-D. 35/2009 YİM: 103/2008
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti: Şafak Öneri, Talat D. Refiker, Narin F. Şefik.
Davacı: Eyüp Çebi, Dipkarpaz köyü, İskele
ile -
Davalı: 1. Çalışma -ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, KKTC Başsavcısı
vasıtasıyle, Lefkoşa
2. Sosyal Sigortalar Dairesi, Sosyal Sigortalar Dairesi
Genel Müdürlüğü, Lefkoşa

A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avukat Tevfik Pilli
Davalılar namına: Sav-cı Sarper Altıncık.

----------

H Ü K Ü M

Şafak Öneri: Bu başvuruda Mahkemenin kararını sayın Yargıç Narin F. Şefik okuyacaktır.

Narin F. Şefik: Davacı, Davalılar aleyhine ikame ettiği davasında Mahkemeden aşağıdaki şekilde talepte bulunmuştur:

Da-vacının Davalı No.1'den ve/veya Davalılardan
21.10.2002 tarihinde yapmış olduğu yaşlılık
ödeneği bağlama talebi uyarınca bağlanan yaşlılık
ödeneğinin 1.4.2004 tarihinden itibaren değil de
1.11.2002 tarihinden itibaren başlatılması gerek-
tiği yönündeki 2-5.6.2008 tarihli yazısına
ve/veya talebine karşılık Davalı No.2'nin Davacıya 8.7.2008 tarihinde göndermiş olduğu S.S.D.0.00 III/Hİ/15/08/-1661 sayılı yazıda Davacının maaş
bağlama talebinin ilk defa sanki Mart 2004 ayında
yapılmış gibi gösterilerek Dava-cının bu istemini
ret etmekle ve/veya Davacının bu istemini kabul
etmeme yönünde verilen kararın hatalı ve/veya
yanlış olduğu ve/veya hükümsüz ve etkisiz olduğu
ve herhangi bir hukuki sonuç yaratmayacağı ve/veya doğurmayacağına ilişkin bir hüküm ve/veya- emir itası.
Davalı No.2'nin ve/veya Davalıların Davacının
yaşlılık ödeneğini 1.11.2002 tarihinden itibaren
başlatmamakla yapmaması gereken bir ihmal olduğunu
tespit eden bir Mahkeme hükmü ve/veya emri itası.
Davalıların, Davacının yaşlılık ödeneğini 1.4-.2004
tarihinden itibaren değil de 1.11.2002 tarihinden
itibaren başlatmaları ve bu tarihler arasında Davacıya
ödemeleri gereken ve ödemedikleri 17 aylık yaşlılık
ödeneklerini ödemeleri gerektiği yönünde bir Mahkeme hükmü ve/veya emri itası.

Davacı dav-asını 16/77 sayılı Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasasının bilhassa 63. maddesine istinat ettirmiştir. Davasını destekleyen olgularda Davacının 1974 yılı sonrasında yurt dışından gelip Dipkarpaz köyüne yerleştiğini ve burada Sosyal Sigortalar Yasası kapsa-mında çiftçilik ve hayvan yetiştiriciliği ile iştigal etmeye başladığını, Sosyal Sigortalar Yasası kapsamında serbest meslek sahibi olarak 1977 yılından 2000 yılına kadar sosyal sigorta primi ödediğini veya bu dönemler için yasanın aradığı primleri tamamla-dığını, 2000 yılından itibaren yaşlılık ödeneği almaya hak kazandığı halde Davacıya yaptığı birçok müracaatı ve uzun hukuk mücadelesinden sonra kendisine ancak 1.4.2004 tarihi itibarı ile yaşlılık ödeneği verildiğini, Davacının 25.6.2008 tarihinde Sosyal S-igortalar Dairesine gönderdiği yazı ile yaşlılık ödeneğini 1.4.2004 tarihi yerine 21.10.2002 tarihi itibarı ile alması gerektiğini belirterek bu doğrultuda müracaatta bulunduğunu ve yaşlılık ödeneğinin haksız olarak 1.4.2004 tarihinde başlatıldığını söyley-erek, ifade edilen iki tarih arasında ödenmeyen 17 aylık yaşlılık ödeneğinin ödenmesini talep ettiğini, ancak Davalıların Davacının ilk kez Mart 2004'de müracaat yaptığını göstererek, Davacının 21.10.2002 tarihinde yaptığı ilk müracaatı haksız ve kanunsuz -olarak reddettiklerini, Davalıların Sosyal Sigortalar Yasası hükümlerine özellikle 63. maddeye ters davrandıklarını ve/veya bu maddeyi uygulamaktan kasıtlı olarak kaçındıklarını ve Davacının meşru menfaatini ihlal ettiklerini ileri sürerek başvuru konusu k-arar veya işlemi yaparken Davalıların yetkilerini aştıklarını ve/veya kötüye kullandıklarını ileri sürmüştür.

Davalılar tarafından dosyalanan Müdafaa Takririnde Davalılar 3 ön itiraz ileri sürmüşlerdir.
ön itiraz olarak Davalılar Davacının 01/04/2004
-tarihinden beri yaşlılık ödeneği aldığını ve/veya 01/04/2004 tarihinden beridir yaşlılık ödeneği alması ile ilgili işlem ve/veya kararı bildiğini, buna rağmen, bu idari işlem ve/veya idari karar aleyhine 75 günlük hak düşürücü süre içerisinde Yüksek İdare -Mahkemesine müracaat etmediğini, bu nedenlerle Davacının davasının daha ileriye gidemeyeceğini ileri sürdüler.

II. ön itiraz olarak Davalılar 01/04/2004 tarihinden beridir yaşlılık ödeneği alan Davacının bu husus bilgisinde olmasına ve 75 günlük yasal s-üresi içerisinde Mahkemeye başvuruda bulunmamasına rağmen, Davalı No.2'ye 25/06/2008 tarihli bir yazı ile başvurarak 2002 yılından itibaren maaş bağlanmasını ve/veya yaşlılık ödeneği bağlanmasını talep ettiğini, Davalı No.2'nin de III/Hİ/15/08-1661 sayı ve- 08/07/2008 tarihli yanıtıyla Davacıya yasal durumu izah ettiğini, Davalı 2'nin 8.7.2008 tarihli yazısı ile yeni bir idari karar almadığını ve/veya idari işlem yapmadığını, Davacıya sadece yasal durumu izah ettiğini, bu bilgilendirme yazısının idari ve/vey-a icrai bir işlem ve/veya karar olmadığından bu yazı aleyhine iptal talebiyle Mahkemeye başvurulmasına yasal olanak olmadığını ve dolayısıyla Davacının davasının iptidaen reddedilmesi gerektiğini ileri sürdüler.

III. ön itiraz olarak Davalılar, Davacının- 01/04/2004 tarihinden beri yaşlılık ödeneği aldığını ve bu işlemi ve/veya kararı bildiği halde Davalıların yaşlılık ödeneği 01/11/2002 tarihinden itibaren başlatmamakla ihmalde bulundukları iddiasını (ki reddolunur) hak düşürücü süre olan 75 gün içerisind-e Mahkemeye müracaat ederek ileri sürmediklerini, dolayısıyla Davacının davasının ve/veya bu yöndeki talebinin reddedilmesi gerektiğini ileri sürdüler.

Müdafaa Takririnde müdafaayı desteklemek için sıralanan olgularda Davacının Dipkarpaz köyüne yerleşer-ek Sosyal Sigortalar kapsamına girecek şekilde çiftçilik ve hayvan yetiştiriciliğine başlamış olması ve bu kapsamda serbest meslek sahibi olarak Sosyal Sigortalar Dairesine kayıt yaparak sigorta primi ödemesi gerekirken bunları yapmadığını, Davacının durum-unun tespit edilmesi üzerine Davacı aleyhine Mağusa Kaza Mahkemesinde 6556/81 sayılı bir ceza davası ikame edilerek işyerini Sosyal Sigortalara kaydetmemesi, Sosyal Sigortalara bildirim yapmaması ve prim borçlarını ödememesi suçları ile itham edildiğini, 1-0.2.1982 tarihinde neticelenen ceza davasında mahkum edilerek her 3 davadan da Davacıya para cezası verildildiğini, ayrıca 1 yıl süre ile 20.000TL şahsi kefalete bağlandığını ve 2 ay içerisinde sigorta primlerini ödemesine emir verildiğini, Davacının bilâh-are 17.3.1982 tarihli bir yazı ile 31.12.1981 tarihine kadar çok kritik dönemler geçirdiği ve/veya ekonomik gücünün çok zayıf olduğu gerekçesi ile geriye dönük olarak prim borçlarından ve/veya sosyal sigortadan muaf tutulmak istediğini, bunun üzerine Davac-ının 1.1.1982 tarihinden itibaren sigortalılık kaydı ve/veya işyeri tescilinin yapıldığını ve geriye dönük olarak sosyal sigortalılıktan ve/veya primlerden muaf tutulduğunu, Davacının kaydının yapılmasını müteakip Davalı 2'ye yine prim ödemediğini, ancak 1-5.4.1996 tarihinde 1.1.1982 ile 31.3.1995 tarihleri arası, 25.4.1997 tarihinde, 1.4.1995 ile 30.9.1996 tarihleri arası, 26.9.2009 tarihinde 1.10.1996 ile 31.3.1999 tarihleri arası ve 31.10.2000 tarihinde 1.4.1999 ile 30.4.2000 tarihleri arası olan tüm prim- borçları ve cezalarını ödediğini, 27.3.2000 tarihinde ise Davacı 1.6.1977 - 31.12.1981 tarihleri arası prim borcundan muaf tutulması ile ilgili karar olmasına rağmen bu dönem için prim borçlarını ve cezalarını Davalı 2'ye ödediğini, bu dönem için muaf tut-ulma kararı olduğu cihetle Davalı 2'nin bu meblağları ilk etapta Davacının hesabına yatırmadığını ancak bilahare bu primlerin de Davacının hesabına dahil edilerek yaşlılık ödeneği ile ilgili işlemlerin ona göre yapıldığını, 31.10.2000 tarihi itibarı ile Da-vacının toplam 8490 gün ödenmiş primi bulunduğunu, ve henüz 55 yaşını doldurmadığından hak sahibi olup yaşlılık ödeneği almaya hakkı olmadığını, Davacının 30.3.2004 tarihinde 1.10.2000 ile 31.12.2003 tarihine kadar olan eksik prim borçlarını ve cezalarını -da ödeyerek ayni tarihte yaşlılık aylığı için müracaatta bulunduğunu, bunun üzerine Davacıya 1.4.2004 tarihi itibarı ile yaşlılık aylığı bağlandığını