-D. 42/2015 Birleştirilmiş
Yargıtay/Hukuk No:97/2014-160/2014
(Lefkoşa Dava No: 6612/2012)
Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti:Hüseyin Besimoğlu, Ahmet Kalkan, Emine Dizdarlı

Yargıtay/Hukuk No: 97/201-4
(Lefkoşa Dava No: 6612/2012)

İstinaf eden: Metin A. Hakkı, Lefkoşa
(Davacı)

-ile-

Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcısı, Lefkoşa
(Davalı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Ezgi Özbeşer
Aleyhine ist-inaf edilen namına:Kıdemli Savcı İlter Koyuncuoğlu

Yargıtay/Hukuk No: 160/2014
(Lefkoşa Dava No: 6612/2012)

İstinaf eden: Metin A. Hakkı, Lefkoşa
(Davacı)
-ile-

Aleyhine istinaf edilen: KKTC Başsavcısı, Lefkoşa
-(Davalı)

A r a s ı n d a.

İstinaf eden namına: Avukat Ezgi Özbeşer
Aleyhine istinaf edilen namına:Kıdemli Savcı İlter Koyuncuoğlu

Lefkoşa Kaza Mahkemesi Yargıcı Pınar Beyoğlu'nun 6612/2012 sayılı davada, 21.5.2014 ve 11.11.2014 tarihlerinde- verdiği kararlara karşı, Davacı tarafından yapılan istinaflardır.

-----------

K A R A R

Hüseyin Besimoğlu: İstinaf Eden/Davacı, Emekli Yüksek Mahkeme Başkanıdır. İstinaf Eden/Davacı, Davalı aleyhine ikame etmiş olduğu dava ile emekli maaşında-n 2010 yılında, ayda 1003.19 Türk Lirası olmak üzere ceman 5015.95 emekli maaşı kesintisi yapıldığını, bu işlemin haksız ve Anayasa'ya aykırı olduğunu, 2011 yılına ait Gelir Beyannamesinin, bu husus dikkate alınarak hazırlandığını, muhasibin hazırladığı he-saplar ile birlikte Davalıya, gelir vergisi olarak ödenmesi gereken 1820.38 TL'yi Asbank üzerinden keşide edilen 24.4.2012 tarihli ve 0349302 sayılı bir çek ile Gelir ve Vergi Dairesine sunduğunu, Davalının, Davacının göndermiş olduğu hesapları ve çeki "ha-klara halel gelmeksizin" şerhi koymadan aldığı ve/veya çeki Davacıya iade etmediği cihetle, bu hareketlerin Davacıya karşı estoppel teşkil ettiğini,

İstinaf Eden/Davacı, 2011 yılı içinde Devlete ödemesi gereken vergi borcu ile Devletin haksız olarak kes-tiği ve ödemediği miktarları set-off yapmaya mevzuat gereği hakkı olduğunu ileri sürdü ve davadaki talepler doğrultusunda Davalı aleyhine hüküm verilmesini talep etti.

Vergi kesintisinin, kira stopaj vergisi borcundan mahsup edilmesinin yürürlükteki mevzu-at uyarınca hukuken mümkün olmadığına ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geriye yürümediğinden Davacının herhangi bir alacağı olamayacağına dair Davalının dosyalamış olduğu Müdafaa Takriri sonrasında, Davacı, 40/2010 sayılı Emeklilik (Değişiklik) Y-asası'nın 2.
ve 3. maddeleri ile 39/2010 sayılı Gelir Vergisi (Değişiklik
No.2) Yasası'nın 2,3(1) 5,6 ve 7.maddelerinin 12.08.2010 tarihinden 13.01.2011 tarihine kadar geçen sürede KKTC Anayasası'nın 1,17,52,160 ve 137. maddelerine aykırı olduğunu ileri -sürmüş ve konunun Anayasa Mahkemesine havele edilmesini talep etmiştir.

Alt Mahkeme yapılan müracaatı inceleyip değerlendirdikten sonra Davacının, Anayasa Mahkemesine havale müracatını reddetmiştir.

Alt Mahkemenin ret kararı sonrasında Davacı, huzurumuzd-aki istinafları dosyalamıştır.

97/2014 ve 160/2014 sayılı istinaflar üçer istinaf sebebi içermekle birlikte, Davacı Avukatının istinafın duruşmasındaki beyanları bağlamında her iki istinaf ile ilgili istinaf sebeplerini aşağıda özetlendiği gibi tek başlık- altında incelemek mümkündür:

"Alt Mahkeme, 40/2010 sayılı Emeklilik (Değişiklik) Yasası'nın 2. ve 3. maddeleri ile 39/2010 sayılı Gelir Vergisi (Değişiklik No.2) Yasası'nın 2,3(1),5,6 ve 7. maddelerinin 12.08.2010 tarihinden 13.01.2011 tarihine kadar ge-çen sürede KKTC Anayasası'nın 1,17,52,160 ve 137. maddelerine aykırı olup olmadığının karara bağlanabilmesi amacı ile Anayasa Mahkemesine sunulmasını reddetmekle hata etti".

Anayasa'ya aykırılık konusunun, mahkemeler tarafından Yüksek Mahkemeye iletilmes-i, Anayasa'nın 148. maddesi altında yapılır. 148. maddenin 1. fıkrasına göre, havale edilmesi istenilen yasa maddelerinin davanın karara bağlanmasında etken olması önkoşuldur.

Bu önkoşula ilaveten (Anayasa Mahkemesi 6/91 D.8/91), havalesi talep edilen ya-sa maddelerinin Anayasa'ya aykırılığı ile ilgili aynı ve benzer bir konuda daha önce karar verilmişse, mahkeme, konunun Anayasa Mahkemesine iletilmesinin reddine karar verebilir (Anayasa Mahkemesi 4/94 D. 6/94).

İstinaf Eden/Davacı, 39/2010 ve 40/201-0 sayılı Yasalar Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiklerinden
(AY.M 4-7/2010 D.1/2011), 2010 yılı itibarıyla emekli maaşından yapılan kesintinin haksız ve Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürmektedir.

Bu husustaki iddialara yanıt bulma açısından, il-gili tarihte yürürlükte olan mevzuata bakmak gerekir.

39/2010 sayılı Gelir Vergisi (Değişiklik No.2) Yasası, KKTC Resmi Gazetesi EK.I'de, Sayı: 139 olarak, 12.8.2010 tarihinde yayınlanmış ve yayınlandığı tarihi takip eden ayın başından başlayarak yürürlüğ-e girmiştir.

40/2010 sayılı Emeklilik (Değişiklik) Yasası da, KKTC
Resmi Gazetesi Ek.I'de, Sayı: 139 olarak, 12.8.2010 tarihinde yayınlanmış ve yayınlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girmiştir.

Her iki Yasa, kamu görevinden emekli olanların emekli ma-aşlarının, vergiye tabi olacağına dair düzenleme içermektedir.

Olgulara göre, İstinaf Eden/Davacının emekli maaşından 2010 yılı içerisinde yapılan kesinti, ilgili tarihte yürürlükte olan mevzuat gereği yapılmıştır.

İlgili tarihte yürürlükte olan 39/2010- ve 40/2010 sayılı Yasalar, Anayasa Mahkemesi tarafından 13.1.2011 tarihinde iptal edilmiştir ( 4-7/2010 Anayasa Mahkemesi D.1/2011).

İptal kararı, KKTC Resmi Gazetesinde, 14.01.2011 tarihinde yayınlanmış ve yürürlüğe girmiştir.

Alt Mahkeme, tarafların -argümanlarını değerlendirmiş, havalesi talep edilen ilgili Yasaların, görülmekte olan davanın karara bağlanmasında etken olmadığı, bu Yasaların Anayasa Mahkemesi tarafından Anayasa'ya aykırı bulundukları, benzer bir konuda karar verilmiş olduğu, bu sebepl-e yeniden Anayasa Mahkemesine havale yapılmasının uygun olmadığı kararına varmış ve neticede, Davacının Anayasa'ya havale taleplerini reddetmiştir.

Bu bağlamda, bir sonuca ulaşmak için, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının etkisine kısaca değinmey-i uygun bulurum.

KKTC Anayasası'nın, 150.maddesine göre iptal kararları geriye yürümez ve iptal edilen hükümler, gerekçeli kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde, Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürülüğ-e gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu süre, kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçmez.

Bizim de benimsediğimiz ve uyguladığımız Türk Anayasal sisteminde "Devlete Güven" ilkesini sarsmamak ve ayrıca devlet yaşamın-da bir karmaşaya neden olmamak için, iptal kararının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir(gör: Doç.Dr.Yılmaz Aliefendioğlu'nun, Anayasa Yargısı ve Türk Anayasa Mahkemesi başlıklı kitabı sayfa 300).

Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş o-lan bir yasa, iptal tarihinden itibaren yürürlükten kalkacağı
(o tarihe kadar yok hükmünde sayılmayacağı) için, bu yasanın yürürlükte olduğu süre içinde, bu yasa altında yapılmış olan işlemler ise geçerliliğini korumaya devam edecektir. Aksi takdirde, kanu-nun yürürlüğe girmesinden iptal edildiği tarihe kadar geçecek süre içinde, o kanuna dayanarak yapılmış yüzlerce, binlerce işlem geçersiz hale gelecektir ki böyle bir durum hukuki istikrar ve hukuk güvenliği bakımından birtakım sakıncalar yaratabilecektir (-gör: T.C AYM 12.12.1989 E 89/11 K 89/48) ve (Y/H 25/11 D.1/2012).

İstinaf Eden/Davacının, emekli maaşından yapılan kesinti, ilgili tarihte yürürlükte olan 39/2010 ve 40/2010 sayılı Yasa altında yapılmış ve bu işlem dava ikame tarihinden önce ta-mamlanmıştı. Davacının davası, 5 Eylül 2012 tarihinde ikame edilmiştir. Konu Yasalar,vergi kesintisi sonrasında, soyut norm denetimi bakımından incelenmiş ve Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilerek yürürlükten kaldırılmıştı.

İstinaf Eden/Davacının, -defi yoluyla Anayasa Mahkemesine yaptığı müracaat, somut norm denetimine tabidir. Somut norm denetimi, bir mahkemede görülmekte olan bir davanın karara bağlanmasının, o davada kullanılacak hukuk normunun Anayasa'ya uygunluğuna bağlı olması halinde yapılan -denetimdir (Kemal Gözler, Anayasa Hukukunun Genel Teorisi cilt 2.sayfa 750).

Anayasa Mahkemesine havalesi talep edilen istinaf konusu hukuk normunun, Anayasa Mahkemesi tarafından, soyut norm denetimi sonrasında iptal edilmiş olduğu ihtilafsız bir o-lgudur. "İptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği" prensibi bağlamında, iptal kararı öncesinde yürürlükte olan mevzuat altında yapılmış olan işlemler geçerliliklerini korumaya devam etmektedir.
İstinafa konu olan davada, Davacının emekli maaşından, -iptal kararı öncesinde bir kesinti yapılmıştır. Başka bir anlatımla, emekli maaşından yapılan kesinti, yürürlükteki mevzuat altında yapılmış ve kesinleşmiştir. Bu konuda yasal geçerlilik süresi içerisinde, herhangi bir itiraz yapılmamıştır.

Tüm ger-çekleri dikkate aldığımda, emekli maaşından yapılan vergi kesintisinin yürürlükteki mevzuat gereğince yapıldığı ve Anayasa Mahkemesine havale müracaatına konu bir hukuk normu olmadığı nedeniyle, havale konusu Yasa maddelerinin ihtilaf konusunun çözümünde e-tken olduğunu kabul etmek mümkün değildir.

Alt Mahkeme bu hususu gerektiği gibi incelememiş olmakla birlikte, konu Yasa maddelerinin, dava konusunun çözümünde etken olmadığı ile ilgili kararı hatalı olmamıştır.

Diğer bir husus ise, havalesi talep -edilen konuda, Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu benzer bir kararı olup olmadığıdır.

Bu konu ile ilgili Yargıtay/Hukuk Birleştirilmiş 33-34/2012, (D.36/2012) sayılı davada şöyle denmiştir:

"Anayasa Mahkemesinin kararlarının geriye yürümeyeceğini belir-ten 150(4) maddesi ışığında, Davacının Eylül, Ekim ve Kasım 2010 ayı maaşlarının tahakkuk ettirildikleri tarihlerde, Davacının havalesini talep ettiği yasa maddeleri yürürlükte idi.

Anayasa Mahkemesi, madde 147 altında karar verdikten sonra, verilen kara-r genel nitelikte olduğundan herkesi bağlar ve madde 150(4) altında karar geriye yürümediğinden, aynı maddelerin tekrar betekrar havale edilmesi, karar tarihinden öncesi dönemde de verilen iptal kararın yürümesini sağlamayabileceğinden, madde 150(4)'ün sar-fınazar edilmesi neticesini doğurabilir.

Bu nedenle madde 147 altında Anayasa Mahkemesi tarafından karar verilmiş olduğu takdirde, aynı maddelerin, tekrar Anayasa Mahkemesine havale edilmesine izin verilmemelidir"
(gör: Anayasa Mahkemesi 8/99 D.5/99 - 5-/95 D.4/96).

Anayasa Mahkemesinin 4-7/2010 (D. 1/2011) sayılı
kararının istinaf konusu mesele ile tamamıyla aynı olduğu tartışmasızdır.

Alt Mahkeme, bu hususu dikkate alarak, İstinaf Eden/ Davacının havale müracaatını uygun bulmamış ve iptal etmiştir.-

Yukarıdakiler bağlamında Alt Mahkemenin kararı hatalı değildir.

İstinaf Eden/Davacı Avukatının, Davacının kazanılmış haklarının ihlali bağlamında ileri sürdüğü hususları Anayasa Mahkemesinin kararı ışığında değerlendirdiğimde, konunun Anayasa Ma-hkemesine havale edilmesi yönünde etken olmadığı kabul edilmelidir.

İstinaf konusu olgulara göre, Davacının emekli maaşından, ilgili tarihte yürürlükte olan yasalar mucibince kesinti yapılmıştır. İlgili Yasalar Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edi-lmiş olmasına rağmen, iptal kararlarının geriye yürümezliği prensibinden hareketle, yasal mevzuat gereği yapılan işlemler geçerliliğini korumuştur. Tüm bu gerçekleri ve keza davanın 3.09.2012 tarihinde ikame edilmiş olduğunu dikkate aldığımda, Davacının ka-zanılmış haklarının ihlal edildiğini kabul etmek mümkün değildir.

Aleyhine İstinaf Edilen adına bulunan Savcı, istinaf konusunun, Yüksek İdare Mahkemesinin yetki alanına giren bir husus olmasından dolayı uyuşmazlığın çözümünde etken olmadığı argümanı-nı ileri sürmüştür.
İstinaf Eden/Davacının davadaki talepleri Mavi 8'de ileri sürüldüğü gibidir.

İstinaf Eden/Davacı, emekli maaşından 2010 yılında, ayda 1003.19 Türk Lirası olmak üzere, ceman 5015.95 emekli maaşı kesintisi yapıldığını, bu işl-emin haksız ve Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürmüş olmasına rağmen, kira stopaj vergisi konusunda hazırlamış olduğu beyannameleri dikkate alarak, Davalıya gelir vergisi olarak ödenmesi gereken 1820.38 TL'yi Asbank üzerinden keşide edilen 24.4.2012 tari-hli ve 0349302 sayılı bir çek ile Gelir ve Vergi Dairesine sunduğunu belirtmiş ve Davalının, Davacının göndermiş olduğu hesapları ve çeki "haklara halel gelmeksizin" şerhi koymadan aldığı ve/veya çeki Davacıya iade etmediği cihetle, bu hareketlerin Davacı-ya karşı estoppel teşkil ettiğine dair mahkeme kararı ,2011 yılı için Davacının herhangi bir vergi borcu olmadığına dair bir mahkeme kararı ve Davalının Davacıya Anayasa'ya aykırı olarak 2010 yılında maaşından kestiği 5015.95 TL, tutarındaki miktarı, Davac-ının 2011 yılına ait Davalıya olan vergi borcuna mahsup etmeye hakkı olduğu doğrultusunda bir mahkeme kararı talep etmektedir.

İlgili dava layihasına bakıldığında, Davacının esas talebinin, ilgili tarihte yürürlükte olan yasalar gereğince emekli maaş-ından yapılan vergi kesintisiyle ilgili olduğu anlaşılır.

Bu gerçekler ışığında, İstinaf Eden/Davacının emekli maaşından yapılan kesinti ile ilgili işlemler bakımından yetkili mahkeme, Yüksek İdare Mahkemesi olmalıdır. Konuya bu açıdan bakıldığında, -istinaf konusu davanın kaza mahkemesinde ikame edilme