-D. 24/2017 Yargıtay/Hukuk No: 98/2016
(Lefkoşa Dava No: 1828/2014)

YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti:Ahmet Kalkan, Gülden Çiftçioğlu, Bertan Özerdağ

İstinaf eden: Fresenius Medikal Hizmetler Anonim Şirketi, E, Büyükdere Caddes-i, Ayazağa yolu, Giz 2000 Plaza, No.7, Kat.17, Böl.67-68 Maslak, Şişli - Türkiye (Davacı)
ile

Aleyhine istinaf edilen: Duygu Ako-va, İşyeri Adresi: 2. Selim Caddesi, Arabacıoğlu Apt. No.D/1 Apaydın Eczanesi, Lefkoşa (Davalı)
A r a s ı n d -a

İstinaf eden namına: Avukat Tolga Çavuşoğlu
Aleyhine istinaf edilen namına: Avukat Ünver Bedevi

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Kıdemli Yargıcı Şerife Katip Kır'ın, 31.5.2016 tarihinde, 1828/2014 sayılı davada verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılan ist-inaftır.

------------
K A R A R

Ahmet Kalkan: Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Bertan Özerdağ okuyacaktır.

Bertan Özerdağ: Bu istinafta Davacı/İstinaf Eden bundan böyle sadece Davacı, Davalı/Aleyhine İstinaf Edilen sadece Davalı olar-ak anılacaktır.

İSTİNAFA İLİŞKİN OLGULAR

Bu mesele ile ilgili olgular özetle şöyledir:
Davacı, Davalı aleyhine, 18.3.2014 tarihinde istinafa konu bu davayı dosyaladı ve 21.10.2010 ile 30.11.2013 tarihleri arasında tanzim edilmiş 32 adet faturanın baki-yesinin ödenmesini talep etti. Fatura bedelleri ile ilgili yapılan ödemelerle ilgili olarak en eski faturadan mahsup yaparak faturaların ödendiği iddia edilmiştir.

Bu davanın layihalarına bakıldığında, Davacı Türkiye Cumhuriyeti'nde kurulmuş bir Anonim -Şirket, Davalı ise KKTC'de kayıtlı bir eczacıdır.

Davacı davayı dosyaladıktan sonra Hukuk Muhakemeleri Usulü Tüzüğü E.18 n.1'e bağlı olarak, 18.7.2014 tarihinde serian hüküm (summary judgement) istidası dosyaladı. Davalı istidaya itirazname ve ekinde -yemin varakası, Davalının eşi Vedat Akova ise ek yemin varakası dosyaladı.

Davalı, Davacı ile alış-verişinin 2012 yılında başladığını, aralarında kar marj anlaşması bulunduğunu, Davalı adına tanzim edilmiş olan 1'den 12'nci sıraya kadar olan faturaları-n zaman aşımına uğradığını ileri sürdü.

İstida duruşmasında Davacıyı temsilen yetkilisi Sinan Uzunlar, Davalı adına ise eşi Vedat Akova şahadet vermiştir.

İstidayı dinleyen Alt Mahkeme, Davalının "savunmasında muvaffak olma ihtimali gösteren unsurlar-" olduğunu ortaya koyduğundan, istidayı ret ve iptal etmiştir.

Davacı, bu karara karşı huzurumuzdaki istinafı dosyalamış ve istinafın kabul edilerek istidası uyarınca emir verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinafında 5 istinaf s-ebebi ileri sürmüş olmakla birlikte, Davacının istinafını iki başlık altında toplamak mümkündür:

Muhterem Alt Mahkeme, Davacının davasını ispat etmiş, Davalının gerçekten başarılı olma ihtimali olmadığını iddia etmiş olmasına karşın, Davalının gerçekten -başarılı olma ihtimali bulunduğuna bulgu yapmak ve buna bağlı olarak Davacının davası uyarınca emir ve hüküm vermemek ve istidayı ret ve iptal etmekle hata yaptı.

Muhterem Alt Mahkeme, davadaki Davalı tarafın Duygu Akova olmasına rağmen, Duygu Akova mahk-emede şahadet vermeden veya Vedat Akova'nın şahadeti ile istidayı reddetmekle ve/veya Davalı tarafın sunduğu şahadet teyit edilmeden ve/veya taraf olmayan bir kişinin şahadetine dayanılarak istidayı ret ve iptal etmekle hata yaptı.

TARAFLARIN İDDİA VE -ARGÜMANLARI

Davacı Avukatı, istinafındaki hitabında, özetle aşağıdaki argümanlarda bulunmuştur:

Davalı ile birlikte Vedat Akova ek yemin varakası düzenlemiştir. Bu iki yemin varakası birbiriyle çelişmektedir. Vedat Akova yemin varakasında, önce, "Daval-ıyım" daha sonra "Şirket adına yemin yaptım" ve bir yerde de "Davalının eşiyim" demiştir. Davalı şahadet vermemiş, bu Tanık ise yemin varakasında bulunmayan hususlarda şahadet vermiştir. Sunulan şahadet, yemin varakasında belirtilmeyen iddialarla ilgilidi-r ve yemin varakasında esasa ilişkin olgular eksiktir.
Davalı Mahkemede şahadet vermediğinden, Davacının iddialarını reddetmediği bir yana, Vedat Akova'nın iddialarını teyit etmedi ve Davacıya istintak hakkı tanımadı.

Vedat Akova anlaşmayı kendisinin y-aptığını ileri sürdü ve borcun kendisinin borcu olduğunu söylemekle çelişkili şahadet verdi.

Bunun yanında, Davacı ile Davalı arasında anlaşma olduğu ortadadır ve satış ve ithalle ilgili hukuki ilişki ihtilaf konusu değildir.

Bu nedenlerle, Davalı sav-unmasında, gerçekten başarılı olma ihtimali bulunduğu hususundaki ispat külfetini yerine getiremedi.

Alt Mahkeme, Davacının alacağı ile ilgili herhangi bir bulgu yapmamış ve bu konuda bir bulgu yapmamakla hatalı davranmıştır. Serian hüküm kurallarını hat-alı uygulamış ve meseleye uyguladığı kurallarda hata yapmıştır.

Mahkeme, Davalının savunmasında, gerçekten başarılı olma ihtimali olduğunu göstermemesine rağmen, Davacı lehine emir vermemekle hata yaptı.

Neticede Alt Mahkeme, Davalı tarafın iddiaların-ı gösteren herhangi bir şahadet sunmamasına karşın, serian hüküm istidası altında emir vermemekle hata yaptı.

Alt Mahkemenin zaman aşımı incelemesi ve bulgusu da hatalıdır. Belirtilenlerle, istinafın kabul edilerek istida uyarınca emir verilmesi gerekir.-

Davalı Avukatının argümanları ise özetle şöyledir:

Bu dava basit bir fatura davası değildir. Taraflar arasında yüksek hacimli, 16 yıllık bir ticari ilişki bulunmaktadır.

Davalının zaman aşımı müdafaası vardır ve bu iddiasını duruşma safhasında ispa-t edecektir. Davalının borcu, Davacı tarafından düzenlenen faturalarda belirtilen miktarda değildir. Davalının tüm borcu ortadan kaldıracak çok ciddi iddiaları bulunmaktadır. Konuyu bilen, yıllarca bu ticari ilişkiyi yürüten Vedat Akova'dır.

Davalı adın-a eşi Vedat Akova savunmasında gerçekten başarılı olma ihtimali bulunduğunu ortaya koymuştur.

Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin "summary judgement" altında çözümlenmesi mümkün değildir. Bu davada en sağlıklı yöntem bir duruşma yapılarak karar verilme-sidir.

Davalı müdafaası olduğunu göstermiş olup, müdafaasını ispat etmekle yükümlü değildir. Bu davada ileri sürülecek iddialar duruşma safhasında ortaya konacaktır. Ancak Davacı serian hüküm istidası dosyalamıştır.

Davalının savunmasında gerçekten -başarılı olma ihtimali bulunmaktadır. Davalı, Alt Mahkemede sunduğu şahadet ile savunmasında gerçekten başarılı olma ihtimali olduğunu ortaya koymuştur. Alt Mahkeme Davalının savunmasında başarılı olma ihtimali olduğunu ortaya koyduğuna bulgu yaparak, isti-dayı reddetmekle hata yapmamıştır.

Bu gerekçelerle, istinafın reddi gerekir.
İNCELEME

Davacının istinafı, 1.istinaf sebebinden başlayarak aşağıda incelenmiştir:

Muhterem Alt Mahkeme, Davacının davasını ispat etmiş, Davalının gerçekten başarılı olma -ihtimali olmadığını iddia etmiş olmasına karşın, Davalının gerçekten başarılı olma ihtimali bulunduğuna bulgu yapmak ve buna bağlı olarak Davacının davası uyarınca emir ve hüküm vermemek ve istidayı ret ve iptal etmekle hata yaptı.

Bu istinaf, Davacının -Emir 18 n.1 altında dosyalanan serian hüküm istidasının reddinden dosyalanmış olduğundan, serian hüküm (summary judgement) kurallarını kısaca özetlemeyi uygun gördük.

Serian hüküm istidaları Emir 18 n. 1A ve 1B altında dosyalanır. Şöyle ki:

"1 (A)M-ahkeme:(a)Davalının davasını savunmasında, veya ihtilaflı nokta üzerinde gerçekten başarılı olma ihtimali yoksa, ve(b)Duruşma yoluyla savunmasının ele alınmasını zorunlu kılan başka bir konu yoksa,
Davalı aleyhine talebin tümü veya belirli bir i-htilaflı nokta için seri hüküm verebilir.
(B)(a)Davalının 2. Emrin 6. nizamı uyarınca, üzerine özel surette açıklama yapılan bir celpnameyle ilgili olarak ispat-ı vücut kaydı yaptırdığı durumlarda, Davacı bizzat kendisi tarafından veya olguların doğrul-uğu hususunda yemin verebilen herhangi başka bir kişi tarafından yapılan ve dava sebebini ve (eğer varsa) talep edilen para miktarını doğrulayan ve Davalının davayı savunmasında gerçekten başarılı olma ihtimalinin bulunmadığını belirten bir yemin takriri i-le başvuruda bulunarak celpname üzerindeki özel surette yapılmış açıklamada talep edilen para miktarını, varsa, faizleri ile birlikte ve duruma göre ilgili taşınmaz malın (kira bedelleri dahil olsun veya olmasın) istirdatını veya belirli bir taşınır malın -teslimini ve masraflar konusunda karar verilmesini isteyebilir. Bu durumda Davalı, davanın esasına ilişkin savunmasında gerçekten başarılı olma ihtimali olduğuna dair mahkemeyi ikna etmediği takdirde, Davacı lehine hüküm verilebilir."

Hukuk Usul Tüzüğü-'nde 2008 yılında yapılan köklü değişiklikle serian hüküm istidalarında tadilat yapılmış ve mehaz olan İngiltere'deki Civil Procedure Rules Order 24 takip edilmiştir. Yapılan tadilat tahtında, serian hüküm talep eden tarafın yaptığı istida altında, davacın-ın davasını ispat edecek husu