-D.4/2016 YİM/İstinaf: 2/2016
(YİM Dava No:176/2015)

Yüksek İdare Mahkemesinde

Anayasanın 152'nci Maddesi Hakkında

Mahkeme Heyeti:Narin Ferdi Şefik, Mehmet Türker, Beril Çağdal.

İstin-af eden: Cyprus Kyrenia University Ltd., Dr. Fazıl
Küçük Bulvarı, Yeni Liman Yolu, Girne

ile -

Aleyhine istinaf edilen No. 1. University of North Cyprus
Ltd.-,Dr. Fazıl Küçük Bulvarı,
Yeni Liman Yolu, Girne
(Davacı)
No. 2. Ekonomi Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı vasıtasıyla KKTC-
Başsavcılığı, Lefkoşa
No. 3. Resmi Kabz Memurluğu ve
Mukayyitlik Dairesi vasıtasıyla
KKTC Başsavcılığı
- (Davalılar)

A r a s ı n d a.

İstinaf Eden namına: Avukat Hasan Esendağlı
Aleyhine İstinaf Edilen-Davacı na-mına: Avukat Mustafa B. Asena ve Avukat Serhan Çinar adına Avukat Oktay Çinar.
Aleyhine İstinaf Edilen-Davalılar namına: Savcı Meryem Beşoğlu.

İstinaf, Yüksek Mahkeme Yargıcı Tanju Öncül'ün 176/2015 sayılı davada, 11.1.2016 tarihinde verdiği ve 1.2.2016- tarihinde kesinleşen emrine karşı, İstinaf Eden tarafından yapılmıştır.

-------------

K A R A R

Narin Ferdi Şefik: YİM 176/2015 sayılı davada, 11.1.2016 tarihinde, tek yargıç olarak oturum yapan Yüksek İdare Mahkemesinde verilen ve 1.2.2016 ta-rihinde kesinleşen "Davalı No.3'ün Cyprus Kyrenia University Ltd. altında yapmış olduğu tescil işlemlerinin yürütülmesinin tamamen geçici olarak durdurulması" emrinden 9.2.2016 tarihinde İstinaf Eden Cyprus Kyrenia University Ltd. huzurumuzdaki istinafı do-syalamıştır.

İstinaf ihbarnamesinde 4 istinaf sebebi ileri sürülmektedir:
İlk Mahkeme aciliyet unsuru olmadan ve/veya bu hususta bulgu yapmadan, tek taraflı ara emri vermek ve daha sonra bunu kesinleştirmekle hata yaptı.
İlk Mahkeme, YİM 144/2015 sayılı- dava altında verilen ara emri ile huzurundaki ara emri müracaatı arasında tek taraflı emir verilmesini gerekli kılacak bir bağ kurmakla ve/veya Davacının bu yöndeki iddialarına itibar etmekle ve/veya YİM 144/2015 sayılı ara karar akabinde ara emri vermekl-e ve verdiği emri kesinleştirmekle hata yapmıştır.
İlk Mahkemenin kararı gerekçesiz olduğu ve/veya yeterli gerekçe taşımadığı ve/veya ara emirleri kriterlerinin varlığına ilişkin bulguya dayandırılmadığı için hatalıdır.
İlk Mahkeme, tek taraflı istida alt-ında verdiği ara emrini İstinaf Eden Şirkete tebliğ ettirmeden ve/veya İstinaf Eden Şirkete itiraz ve/veya söz ve/veya savunma hakkı vermemekle ve daha sonra kesinleştirmekle hata yaptı.

İstinafa konu dava ile ilgili olgular şu şekilde özetlenebilir:

YİM- 176/2015 sayılı dava ile, Davacı University of North Cyprus Ltd., KKTC Başsavcılığı vasıtasıyla KKTC Bakanlar Kurulu, Ekonomi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi aleyhine dava dosyalamıştır.

YİM 82/2013 sayılı davad-a, Şirketler Mukayyidinin MŞ 16098 olarak University of Kyrenia Ltd. ismi ile şirketin kaydolmasına onay veren kararının hükümsüz olduğuna 23.6.2015 tarihinde karar verilmiştir. YİM 176/2015'de ise, YİM 82/2013'deki 23.6.2015 tarihli karar neticesinde, MŞ -16098 No.lu Şirketin isminin Cyprus Kyrenia University Ltd. olarak değiştirilmesine onay veren kararın hükümsüz olduğu ileri sürülmektedir.

Davacının 7.1.2016 tarihinde YİM 176/2015 sayılı davada dosyaladığı tek taraflı istida altında, tek yargıçlı Yükse-k İdare Mahkemesi, 11.1.2016 tarihinde, davanın dinlenip neticeye varılmasına kadar Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesinin "Cyprus Kyrenia University Ltd." ismi altında yapmış olduğu tescil işlemlerinin yürütülmesinin geçici olarak durdurulmasına e-mir vermiştir.

11.1.2016 tarihli emrin Başsavcılığa tebliği neticesinde, Başsavcılığı temsilen hazır bulunan Savcı, 1.2.2016 tarihinde verilen emrin dava sonuna kadar kesinleşmesine itirazları olmadığını belirtmiş ve 1.2.2016 tarihinde, tek yargıç olara-k oturum yapan Yüksek İdare Mahkemesi, 11.1.2016 tarihli emrin verildiği şekliyle dava sonuna kadar yürürlükte kalmasına, yani kesinleşmesine emir vermiştir.

İstinafın dinlenmesine başlandığı süreçte, Aleyhine İstinaf Edilen/Davacı Avukatı, İstinaf Eden Ş-irketin Yüksek İdare Mahkemesinde 11.1.2016 tarihinde verilen ve 1.2.2016 tarihinde kesinleşen emre uymadığını, bunun Mahkeme emrine itaatsizlik ve Mahkemeye saygısızlık teşkil ettiğini, Theofylactos Mavrommatis v. Cyprus Hotels Co. Ltd. (1967) 2 CLR 266 d-avasında serdedilen prensibe dayanarak, İstinaf Eden Şirkete söz hakkı verilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür. 24.6.2016 tarihli ara karar ile bu iddia ret ve iptal edilmiştir.

Bu olgular ışığında İstinaf Edenin istinaf sebeplerini
incelerim.

1.İstina-f Sebebi:

Yüksek İdare Mahkemesinde ara emri verilmesi aşamasında
gerekli unsurların ne olduğu birçok kararda vurgulanmıştır. İstinaf Eden, 1. İstinaf sebebi başlığı altında, 7.1.2016 tarihli istida altında tek taraflı ara emri verilirken bu unsurla-rın var olup olmadığının dikkate alınmadığını ileri sürmektedir.

İlk Mahkeme 7.1.2016 tarihli istida altında tek taraflı emri 11.1.2016 tarihinde vermiş ve bu emir 1.2.2016 tarihinde kesinleşmiştir.

11.1.2016 tarihinde tek taraflı istida altında veril-en emir ile Davalı No. 3'ün "Cyprus Kyrenia University Ltd." ismi altında yapmış olduğu tescil işlemlerinin yürütmesi geçici olarak durdurulmuştur. 1.2.2016 tarihinde, 11.1.2016 tarihinde geçici olarak verilen emir, davanın neticelenmesine kadar kesinleşmi-ştir.

İstinaf Edenin istinaf ettiği emir, 1.2.2016 tarihli emirdir. Bu emir, 11.1.2016 tarihinde verilen emrin kesinleşmiş halidir. İstinaf ihbarnamesine eklenen de her halükarda emrin 1.2.2016 tarihli kesinleşen metnidir. Bu nedenle, 11.1.2016 tari-hinde tek taraflı verilen emrin içeriğinin ve verilme koşullarının bu istinaf altında değerlendirilmesi mümkün değildir. İstinaf Edenin istinaf ettiği emir, istinaf ihbarnamesine eklenmiş olan ve 11.1.2016 tarihinde verilip 1.2.2016 tarihinde kesinleşen -emrin nihai formatıdır. Dolayısıyla, bu safhada, 11.1.2016 tarihli emrin verilme koşullarının irdelenmesi mümkün değildir. İstinaf Edenin 1. İstinaf sebebini ret ve iptal ederim.

2.İstinaf Sebebi:

İstinaf Eden, İlk Mahkemenin 11.1.2016 tarihinde v-erdiği ve 1.2.2016 tarihinde kesinleştirdiği ara emrini verirken, YİM 144/2015 sayılı dava ile bağ kurduğunu, YİM 144/2015 sayılı ara emrine bağlı olarak bir ara emri verdiğini ve daha sonra bu emri kesinleştirdiğini iddia etmektedir.

Huzurumuzdaki istina-f dosyasının Mavi 17'den 27'ye kadar sayılandırılan sayfaların içeriği incelendiği zaman, 7.1.2016 tarihli istidaya ekli Yemin Varakasında Müstedinin YİM 82/2013 ve YİM 144/2015 sayılı davalara atıf yaptığı, Davacı/Müstedi Avukatının Mavi 23'deki beyanınd-a YİM 144/2015'e yer verdiği, İlk Mahkemenin, kararında ise YİM 144/2015'e değil, "konu ile bağlantılı Yüksek İdare Mahkemesinin verdiği kararların içeriği ve ordaki iddialar" sözlerine yer verdiği görülür.

İlk Mahkemenin YİM 82/2013'deki çoğunluk kararı -ile İdarenin "Girne" veya "Kyrenia" ismini, yani coğrafi bir ismi tek başına bir kişiye veremeyeceği doğrultusundaki kararı ışığında ve YİM 144/2015'de çoğunluk kararında Yüksek İdare Mahkemesi kararlarının gerekçelerinin de İdareyi bağladığı
doğrultusund-aki kararının da etkisi ile huzurumuzdaki davadaki ara emrini vermesi, içtihat kararlarının uygulanmasının gerekli olduğu sistemimizde doğaldır.

İstinaf Edenin istinaf sebebinde yer alan İlk Mahkemenin sadece YİM 144/2015 ile bağlantı kurarak ara emrini v-erdiği iddiası mesnetsizdir. İlk Mahkeme bilhassa 'kararların' kelimesini kullanmış, yani tek bir karardan fazlasına dayanmakta olduğunu vurgulamıştır. Dolayısıyla 2.istinaf sebebini de ret ve iptal ederim.

3.İstinaf Sebebi:

3. başlık altında İstinaf Ed-en, İlk Mahkemenin tek taraflı ara emrini verirken ve verilen emri kesinleştirirken gerekçe belirtmediğinden ve gerekli kriterlerin varlığı ile ilgili bulgu yapmadığından hata yaptığını ileri sürmektedir.

Yukarıda ifade edildiği gibi, İstinaf Eden tarafın-dan istinaf edilen emir, 1.2.2016 tarihinde kesinleşmiş olan emirdir. Bu nedenle, İstinaf Edenin 11.1.2016 tarihinde verilen tek taraflı emrin gerekçesiz olduğunu ileri sürmesi bu safhada artık mümkün değildir.

İstinaf, 11.1.2016'da verilmiş olsa da, 1.2.-2016 tarihli emirden, yani 11.1.2016 tarihli emri kesinleştiren emirden yapılmıştır. Bu nedenle, huzurumuzdaki istinafta, ancak 1.2.2016 tarihli emrin gerekçeden yoksun olup olmadığı incelenebilir.

1.2.2016 tarihli emre bakıldığı zaman, 11.1.2016 tarihind-e tek taraflı verilen emrin Davalı No.3 tarafından tezekkür edildiği ve 11.1.2016 tarihli emrin dava sonuna kadar yürürlükte kalmasını, yani kesinleşmesini kabul ettiği görülmektedir.

11.1.2016'da verilen emir Davalı No.3'e tebliğ edildikten sonra, 18.1.2-016'da Davalı No.3'ü temsilen hazır bulunan Savcı konuyu incelemek için tehir talep etmiş, 25.1.2016 tarihinde Davalı No.3 ile toplantı yapabilmak için, tehir talebini yinelemiştir. Savcı 1.2.2016 tarihinde ise istida ve emri değerlendirdiklerini ifade ed-erek, emrin kesinleşmesine itirazları olmadığını ifade etmiştir.

Bu süreç sonucunda, yani Davalı No.3 tarafından tezekkür edilen 11.1.2016 tarihli tek taraflı verilen emrin kesinleşmesinin kabulüyle birlikte, tek taraflı verilen ara emrinin isabetli bir -emir olduğu ve Mahkemenin 11.1.2016 tarihli emrinde belirttiği, emir vermek için gerekli kriterlerinin var olduğu bulgusunun teyit edildiği kabul edilmelidir.

Esasen, YİM 82/2013 sayılı davada, Fasıl 113 altında bir şirket isminin tescilinde bir coğrafi i-smin tek başına bir kişiye verilemeyeceği yönündeki çoğunluk kararı ile, YİM 144/2015'de Yüksek İdare Mahkemesinde verilen bir karardaki gerekçelerin de İdareyi bağladığı çoğunluk kararı neticesinde, iki coğrafi isim ile tescil edilen bir şirketin isim tes-cili veya isim değişikliği ile ilgili bir davada, ilk etapda, Davacının Davalılar aleyhinde ciddi bir davası olduğu, atıfta bulunulan Yüksek İdare Mahkemesi kararları ışığında, Davacının ilk nazarda davasında haklı olduğuna dair belirtiler bulunduğunun kab-ul edilmesi yanlış olmamıştır. Telafisi imkansız zarar noktasında ise, YİM 144/2015'de ifade edildiği şekilde "Yüksek İdare Mahkemesinin 82/2013 sayılı kararının, daha doğru bir deyişle karardaki gerekçe kısmının uygulanmasını olanaksız hale getirebileceği-ni ilk nazarda düşündüğüm mevcût idari uygulama nedeniyle, emir verilmezse, ileride telafisi mümkün olmayacak bir zararın doğacağına veya eski duruma dönüşün çok zorlaşacağına da kanaat" getirilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla 11.1.2016 tarihinde geçici o-larak verilen ve 1.2.2016 tarihinde kesinleştirilen emirde hata olmadığı açıktır.

Bu durumda İlk Mahkemenin 1.2.2016 tarihli emrinde gerekçe olmadığı ve İlk Mahkemenin hata yaptığı doğrultusundaki istinaf sebebini de ret ve iptal ederim.

4.İstinaf Sebeb-i:

İstinaf Eden, verilen emirden etkilenen taraf olarak kendisine tebliğ yapılmadan ve söz hakkı verilmeden ara emri vermek ve daha sonra bu emri kesinleştirmekle İlk Mahkemenin hata yaptığını ileri sürmektedir.

Yüksek İdare Mahkemesi Tüzüğü madde 8- (1) aynen şöyledir:

"(1)Mahkeme veya bir Yargıç, davanın herhangi bir safhasında, davadan etkilenebilecek herhangi bir gerçek veya tüzel kişiyi kendiliğinden veya istem üzerine, davaya veya dava ile ilgili herhangi bir işleme 'ilgili kişi' olarak ta-raf yapabilir."

İlk nazarda İlk Mahkeme tarafından 11.1.2016 tarihinde
verilen emirden İstinaf Edenin etkilenecek ilgili kişi olduğu düşünülebilir. Ancak madde 8(1)'de davanın herhangi bir safhasında ilgili kişinin taraf yapılabileceği ifade edilm-ekle birlikte, esasen ilgili kişi müessesesinin çalıştırılmasının, esas davanın dinlenmesi safhasında önem arz eden bir husus olduğu kabul edilmelidir. Yürütmeyi durdurma emri, davanın neticelenmesine kadar, dava konusu yapılan karar ile değişen statükonun- askıya alınmasını sağlamak için verilmektedir. Davanın esasının dinlenmesi aşamasında daha farklı bir değerlendirme yapılabilmekle birlikte, İdarenin yürütmeyi durdurma emrinin verilmesini kabul ettiği bir davada, artık o safhada başka herhangi birine s-öz hakkı verilmesi gerekli değildir. Yürütümeyi durdurma emri verilme safhasında ilgili kişi müessesesinin çalıştırılması şart değildir. Bu konu, emrin niteliği göz önünde bulundurularak, yargıcın takdirinde olacak olan bir husustur.

Dava ile ilgili -olgular sürecine bakıldığı zaman, gerek
YİM 82/2013 gerekse YİM 144/2015 sayılı davalarda, MŞ 16098 No.lu eski ismi ile Kyrenia University Ltd.in ilgili kişi yapıldığı görülmektedir. Yani MŞ 16098 Kayıt No.lu Şirkete, bir şirket isminde coğrafi isim kulla-nma ve idari davalarda gerekçelerin İdareyi bağladığı konularda söz hakkı verilmiş bulunmaktadır.

Bir an için İstinaf Edenin, huzurumuzdaki istinafa konu davada da ilgili kişi yapılması ve ona söz hakkı verilmesi gerektiği kabul edilse bile, söz hakk-ı verilecek veya ilgili kişi yapılacak tüzel kişinin yasal durumunun buna engel olup olmadığına da bu davanın olguları çerçevesinde bakılması gerekmektedir. 11.1.2016 tarihinde verilen ve 1.2.2016 tarihinde kesinleşen emrin konusu Cyprus Kyrenia Universit-y Ltd.in ismidir. Verilen emrin niteliği gereği, 24.6.2016 tarihli ara kararda belirttiğimiz gibi, Cyprus Kyrenia University Ltd. ismi davanın neticesine kadar askıya alınmış ve tüzel kişi MŞ 16098 sayısı ile kayıtlı, isimsiz tüzel kişi konumuna girmiştir-.

İstinaf Eden, Cyprus Kyrenia University Ltd.in bu isim altında talep ettiği şekilde istinafının kabul edilmesi halinde, ismi askıya alınmış ve ismini kullanamayan bir şirket lehine işlem yapılmış ve bu şekilde 11.1.2016 tarihinde verilen ve 1.2.20-16 tarihinde Davalıların mutabakatı ile kesinleşen İlk Mahkemenin yürütmeyi durdurma emri ortadan kalkmış olacaktır. Mahkeme tarafından verilen bir yürütmeyi durdurma emrinin davanın bu safhasında, Tüzüğün 8(1) maddesi kullandırılarak ortadan kaldırılması- hukuka uygun ve adil olamaz.

İstinaf Eden AİHS altında Adil Yargılama Hakkı ve KKTC Anayasası'nın 17. maddesi altında mahkemeye Başvurma Hakkının elinden alınmakta olduğunu iddia etmektedir. İstinaf Edenin askıya alınan ismi dışında bir isim kullanar-ak, bu haklarını gerçekten kullanmak istiyorsa kullanmasına bir engel yoktur. Ancak İstinaf Eden bu yolu tercih etmemekte, İlk Mahkemenin yürütmeyi durdurma emri ile askıya alınan ismi altında bu haklarını kullanmak istemektedir. Buna izin verilmesi halind-e, yürütmeyi durdurma emrinin ortadan kalkacağını göz ardı etmekte ve İlk Mahkeme tarafından verilen emrin Mahkemenin elini kolunu bağlayamayacağını, verilen emirle Tüzüğün çalıştıralamamasının kabul edilmez olduğunu ileri sürmektedir. Geçirilen süreç ve İ-stinaf Edenin kullanacağı farklı yöntem ile halen hak arayabileceği gerçeği ışığında, İstinaf Edenin bu iddialarına itibar etmek mümkün değildir.

Bu davaya has olgular nedeni ile yürütmeyi durdurma emrinin neticesi, İstinaf Edenin isminin askıya -alınması neticesini doğurmuştur. Böyle bir neticenin adil olup olmadığı tezekkür edilirken, yukarıda ifade edildiği gibi ilgili kişi müessesesinin yürütmeyi durdurma müracaatı safhasında kullandırılmasının zaruri olmadığı, İstinaf Eden tüzel kişiliğin, YİM- 82/2013 ve 144/2015 sayılı davalarda ilgili şahıs olarak hazır bulunup, söz hakkını kullanarak o davalarda verilen kararları bildiği, farklı bir isim altında kullanmak istediği tüm haklarını kullanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Bu koşullard-a, İstinaf Eden Şirkete bu davada, bu safhada tebliğ yapılmamış olmasının adaletsizlik yarattığını kabul etmem.

YİM 82/2013'deki karardan sonra iki coğrafi isim ile şirket ismi tescil etme girişiminin, İstinaf Eden Şirketin temiz eller ile hareket e-dip etmediğini tartışmaya açmaktadır. Bu konumda bir İstinaf Eden için de bu safhada Yüksek İdare Mahkemesi Tüzüğü madde 8(1)'in kullandırılması neticesinde, İlk Mahkemenin 11.1.2016 tarihinde verdiği ve 1.2.2016 tarihinde kesinleştirdiği yürütmenin durdur-ma emrinin ortadan kaldırılması adil ve uygun olamaz.

Bu nedenlerle 4.istinaf sebebini de ret ve iptal ederim.

Sonuç itibarıyla İstinaf Edenin istinafını tümü ile ret ve iptal ederim. İstinaf masrafları İstinaf Eden aleyhine verilir.

Mehmet T-ürker: Aleyhine İstinaf Edilen-Davacı, Davalılar aleyhine ikame ettiği YİM 176/2015 No.lu dava ile:

"A- Davalı No.1'in, Davalı No.2'nin önergesi üzerine
82/2013 sayılı YİM davası tahtında verilen
23/06/2015 tarihli karar ile ismi iptal edile-n
University of Kyrenia Ltd.in usulsüz müracaatı
üzerine karar alarak 'CYPRUS KYRENIA UNIVERSITY LTD.'
şeklindeki isim değişikliğini onaylama ve/veya
tescil etme kararının hükümsüz ve/veya etkisiz
olduğuna ve herhangi bir son-uç doğuramayacağına
dair Mahkeme kararı,

B- Davalı No.2'nin, University of Kyrenia Ltd.in
usulsüz müracaatı üzerine karar alarak 'CYPRUS
KYRENIA UNIVERSITY LTD.' şeklindeki isim değişikliği
için yapmış olduğu takriben 6.7.2015 -tarihli
önergenin ve/veya bu önerge için alınan kararın
ve/veya yapılan işlemlerin hükümsüz ve/veya etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına
dair Mahkeme kararı,

C- Davalı No:3'ün, MŞ 16098 No.lu Şirketin isminin-
'CYPRUS KYRENIA UNIVERSITY LTD.' olarak değiştirilerek,
sicile geçirme kararının hatalı ve/veya hükümsüz
ve/veya etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğuramayacağına dair"

karar verilmesini talep etmektedir.

Davacı, 7/1/-2016 tarihinde tek taraflı bir ara emri istidası dosyalayarak:

"a) Davalı No.3'ün bu dava dinlenip bir neticeye
varıncaya kadar, 'Cyprus Kyrenia University Ltd.'
ismi altında yapmış olduğu tescil işlemlerinin
yürütülmesinin- durdurulması,
b) Davalı No.3'ün, mezkur tüzel kişinin 'Cyprus
Kyrenia University' ismi altında faaliyetlerde
bulunmasını men etmesi

için gerekli emrin ısdarını talep etmiştir.

İstidanın tayinli olduğu 11/1/2016 tarihinde, t-ek yargıçlı Yüksek İdare Mahkemesi Davacı-Müstedi Avukatının, istidanın "a" paragrafı gereğince emir verilmesini talep etmesi üzerine, geçici olarak "Davalı No.3'ün Cyprus Kyrenia University Ltd. altında yapmış olduğu tescil işlemlerinin yürütmesinin tamam-en geçici olarak durdurulmasına" emir vermiştir.

Tek yargıçlı Yüksek İdare Mahkemesi tekrar dinlenmek üzere istidayı 18/1/2016 tarihine erteleyerek, istida, ekli yemin varakası ve verd