-D.25/88 YİM 105/87

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celâl Karabacak Huzurunda
Anayasanın 152. Maddesi hakkında

Müstedi: Hüsyein İzveren, Ontaş -İşhanı, B/26, Lefkoşa.
ile -
Müstedaaleyh: Maliye ve Gümrükler Bakanlığı (Hazine ve Muhasebe Dairesi
Müdürlüğü) vasıtasıyle KKTC'yi temsilen Başsavcılık, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Fuat Veziroğlu
Müstedaaleyh namına: Yaşar Boran.

Yasa Maddesi: 15/79 sayılı Güvenlik Kamu Görevlileri Yasasının 7(1) ve 35(1) maddeleri ile 8/76 sayılı Hukuk Dairesi Yasasının 22. Maddesi, G-üvenlik Kuvvetleri Mali Tüzüğünün 7(1) maddesi ve 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 30. Maddesi.

İstemin Özeti: Müstedinin emeklilik maaşının emekli olduğu tarihteki mevzuata göre düzenlenmesine yasal olanak olmadığına, emekli maaşının emekli olduğu tarih-teki mevzuata göre düzenlenmesinin reddine dair olan kararın ve emeklilik maaşının 1.11.1986 tarihinde yürürlüğe giren Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mali Tüzüğü tahtında hesaplanmasına dair olan kararın ve/veya işlemin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğun-a ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Müstedi, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığında Adli Müşavir olarak görev ifa etmekte iken, kendi isteği ile emekliye sevk edilmiştir.
Güvenlik kamu görevlilerine maaşlarına ilâveten yan- ödenek de verilmektedir. Bu miktar genelde kamu görevlilerinin maaşlarının %10'u civarındadır. Ancak bu durumu düzenleyen Güvenlik Kuvvetleri Mali Tüzüğünün şart bendi buna bazı istisnalar koymuş ve Adli Müşavir maaşını Savcı maaşına denk getirecek oranda- kişisel ödenek verileceğini karara bağlamıştır. Bu miktar emeklilik amaçları bakımından maaşlarla bütünleştirilerek dikkate alınır ve emeklilik maaşları buna göre hesaplanır. Bir süre sonra tüzükte yapılan değişiklikle Müstediye uygulanan şart bendi kald-ırılmış ve yerine yeni bir şart bendi konmuştur. Buna göre Adli Müşavire de maaşının %10'u kadar kişisel ödenek verilecektir. Gerekli hesaplamaları yapan Müstedaaleyh Müstedinin maaşını bu yeni şart bendine göre yeniden ayarlamıştır. Buna itiraz eden Müste-di Müstedaaleyhe müracaat ederek bu durumun düzeltilmesini talep etmiştir. Müstedinin müracaatının reddedilmesi üzerine Müstedi bu başvuruyu dosyalayarak Müstedaaleyhin bu uygulama ile Müstedinin muktesep hak ilkesini çiğnediğini dolayısı ile Anayasaya da -aykırı hareket ettiğini belirtmiş ve alınan karar veya yapılan işlemin iptâl edilmesini talep etmiştir.

SONUÇ: Tefsir Yasasına göre bir yasa veya herhangi bir kural başka bir yasa ile ilga edildiğinde, aksine bir niyet görünmediği takdirde kazanılmış hakl-arı etkilememektedir. Herhangi bir hakkın kazanılmış hak sayılabilmesi için ilgili kişinin yasada öngörülen genel durumu özel duruma dönüştürmesi gerekmektedir. Müstedi emekliye ayrılmadan önce yürülükte bulunan Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mali Tüzüğün-ün şart bendi uyarınca maaş aldığından, o tarihteki yasal hakları öznelleşmiş, kazanılmış hakkı doğmuştur. Bu durumda Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mali (değişiklik) Tüzüğü'nün Müstediye uygulanmasına yasal olanak yoktur.
Sonuç olarak başvuru kabul ed-ilir.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
A.M.9/79 sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı

H Ü K Ü M

İşbu başvuru ile Müstedi Hüseyin İzveren,

Emeklilik maaşının emeklilik tarihindeki mevzuata göre düzenlenme- sine yasal olanak olmadığına ve/veya emekli-lik maaşının emekli olduğu tarihteki mevzuata göre düzenlenmesinin reddine dair olan ve 26.5.1987 tarih ve H.M.D.P. 10962 sayılı yazı ile bildirilen karar ve/veya

Emeklilik maaşını 1.11.1986 tarihinde yürürlüğe giren Güvenlik Kuvevtleri Mali (Değişiklik) -Tüzüğü tahtında hesaplanmasına dair olan karar ve/veya işlemin

tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğu ve herhangi bir sonuç doğurmayacağı hususunda karar verilmesini talep etmiştir.

Başvurunun duruşması esnasında, taraflar ilgili belgeleri emare 1-2 olarak -sunmuşlar, başka şahadet çağırmayıp Mahkemeye hitap etmekle yetinmişlerdir.

Müstedi Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'nda Adli Müşavir olarak görev ifa etmekte iken, 1.2.1986 tarihinde, kendi isteği ile emekliye sevke- dilmiştir.

Değiştirilmiş şekliyle 1-5/1979 sayılı Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası'na göre, Adli Müşavirin maaş baremi, barem 16'dır. Müstedi emekliye ayrıldığı tarihten hemen önce, barem 16'nın tavanı olan yıllık 1,929,900TL üzerinden maaş almaktaydı.

Mezkûr Yasanın 35(1) maddesi, güvenli-k kamu görevlilerine maaşlarına ek olarak Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mali Tüzüğü'nde saptanan esaslar çerçevesinde yan ödenek verilmesini de öngörmektedir. Müstedi görevde bulunduğu devrede yürürlükte bulunan Güvenlik Kuvvetleri Mali Tüzüğü'nün yan öd-enek hakkı ile ilgili 7(1) maddesi şöyledir:

"Güvenlik Kamu Görevlisi, Muvazzaf Subay, Astsubay ve Askeri Memurlara görevin özelliği ve çalışma şartlarındaki güçlük nedeni ile her ay asli maaşlarının yüzde 10'u tutarında yan ödenek (kişisel ödenek) verili-r.

Ancak, kişisel ödenek, Adli Müşavire, Adli Müşavir maaşını Savcı maaşına denk getirecek oranda, Kıdemli Adli Müşavire Kıdemli Adli Müşavir maaşını Kıdemli Savcı maaşına denk getirecek oranda verilir. Hekim ve diş hekimlerine %10'a ilâveten Devlet tara-fından kamu görevlisi hekim ve diş hekimlerine verilen kişisel ödenek de verilir."

Belirtilenlerden görülebileceği gibi, güvenlik kamu görevlilerine maaş- larına ilâveten yan ödenek (kişisel ödenek) de verilmektedir. Bu kişisel ödenek genelde güvenlik ka-mu görevlisinin maaşının %19'udur. Ancak, Tüzüğün mezkûr maddesinin şart bendi buna bazı istisnalar koymuştur. Buna göre, Adli Müşavire, Adli Müşavir maaşını Savcı maaşına denk getirecek oranda kişisel ödenek verilir. Değiştirilmiş şekliyle 8/76 sayılı Huk-uk Dairesi Yasasının 22. Maddesine göre de, Savcının yıllık maaşı 2,009,904 x 67,692 - 2,483,748TL idi. Müstedi, Adli Müşavir olarak az önce belirtilen kıstas ve maaş miktarları üzerinden kişisel ödenek almaktaydı.

Güvenlik kamu görevlilerine, ödenen yan- ödeneğin tümü de emeklilik amaçları bakımından maaşlarla bütünleştirilerek dikkate alınır ve emeklilik maaşları buna göre hesaplanır (Gör: Güvenlik Kamu Görevlileri Yasası, Madde 35(2) ).

Müstedi 1.2.1986 tarihinde emekliye ayrıldığında, emeklilik ikram-iye ve maaşı yukarıda belirtilen maaş ve kişisel ödenek dikkate alınarak hesaplanmıştır. Buna göre, Müstedi ikramiyesi yanında yıllık 725,079TL emekli maaşı da alacaktı. Nitekim, Müstediye 1.2.1986 tarihinden itibaren mezkûr meblâğ üzerinden ödeme yapılmağ-a başlanmış ve bu ödemeler her ay devam etmiştir.

Aradan epey bir zaman geçtikten sonra, 3.10.1986 tarihinde 88 sayılı Resmi Gazete'nin EK III'de A.E. 562 olarak yayınlanan ve yayımı izleyen ay başından başlayarak yürürlüğe giren Güvenlik Kuvvetleri Komu-tanlığı Mali (Değişiklik) Tüzüğü'nün 2. Maddesi değiştirilmiş şekliyle Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Mali Tüzüğü'nün 7(1) maddesinin şart bendini kaldırmış ve yerine yeni bir şart bendi koymuştur. Hemen şunu belirteyim ki, yürürlüğe konan yeni şart bendi-nin bu mesele ile yakından veya uzaktan herhangi bir ilgisi yoktur. Belirtilenlerden anlaşılabileceği gibi, yapılan bu değişiklikle Adli Müşavirin kişisel ödeneği ile ilgili istisnai durum 1.11.1986 tarihinden itibaren ortadan kaldırılmıştır. Bu durumda, A-dli Müşavir de diğer güvenlik kamu görevlileri gibi, maaşının %10'u oranında bir kişisel ödenek alacaktır. Yapılan bu düzenlemenin Adli Müşavirin yan ödeneğinde bir azalmaya sebep olacağına kuşku yoktur.

1.1.1987tarihinde KKTC'nde tüm maaşlar revize edilm-iştir. Yapılan bu revizyon sonucunda, barem 16'nın tavanı yıllık 2,856,240TL'ye, Savcı maaşı da yıllık 2,974,656 x 100,188 - 3,675,927TL'ye yükselmiştir. Bunun üzerine Müstedaaleyh, Müstedinin emeklilik maaşını yeniden ayarlama yönüne gitmiştir. Müstedaale-yh bunu yaparken, maaşın %10'u olarak hesapladığı Adli Müşavir kişisel ödeneğini barem 16'nın yeni tavanı olan yıllık 2.856,240TL maaş ile bütünleştirdikten sonra gerekli hesaplamaları yapmış ve Müstedinin yıllık emeklilik maaşını 858,570TL olarak saptamış-tır. Bu meblâğ Müstedinin almakta olduğu yıllık 725,079TL'den daha yüksek olduğu cihetle, Müstediye 1.1.1987 tarihinden itibaren yeni emeklilik maaşı üzerinden ödeme yapılmağa başlanmıştır.

Müstedi, 15.5.1987 tarihinde emeklilik maaşı ile ilgili olarak M-üsteda- aleyhe yazılı bir müracaatta bulunmuştur. Emare 1 olarak Mahkemeye ibraz edilen bu müracaatla Müsted