bağlandığı ve parsel 621'den bir dilim alınarak parsel 622/1'e bırakıldığı yönündeki karar ve/veya işlemin hükümsüz ve etkis-iz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına ve bu işlem neticesinde verilen ve/veya yapılan işlem ve/veya her türlü kararın iptal edilmesine dair bir Mahkeme kararı"- veril-m-e-sini talep etmiştir.

Müstedaaleyhler mezkûr başvuruya 13.12.1989 tarihli bir itirazname dosyalamışlardır. Yine İlgili Şahıs da 8.12.1989 tarihinde mezkûr başvuruya bir itirazname dosyalamıştır. Başvuruya dosyalanan itirazlar incelendiğinde, müdafaa olara-k Müstedaaleyhler ile İlgili Şahsın dosyaladıkları itirazların birbirine çok benzediği ve ayni noktaları içerdiği görülmek-tedir. E-sas olarak 2 itirazname karşılaştırıldığında itirazların aşağıdaki müşterek noktaları ihtiva ettiği görülmektedir. Şöyle ki:

Gerek İlgili Şahsın gerekse Müstedaaleyhlerin itirazlarında konuya ilişkin ve Müstedinin talep ettiği idari kararın içeriğinin 10-.3.1989 tarihli yazı ile ilgili taraf tarafından Müstediye önceden bildirildiği ve Müstedinin mezkûr yazıyı 16.3.1989 tarihinde alıp içeriğini öğrendiği halde 75 günlük süre zarfında, bir başka deyişle, Anayasanın öngördüğü 75 gün zarfında Müstedinin başvu-rusunu Mahkemeye dosyalamadığı ve o süreyi geçirdikten sonra 19.6.1989 tarihinde başvurusunu yaptığı bu nedenle 75 günlük hak düşürücü süreyi geçirmiş olduğundan başvurunun daha ileri gitmeden masraflarla reddedilmesinin talep edildiği görülmektedir. İtira-zlarında ayrıca, Müstedaaleyhlerin aldıkları kararı almaya yetkileri olduğu, yetkilerini aşmadıkları gibi kötüye de kullanmadıkları, taraflar arasındaki ihtilâfla ilgili tüm faktörleri doğru olarak değerlendirdikleri ve bu nedenlerle Müstedinin başvurusund-a haksız olduğu iddia edilmektedir. Yine her iki itirazname incelendiğinde bir ek müdafaa olarak gerek Müstedaaleyhler tarafından gerekse ilgli Şahsın Müstedinin "malûl gazi" olmadığı sadece "malûl" olduğu bu nedenle ev tahsisi almaya hakkı da olmadığı ve -neticede idarenin aldığı kararla meşru menfaatinin de etkilenmediği iddia edilmektedir.

Sayısından da görülebileceği gibi başvuru nisbeten eski bir başvurudur ve duruşması ancak 7.6.1990 tarihinde başlamış ve 18.6.1990 tarihli celsede hitam bulup o tarih-te karar için bilâmüddet ertelenmiştir. Duruşma esnasında Müstedi tarafından Müstedi Melih Ergüven bizzat Mahkeme önünde şahadet verdiği gibi, Şehir Plânlama Dairesi Müdürü Ahmet Savaş Örek'ı de Mahkemeye celbedip tanık olarak dinletmiştir. Müstedaaleyh ta-rafı ve İlgili Şahıs ise herhangi bir tanık çağırmayıp Müstedinin şahitlerini istintakla yetinmişlerdir. Taraflar ilâveten duruşma esnasında dosyada duran cem'an 13 adet emare evrağı da Mahkemeye ibraz etmişlerdir.

Davanın duruşması iddialı geçmekle bera-ber taraflar arasındaki ihtilâfın daha ziyade hukuksal olduğu ve olgular üzerinde taraflar arasında büyük bir ihtilâf olmadığını söylemek mümkündür. Nitekim tarafların Mahkemeye sundukları tüm emareler de tüm ilgililerin muvafakatı ile emare yapılmıştır. Ö-nümde ibraz olunan şahadet ve emareleri inceledikten sonra özet olarak meselenin kökeninde yatan olguları aşağıdaki şekilde özetler ve bulgu yaparım:

İlgili Şahıs Güney göçmeni olup Lefkoşa kazasına bağlı Alayköy'de, Ada D, Pafta/Harita XXI/34.E.2 Parsel- 533/2 ve 622/3 olan bir gayrımenkulün 72 kayıt numaralı Kesin Tasarruf Belgesi tahtında kâmilen mal sahibidir ve Müstedi halen oturduğu eve taşınmazdan önce, İlgili Şahıs, Alayköy'de şimdi oturduğu evde otururdu. Emare Kesin Tasarruf Belgesinin tarihi Şub-at 1987'dir. Müstedi ise söz konusu gayrı menkule hemhudut olan 622/1 numaralı gayrımenkulü "malûl" olması hasebiyle Devlet tarafından kendine tahsisli olduğundan tasarrufunda bulundurmaktadır ve takriben 1982'den beri mezkûr gayrımenkulde ikâmet etmektedi-r. Emare 6 ve 8, İdarenin Müstediye yazdığı ve kendine ilgili gayrımenkulü tahsis ettiğini bildiren yazıların tarihi Mart 1982'dir. Önümdeki emare 1 yer plânında birbirine bitişik 2 gayrımenkul görülmektedir. Bunlardan biri mavi ile renklendirilmiş olup İl-gili Şahsın emare 7 Kesin Tasarruf Belgesi tahtında tasarrufunda olduğu gayrımenkuldür. Ona hemhudut olup kırmızı ile renklendirilmiş olan da Müstedinin tasarrufunda bulundurduğu gayrımenkulü göstermektedir. Emare 13, emare 6 ve emare 8 olarak dosyada dura-n evraklar da, Müstediye tasarrufunda bulundurduğu gayrımenkulü "malûl" olması hasebiyle, İdarenin tahsis ettiğini göstermektedir. Tarafların arsalarına giriş, arsaların Doğusunda bulunan ve yola cephesi olan yerden yapılmaktadır. Yine önümde ibraz olunan -şahadetten sarihtir ki Alayköy tapu kayıtları KKTC'de yoktur. Dolayısıyle iki arsa arasındaki hudutu gösteren "field book'lar KKTC'de mevcut değildir. Ancak öyle kabul edilirler ki her iki arsa ve üzerindeki binalar 1974 Barış Harekâtı öncesi aynı Rum'a ai-t idi. İlgili Şahıs tasarrufunda bulunan gayrımenkule yerleştiğine, 2 arsa üzerindeki esas 2 ev arasında kalan garaj ve ona bitişik yardımcı binaları da tasarruf ve kullanımına aldı ve o zamandan beridir, Müstedi kendi evine taşınmadan önce bu yardımcı bin-alar ile bunlara giriş temin eden dış kapıyı İlgili Şahıs kendi malı gibi kullanmakta idi. Ancak taraflar arasında takriben Mart 1989 tarihinde arsalara girişi temin eden tek dış kapının hangi arsaya ait olduğu konusunda hudut ihtilâfı çıkmış olması hasebi-yle Müstedi Müstedaaleyhlere 20.3.1989 tarihinde emare 2 olarak önümde duran yazıyı gönderip arsaya giriş kapısının hangi arsaya ait olduğu yönünde açıklık getirmesini istemiş ve ilâveten Müstedaaleyhlerin söz konusu arsalarla ilgili olarak herhangi bir i-fraz yapıp yapmadığını sorumuştur. Müstedi mezkûr yazısında, İlgili Şahıstan aldığı ve emare 3 olarak Mahkemeye ibraz edilmiş bulunan 10.3.1989 tarihli yazının suretini de ekledi. Bunun akabinde Müstedaaleyhler söz konusu Müstedinin müracaatını inceleyip e-mare 4 ile ve 12.6