-D.23/84 YİM 103/83

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.

Anayasanın 118. Maddesi tîâkkında.

Müstedi: hüseyin Basri, Mallıdağ, Gazi Mağusa.

-- ile -
Müstedaaleyh: KTFD Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vas. KTFD.

Arasında.

Müstedi namına: Ali Dana. Müstedaaleyh namına: Akın Sait.

Yasa Maddesi: 38/82 sayılı Para ve Kambiyo İşleri Yasasının 15. mad-desi.

İstemin Özeti: Müstedinin KTFD sınırları dışında çalışması neticesi Kıbrıs Lirası olarak elde ettiği maaş veya ücretinin tümünü veya herhangi bir kısmını KTFD sınırları dahiline geçirmesini ve yetkili bankalarda bozdurmasını öngören Müstedaaleyh kar-arının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Egemen İngiliz Üsler Bölgesinde yangıncı olarak çalışan müstediye üyesi bulunduğu As-Sen vasıtası ile l1üstedaaleyh tarafından gönderilen yazıda KTFD s-ınırları dışında kazandığı maaş veya ücretini 8 gün içerisinde devletin yetkili bankalarında bozdurması gerektiği bildirildi. Başvuru bu karardan yapılmıştır.

SONUÇ: Başvuru konusu kararın alındığı tarihte kararın dayanıklılık ettiği iddia edilen tüzükler- meriyette olmadığına göre başvuru konusu kararın yasal dayanaktan yoksun olduğu açıktır.
Bu durumda başvurunun reddedilmesi gerekir.
Sonuç olarak Müstedaaleyhin kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuria ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.

-

HÜKÜM

N. Ergin Salâhi: Müstedi başvurusunda 25 Ağustos 1983 tarihinde alınan ve müstediye aynı tarihte 47/1982 sayılı yazı ile bildirilen ve
müstedinin KTFD sınırları dışında çalışması neticesi Kıbrıs Lirası olarak elde ettiği maaş veya ücretinin tümün-ün veya herhangi bir kısmının KTFD sınırları dahiline getirilmesini ve yetkili bankalarda bozdurulmasını öngören kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesi isteminde bulundu.

Müstedi 8.12.1958'den beri süre-kli olarak KKTC sınırları dışında İngiliz Egemen Üs Bölgesinde CEPO'da yangııicı olarak çalışmaktadır. Müstedi ve müstedi durumunda olan İngiliz Üslerinde belli görevlerde çalışanlar AS-SEN Sendikası ismi altında bir sendika kurmuşlar ve bunların yetkili b-aşkanı Nihat Elmas'tı. Müstedaaleyh ilkin 20.6.1983 tarih ve 63/74 sayılı yazı ile müstedinin yetkili vekili AS-SEN Sendikası vasıtası ile müstediye iletilen bir yazıda müstedinin KKTC bölgesi dışında çalışması neticesinde elde ettiği ücret veya maaşını KK-TC'ye getirmesi ve yetkili bankalara resmi kurdan Türk Lirası karşılığı satması gerektiğini, aksi takdirde, döviz borçlusu işlemine tabi tutularak aleyhine yasal kovuşturma başlatılacağı bildirilmiştir. Müstedi ile aynı durumda olan ve Egemen Üs Bölgesinde- çalışan ASSEN Sendikası mensupları konuyu toplu olarak görüşerek başkanlarını Maliye Bakanlığı ilgilileri ile görüşerek bir karara varmak için yetkili kılmışlardır. Yapılan görüşmeyi müteakip AS-SEN başkanı Nihat Elmas 15 Temmuz 1983 tarih ve 426 sayılı E-mare II yazıyı müstedaaleyhe göndererek konunun tezekkür edilip bir karara bağlanması isteminde bulunmuştur. Müsterfaaleyh Emare No.III olarak ibraz edilen 25 Ağustos 1983 tarih ve 47/82 sayılı cevabi yazısında özetle 16.5.83 tarih ve 36 sayılı Resmi Gazet-ede yayınlanan kararname ile Kıbrıs lirasının KKTC bölgesinde döviz olarak kabul edildiğini, kararnamenin 6. maddesinde Kıbrıs lirası için tespiti öngörülen kurun, Bakanlıkça tesbit edilip Resmi Gazetede yayınlanıp uygulamaya başlandığını, 30.11.1982 tarih- ve 97 numaralı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiş bulunan 38/82 sayılı Para ve Kambiyo İşleri Yasasının 15. maddesi bölgede mukim kişilerin bölgeye girişlerinde beraberlerinde getirdikleri veya havale yolu ile gelen dövizleri giriş tarihinden i-tibaren 8 gün içinde yetkili bankalara satmaya veya döviz mevduat hesaplarına yatırmaya zorunlu oldukları hükmün amir olduğunu bildirmekte ve son paragrafında esas yakınma konusu teşkil eden ve müstedileri ilgilendiren kararı içermektedir. Son paragraf ayn-en şöyledir:

"Bakanlığımızca yapılan yasal düzenleme ile Güney Kıbrıs'ta çalışmakta olan bölgemizde mukim kişiler, maaş ve ücretlerinin ayda KL5O.-sını aşmamak kaydı ile %25'ini Güneyde yapılacak zorunlu harcamaları göz önünde bulundurularak yetkili banka-lara yatırmaktan muaf tutulmuşlardır. Bunun dışındaki miktarların yetkili bankalarda bozdurulması zorunludur."

Müstedi yukarıda alıntısı yapılan kararı başvuru konusu yapmakta ve bu kararın 38/82 sayılı Para ve Kambiyo İşleri Yasasına, özellikle
15. madde-sine ve 20.5.1983 tarih ve 37 sayılı Resmi gazetede yayınlanan Döviz (Tevdiat ve Mevduat Hesapları) Tüzüğü ile idare hukuku ilkelerine aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Müstedaaleyh dosyaladığı itirazda dört ön itiraz ileri sürmüştür. Başvurunun duruşmasın-da ise bunların ilkini geri çekmiş, diğer 2, 3 ve 4. ön itirazların ise başvurunun duruşmasında ele alınmasına karar verilmişti. Geri çekilmeyen ön itirazlar özetle şöyledir:

l. Müstedinin başvuru konusu yaptığı yazının muhteviyatı müstediye yönelik olmad-ığı ve müstedi için Anayasanın 118. maddesi altında alınmış bir karar veya işlem bulunmadığı ve bu nedenle başvurunun ileri gidemeyeceği.

2. 20 Haziran 1983 tarih ve ME 63/74 sayılı yazı ile yasal durumun müstediye bildirildiği ve bu yazı muhteviyatının -Anayasanın 118. maddesinde öngörülen 75 günlük süre içinde başvuru konusu yapılmadığından başvurunun ileri gidemeyeceği.

3. Yukarıdaki ön itirazlara halel gelmeksizin müstedinin başvuru konusu yaptığı 25 Ağustos 1983 tarih ve 47/82 sayılı yazı karar nitel-iğinde olmayıp yasal durumun bildirilmesine yöneliktir. Bu nedenle Anaysanın 118. maddesi altında başvuru hukuken ileri gidemez.

Müstedaaleyh yapmış olduğu ön itirazlara ilâveten itirazda hukuki esalara değinerek 38/82 sayılı Para Kambiyo İşleri Yasası hü-kümleri mucibince 20.5.1983 tarihinde çıkarılan 203/83 sayılı Döviz (Tevdiat ve Mevduat hesapları) 'Tüzüğünün ilgili maddeleri ışığında dövizlerin bankalarda bozdurulması ve mevduat sahibi olmak koşulu ile döviz mevduat hesabı açılması, elde edilen dövizin- bankalarda bozdurulması ve/veya açılan mevduat hesabına yatırılması ile bu gibi dövizlerin Bakanlığın emrine tabi olduğu karara bağlanmıştır. Bu tüzüğün 4. maddesi mucibince hizmetin bedeli olarak elde edilen dövizlerin yurda getirilip yetkili bir bankaya- satılması zorunludur. Bu özetlenen yasal durumlar müstediye Emare No.III yaııda bildir